Matču časta dadajuć u napoi i desierty.
Źmiena klimatu pahražaje matčy — tradycyjnamu japonskamu čaju, jaki staŭ papularnym va ŭsim śviecie. Bolš ciopłyja nočy i niestabilnyja viasiennija tempieratury ŭ Japonii źnižajuć uradžajnaść i psujuć charakterny smak umami, piša NewScientist.
Premijalny tenča (čajny list, jaki vyroščvajuć u cieni i mieluć u matču) lepš za ŭsio raźvivajecca viasnoj pry dzionnych tempieraturach 20—25°C z prachałodnymi načami — mienavita pierapad tempieratur dapamahaje farmavańniu aminakisłot, jakija dajuć smak umami. Adnak viesnavyja tempieratury ŭ rehijonie Kijota-Udzi (radzimie najlepšaj matčy) vyraśli na 0,6—1°C za apošnija 100 hadoŭ. Śpiakota taksama ŭzmacniaje vypracoŭku katechinaŭ — horkich achoŭnych złučeńniaŭ raśliny.
Navukoŭcy pačali vykarystoŭvać hienomnuju sielekcyju, kab vyjaŭlać prykmiety ciepłaŭstojlivaści ŭ sadžancaŭ na značna bolš rańniaj stadyi, nie čakajučy ich daśpiavańnia. Heta ŭžo ŭkaraniajecca ŭ japonskija prahramy sielekcyi čaju. Adnak mietad nie idealny: pa DNK nie zaŭsiody možna dakładna pradkazać ułaścivaści raśliny, a isnyja hienomnyja bazy danych pakul nievialikija. Śpiecyjalisty padkreślivajuć, što meta hienomnaha analizu — nie zamianić palavyja vyprabavańni, a dapamahčy zahadzia adsiejać mienš pierśpiektyŭnyja raśliny pierad doŭhimi šmathadovymi vyprabavańniami.
Jość aściarohi, što ŭstojlivaść da śpiakoty moža adbicca na smaku matčy, ale vučonyja ličać hetaha ryzyku nievysokaj — vyraznaj hienietyčnaj suviazi pamiž ciepłaŭstojlivaściu i horyčču pakul nie vyjaŭlena. Na ich dumku, možna adnačasova sielekcyjanavać raśliny i na ŭstojlivaść da ciapła, i na dobry smak.
Ale kančatkovyja vyniki pakaža tolki čas.
Kamientary