«Хочаце як у Мікеланджэла — дайце круглую суму і год у запасе!» Скульптар пілуе балгаркай скандальны помнік у Быхаве, але замовы яму ўжо паставілі на паўзу

Тэлеканал СТБ паказаў у эфіры рэпартаж з Быхава, дзе 45‑гадовы магілёўскі скульптар Аляксандр Мінькоў з дапамогай балгаркі і малатка перарабляе сваю скульптуру «Жанчыне-маці». Як мы пісалі раней, помнік да Года беларускай жанчыны ўрачыста адкрылі ў мясцовым парку ў пачатку лістапада, але праз анамальныя прапорцыі і перакошаны твар ён імгненна стаў аб’ектам насмешак і мемаў у сацсетках.

Цяпер твар каменнай жанчыны раскрэслены крыжападобнай чырвонай разметкай, а сам майстар пад навесам выпілоўвае яго нанова балгаркай.

Скульптар, які займаецца прафесіяй больш за 15 гадоў і стварыў каля 40 работ, расказаў журналістам, што ўсяго за суткі пасля скандалу на ягоны акаўнт падпісаліся тры тысячы чалавек.

«У мяне нават учора знаёмы пры мне ў «Алісы» запытаўся. І там яна яму сказала, чым праславіўся Аляксандр Мінькоў — скандальнай скульптурай», — са смехам паведаміў аўтар у сюжэце, паказаўшы на смартфоне ролік адной з крытыкаў: «Бязрукі скульптар» — гляджу, такая жанчына, а яна ўжо ў мяне ў сябрах».

Павялічыць

«Шыю немагчыма зрабіць», а працы Мікеланджэла таксама крытыкавалі

У размове з карэспандэнткай СТБ Мінькоў паспрабаваў патлумачыць анатамічныя дзівацтвы скульптуры, у прыватнасці поўную адсутнасць шыі і незразумелую другую касу на спіне, якую каментатары празвалі «запасной».

«Ну ўзяў туды касу пусціў, падзяліў на дзве: сюды пусціў касу, другую — туды. І тут утварыліся валасы з-за той касы. Таму шыю там немагчыма зрабіць. Ну і пайшоў такі ход, што нахіл крыху павялічыў, і з ракурсу наўпрост яна глядзіцца як быццам прылепленая. З іншых ракурсаў яна нармальная», — патлумачыў майстар.

Павялічыць

Выказаўся ён і пра масіўны ніз фігур, якія высякаў з сямітоннай гранітнай глыбы, адсекшы ўручную пяць тон каменю: «Туды ўвогуле не падлезці! Я маленькай балгаркай дзесьці тыдні два выгрызаў вось гэта ўсё. Таму што гэта, ну, нерэальна — тут замінае гэтая спадніца. Скульптары дасведчаныя, яны гэта ўсё разумеюць, колькі працы тут укладзена».

Паводле слоў Мінькова, першапачатковы варыянт помніка яго цалкам задавальняў, бо замова была ўзроўню хуткай пленэрнай работы без акадэмічнай дашліфоўкі. Раней у каментарах у сацсетках аўтар сцвярджаў, што працаваў бясплатна, а ўсе выдзеленыя грошы пайшлі на матэрыял і падаткі.

Павялічыць

У эфіры тэлебачання ён зноў паўтарыў тэзіс пра падарунак гораду і параўнаў сваю сітуацыю з фактамі біяграфій тытанаў Адраджэння:

«Нават быў вельмі здзіўлены, што такі рэзананс пайшоў. Як бы такая побытавая, нязмушаная работа, не за грошы — гэта значыць зрабіў падарунак, а тут, аказваецца, такія ўсе прынцыповыя эксперты сталі.

Ну хочаце акадэмічнае мастацтва — ну дайце мне круглую суму і год у запасе, і будзе вам любы шэдэўр, які рабіў Мікеланджэла. І Мікеланджэла таксама, дарэчы, з ягонай работай, якую ён рабіў пяць гадоў, «Давідам» — і таксама незадаволеных было вельмі шмат!»

Павялічыць

У каментарах пад публікацыяй сюжэта ў сацсетках гледачы адразу звярнулі ўвагу як на супярэчнасці ў словах пра грошы, так і на паводзіны самога аўтара.

«Ён яшчэ рагоча і апраўдваецца, часам лепш жаваць, чым гаварыць. Маўляў, я падарыў, і ў кожным інтэрв’ю ўпор на тое, што яму не заплацілі за гэта грошы — наце і падавіцеся», — напісала адна з каментатарак. 

Чыноўнікі заўважылі праблему «падчас адкрыцця»

Асобную ўвагу ў сюжэце прысвяцілі таму, як такі аб’ект увогуле трапіў у гарадскі парк. Загадчыца сектара культуры Быхаўскага райвыканкама Людміла Кечык сфармулявала пазіцыю мясцовых уладаў так:

«У ходзе адкрыцця было ўстаноўлена разыходжанне фактычнага выканання твора з эскізным праектам. Цяпер аўтарам праводзяцца работы па дапрацоўцы скульптуры з мэтай яе прывядзення ў адпаведнасць з эскізам».

Павялічыць

Тым самым чыноўніца фактычна пацвердзіла тое, пра што раней прагаварыўся намеснік старшыні Быхаўскага райвыканкама Аляксандр Саксонаў у размове з журналістам: ніякай папярэдняй прыёмкі помніка да таго, як з яго пад музыку і ў прысутнасці школьнікаў сцягнулі прасціну, у Быхаве не праводзілі.

Між тым, як мы падрабязна разбіралі раней, паводле прынятай у маі 2026 года пастановы Савета Міністраў № 218, любая вулічная скульптура ў Беларусі павінна праходзіць абавязковы кантроль мастацка-экспертнай рады на чатырох этапах — ад эскіза і рабочай мадэлі да гатовага твора ў матэрыяле яшчэ да яго ўстаноўкі. Закон наўпрост забараняе мантаж работ, якія адрозніваюцца ад эскіза або не маюць мастацкай вартасці.

Супрацоўніцтва са скульптарам пастаўлена на паўзу

Для ацэнкі быхаўскай скульптуры журналісты СТБ звярнуліся да народнага мастака Дагестана і сябра Беларускага саюза мастакоў Хізры Асадулаева, які больш за 40 гадоў жыве і працуе ў Мінску. Эксперт прызнаў відавочны брак, але галоўную адказнасць усклаў на мясцовых чыноўнікаў:

«Я разгледзеў гэтую скульптуру. Так, сапраўды, работа не дапрацаваная, работа выкананая наспех.

Хоць я ведаю ягоныя работы, Мінькова — вось калі ён ляпіў у скульптурным камбінаце вялікія скульптуры для Віцебска, у яго цалкам нармальныя работы, інакш бы яго ў Саюз мастакоў не прынялі б.

І тут я бачу, што нейкія ўмовы, нейкія моманты яму перашкодзілі. Я б больш пакрытыкаваў заказчыкаў, адказных асоб, якія гэта дазволілі, якія ўстанавілі яе».

Для самога ж Аляксандра Мінькова, які гэтай восенню акрамя Быхава паспеў усталяваць яшчэ два помнікі на Магілёўшчыне — пластыкавых «Алеся і Алесю» ў Касцюковічах і бронзавы бюст свінарцы Ніне Баранавай у шклоўскім Гарадцы, — гісторыя абярнулася прафесійнымі наступствамі.

Будучыня іншых праектаў скульптара апынулася пад пытаннем: днямі яму паведамілі, што супрацоўніцтва з ім пастаўлена на паўзу. Далейшы лёс абпілаванай быхаўскай статуі павінна вырашыць спецыяльная камісія.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0