«Pałova hrupy — sa ślazami na vačach». Biełaruska arhanizuje niezvyčajnyja padarožžy — ad sustrečy z kitami da safary
Kaciaryna arhanizuje padarožžy ŭ Isłandyju, Narviehiju i Afryku. Jaje turysty nazirajuć za kitami, adpraŭlajucca na safary i daśledujuć ciažkadastupnyja miaściny. Ale nie na ŭsie pryhody Kaciaryna hatovaja pahadzicca. Naprykład, jana admoviłasia arhanizoŭvać płavańnie z kitami na Maŭrykii, daviedaŭšysia, jak tam abychodziacca z žyviołami. Vydańnie Most parazmaŭlała ź joj pra niezvyčajnuju pracu, niebiaśpieki i luboŭ da kitoŭ.
«Ja tolki ŭ padarožžach trochi vydychała»
Kaciaryna pracavała ŭ Biełarusi ŭ śfiery kateharyjnaha i brend-mieniedžmientu. Dobra zarablała, ale nie adčuvała zadavalnieńnia ad pracy.
«Jość hrošy, a niama adčuvańnia žyćcia ŭ žyćci, niama enierhii. Ja tolki ŭ padarožžach trochi vydychała», — uzhadvaje jana.
Kaciaryna pajšła z najmu i zapuściła prajekt «Na kavu z padarožnikam»: arhanizoŭvała sustrečy ŭ Minsku, a paźniej razam z partnioram — pajezdki ŭ Isłandyju. Jana źbirała hrupy, a partnior supravadžaŭ turystaŭ. Pandemija spyniła prajekt na niekalki hadoŭ.
U 2021 hodzie dziaŭčyna atrymała prapanovu pracy va ŭkrainska-dackaj kampanii i pierajechała ŭ Kijeŭ. Paśla pačatku paŭnamaštabnaj vajny vyjechała ŭ Hdańsk, dzie nieŭzabavie paznajomiłasia z palakam Vojtekam.
Paźniej Kaciarynu skaracili z kampanii. Viedajučy pra jaje luboŭ da padarožžaŭ i vopyt arhanizacyi pajezdak, Vojtek prapanavaŭ adnavić prajekt. Sam jon kiruje šviejnym biznesam i pracuje mieniedžaram pa najmie. Jon paabiacaŭ padtrymlivać Kaciarynu finansava stolki, kolki spatrebicca, kab jana zmahła zapuścić svaju spravu.
«Heta adyhrała klučavuju rolu ŭ tym, što ja ŭ heta pajšła. Tamu što kali ŭ ciabie tył prykryty, to možna i pasprabavać», — kaža Kaciaryna.
Ciapier bolšuju častku arhanizacyjnych pytańniaŭ Kaciaryna vyrašaje sama, a Vojtek dapamahaje padčas padarožžaŭ: siadaje za rul, zajmajecca aŭtamabilami i padkazvaje, jak vyrašyć składanyja situacyi z udzielnikami hrupy.
U Afryku — amal za 4 tysiačy jeŭra
Kaciaryna raźmiaściła infarmacyju ŭ sacsietkach — i hrupa na Łafatenskija astravy ŭ Narviehii nabrałasia amal adrazu. Usio dziakujučy aŭdytoryi, jakaja zastałasia ŭ jaje jašče z časoŭ biełaruskaha prajekta.
Ciapier Kaciaryna arhanizuje pajezdki ŭ Isłandyju, Narviehiju i Afryku. U Isłandyi turysty mohuć ubačyć vadaspady i ledaviki abo abjechać vostraŭ całkam. A na leta 2027 hoda dziaŭčyna płanuje padarožža ŭ dzikuju centralnuju častku krainy, kudy dabirajucca na pazadarožnikach, zdolnych pierasiakać reki ŭbrod.
U Afrycy — PAR i Namibii — prahrama inšaja: safary, špacyry z hiepardami, kajakinh z marskimi kocikami i spuski na doškach ź piasčanych dziun. Kaciaryna tłumačyć, što padarožža ŭ Afryku darahoje — 3800 jeŭra biez avijapieralotu — i klijenty «chočuć uziać maksimum».
«Dakranańnie da čahości vielmi kaštoŭnaha i važnaha»
Asablivaja luboŭ Kaciaryny — kity. Jana starajecca ŭklučać nazirańnie za imi ŭ padarožžy, choć dla turystaŭ hetaja ekskursija nieabaviazkovaja.
«Pałova hrupy standartna sa ślazami na vačach. Heta vielmi jarkija emocyi, składana z čymści paraŭnać. Takoje niešta dziciačaje, hłybokaje, dakranańnie da čahości vielmi kaštoŭnaha i važnaha», — raskazvaje jana.
U Isłandyi turysty adpraŭlajucca nazirać za kitami na łodkach. Kaciaryna addaje pieravahu nievialikim, prykładna na 12 čałaviek. Ekskursija na vialikim sudnie kaštuje kala 80—90 jeŭra, na maleńkim — kala 150 jeŭra. Ale, pavodle jaje słoŭ, uražańni vartyja pierapłaty.
«Ludzi hladziać Instagram i ŭjaŭlajuć sabie, jak jany ŭbačać kita, ale ŭ realnaści heta vyhladaje praściej. Zvyčajna bačnyja śpina i chvost, vielmi redka płaŭnikom machnie», — tłumačyć dziaŭčyna.
Ź nievialikaj łodki žyviołu možna ŭbačyć bližej. Adnojčy kit sam vynyrnuŭ pobač z hrupaj. Ale pradbačyć, dzie jon źjavicca — za 30 ci za 200 mietraŭ ad turystaŭ, niemahčyma.
Kaciaryna vozić ludziej na takija ekskursii nie tolki dziela ŭražańniaŭ. Jaje daŭno niepakoić kitabojny promysieł, jaki dahetul viaduć u niekatorych krainach, u tym liku ŭ Isłandyi, Narviehii i Japonii.
Kaciaryna razvažaje tak: kali nazirańnie za žyvymi kitami budzie prynosić krainam bolš hrošaj, čym ich zdabyča, va ŭładaŭ źjavicca dadatkovy arhumient admovicca ad promysłu. Tamu jana starajecca zacikavić turystaŭ takimi ekskursijami.
Kaciaryna taksama padtrymlivaje arhanizacyi, jakija abaraniajuć kitoŭ: pieravodzić im achviaravańni, padpisvaje pietycyi i sočyć za ich dziejnaściu. Dziaŭčyna navat chacieła b pracavać u adnoj ź ich, kali źjavicca prydatnaja vakansija.
Niadaŭna jana vypuściła chudzi z vyjavaj kitoŭ, raźličvajučy nakiroŭvać bolš hrošaj na ich abaronu. Praŭda, pakul prodažy nie pajšli.
«Nie mahu prykłaści ruku da papularyzacyi hetaj žeści»
Kaciaryna maryć nie tolki nazirać za kitami z łodki, ale i adnojčy papłavać pobač ź imi ŭ adkrytaj vadzie. Jana navat płanavała arhanizavać takuju pajezdku na Maŭrykij, ale admoviłasia ad idei, kali daviedałasia, što płavać z kitami tam aficyjna zabaroniena. Turystaŭ tam usio roŭna voziać da žyvioł u abychod praviłaŭ. I jany vialikimi hrupami skačuć u vadu pobač z kašałotami, zaminajučy im.
«Ja nie mahu prykłaści ruku da papularyzacyi hetaj žeści», — tłumačyć Kaciaryna.
Dziaŭčyna pryznaje, što luboje płavańnie pobač z kitami moža niepakoić žyvioł. Adnak, pavodle jaje słoŭ, jość kirunki, dzie arhanizatary chacia b starajucca abmiažoŭvać kolkaść turystaŭ i kantralavać adlehłaść da kitoŭ. Mienavita taki varyjant jana chacieła b znajści dla siabie.
Dla hłybokaha pahružeńnia pobač z kitami patrebnaja surjoznaja padrychtoŭka: nyrać davodzicca na zatrymcy dychańnia, biez akvałanha. Kaciaryna raskazvaje pra dziaŭčynu sa svajoj hrupy, jakaja ŭžo zajmałasia dajvinham i płavała z kitami. Tolki padčas treciaha pahružeńnia jana zmahła spravicca z chvalavańniem i pa-sapraŭdnamu atrymać asałodu ad taho, što adbyvajecca.
Nakolki heta biaśpiečna? Kaciaryna ličyć kitoŭ miralubnymi žyviołami, ale dapuskaje, što jany mohuć vypadkova traŭmavać čałavieka.
«Raźviarnulisia — a miesca, dzie my tolki što stajali, užo nie było»
Za pryhožymi fatahrafijami z padarožžaŭ chavajucca i niebiaśpiečnyja situacyi. Asabliva niepradkazalnaj byvaje Isłandyja. Tam nastolki mocnyja viatry, što adnojčy paryŭ paškodziŭ dźviery aŭtamabila, a inšym razam pryjšłosia litaralna paŭźci — iści było niemahčyma. A adnojčy śniežny karniz, na jaki hrupa ŭzabrałasia, kab sfatahrafavać vadaspad, abvaliŭsia, ledź turysty paśpieli adyści.
«Pačuŭsia hrukat. Raźviarnulisia — a taho miesca, dzie my stajali, užo nie było. Heta byŭ momant tatalnaha ŭśviedamleńnia dzikaści i niebiaśpiečnaści Isłandyi», — kaža Kaciaryna.
Kaciaryna starajecca nie płanavać pajezdki ŭ Isłandyju ź vieraśnia pa kaniec maja, ale i ŭletku turysty časta niedaaceńvajuć miascovuju pryrodu. Tamu joj časam davodzicca stroha spyniać udzielnikaŭ hrupy i tłumačyć, čamu dalej iści nielha.
Nie praca mary
Arhanizacyja padarožžaŭ patrabuje niemała padrychtoŭki. Naprykład, Kaciaryna dapamahaje turystam afarmlać vizy. Pavodle jaje słoŭ, asabliva niepradkazalnym byvaje atrymańnie elektronnaj vizy ŭ PAR. Chtości z klijentaŭ atrymlivaŭ jaje ź pieršaha razu, chtości — ź piataha.
Dla ŭdzielnikaŭ Kaciaryna rychtuje padrabiaznuju instrukcyju: pra strachoŭku, pryščepki, ryzyki malaryi. Rašeńnie pra vakcynacyju kožny prymaje samastojna.
Supravadžeńnie turystaŭ — nie adpačynak, a praca. Arhanizatar pavinien kantralavać usie pytańni i nieści adkaznaść za ŭdzielnikaŭ. Kaciaryna ličyć, što nie ŭsie arhanizatary hrupavych pajezdak da kanca ŭśviedamlajuć, jakuju adkaznaść biaruć na siabie, i byvajuć nie hatovyja da nadzvyčajnych situacyj.
Dziaŭčyna pryznajecca, što joj taksama byvaje niaprosta, i iranična zaŭvažaje, što ŭ jaje «nie praca mary». Ale mienavita heta prymušaje jaje kožny raz bolš staranna rychtavacca da padarožžaŭ.
10 000 km za try tydni. Biełarusy adpravilisia ŭ Turcyju na aŭto: što ŭbačyli i kolki patracili?
Słon ź miortvym słanianiom, kajot u San-Francyska, puma na aharodžy… Voś jakija raboty stali sioletnimi pieramožcami konkursu «Fatohraf hoda dzikaj pryrody»
Padarožnik Karł Bušbi dajšoŭ piechatoj z Čyli ŭ Vialikabrytaniju. Na heta spatrebiłasia 28 hadoŭ
Biełarusy admovilisia ad tura za 15700 BYN i vypravilisia ŭ Kitaj samastojna. Aščadzili ŭdvaja
Ciapier čytajuć
«Dzima, moj mikraskop za paŭmiljona jeŭra staić u tvajoj klinicy. Abstalavańnie skraŭ ty». Zasnavalnik «Novaha zroku» raskazaŭ pra adnosiny ź siamjoj Abielskich17
«Dzima, moj mikraskop za paŭmiljona jeŭra staić u tvajoj klinicy. Abstalavańnie skraŭ ty». Zasnavalnik «Novaha zroku» raskazaŭ pra adnosiny ź siamjoj Abielskich
«Da lejtenanta pryjechała maładaja žonka, pabačyła, što adbyvajecca ŭ zonie, i zastreliłasia». Vyjšła zaklučnaja častka ŭspaminaŭ Ryhora Biarozkina pra HUŁAH i saviecki Minsk1818
Kamientary