Праведзеная ў жніўні Інстытутам мовазнаўства імя Якуба Коласа НАН Беларусі дыялекталагічная экспедыцыя на сучаснае беларуска-расійскае памежжа зафіксавала на Смаленшчыне вялікую колькасць беларусізмаў.
Пра вынікі жнівеньскай экспедыцыі ў вёскі Руднянскага раёна Смаленскай вобласці Расіі расказала газеце «Навука» прадстаўніца Інстытута мовазнаўства Вераніка Курцова, заўважыў тэлеграм-канал «De facto. Беларуская навука».
Экспедыцыя, якая прайшла 4—8 жніўня, аб’яднала беларускіх і расійскіх вучоных: разам яны наведалі вёскі Руднянскага і Лёзненскага раёнаў, запісалі гаворку мясцовых доўгажыхароў і ўспаміны пра традыцыйны лад жыцця.
Паводле Курцовай, прысутнасць істотнай колькасці беларускіх слоў у руднянскіх гаворках невыпадковая: гэтую тэрыторыю лінгвісты традыцыйна адносяць да моўнай прасторы, якой былі ўласцівыя беларускія рысы.
Цікава, што і самі жыхары падкрэсліваюць: гавораць яны гэтак жа, як і беларусы па суседстве. Аднак сёння такое маўленне захавалася пераважна сярод старэйшага пакалення.
Асаблівае ўражанне на даследчыкаў зрабіла загадчыца бібліятэкі ў вёсцы Панізоўе Таццяна Цітова. Яна склала «Словарь диалектизмов Понизовского края», другое выданне якога выйшла ў 2025 годзе. У ім сабраныя словы, добра вядомыя жыхарам не толькі памежных раёнаў Віцебшчыны, але і ўсёй Беларусі: надёва (адзенне), кутёнок (сабачаня), наротня (нарочна), шу́хли (пра слотнае надвор’е).
Паводле Курцовай, сабраныя матэрыялы будуць выкарыстаныя ў навуковых публікацыях і хрэстаматыйных выданнях і стануць каштоўным культурна-гістарычным набыткам.
Дэбеларусізацыя. Чаму Смаленшчына не вярнулася ў Беларусь?
У беларускай вёсцы на Смаленшчыне знайшлі жудасную шасціпальцую руку, якой каля 7 тысяч гадоў
«Руская скрыпка на Браншчыне — феномен, пра які вы і не ведалі». Беларусаў раззлавала прыўлашчванне іхняй нацыянальнай культуры
У памежных вёсках на Віленшчыне беларуская мова працягвае выцясняць літоўскую
Работнікам Цэнтра алімпійскай падрыхтоўкі па фрыстайле забаранілі ісці на пахаванне Мікалая Казекі15
Работнікам Цэнтра алімпійскай падрыхтоўкі па фрыстайле забаранілі ісці на пахаванне Мікалая Казекі
У Беларусі зацвердзілі правілы эвакуацыі каштоўнасцяў на выпадак вайны: цэглу з Брэсцкай крэпасці з надпісамі будуць ратаваць перш за карціны Шагала і Суціна1515
Каментары
Там трындзец у гэтым сэнсе на самой справе, усё, капец.