Treba ŭ padručniku pa suśvietnaj historyi, adrazu na vokładcy abaviazkova paznačyć što amal vieś śviet, cyvilizavany-dyk dakładna vieś nienavidzić ruskich. Staviacca z pahardaj, staviacca jak da ahresiŭnaj debilnaj małpy- nie viedaješ što čakać, ale dakładna viedaješ što ničoha dobraha nie vypadaje.
pad čas Rusi Vikinhaŭ nie jakoj maskavy i maskovii nie isnavała navat ŭ planach cara džučy
10.07.2026
Krynž , Cikava a toje što K. Marks pisaŭ pra maskovii jany nie drukujuć ? Čamu ? tamu šta pad čas Rusi Vikinhaŭ nie jakoj maskavy i maskovii nie isnavała navat ŭ planach cara džučy. dadam, Britannica: “Najraniejšaja forma biełaruskaj movy była ŭžyvanaja jak aficyjnaja administracyjnaja mova ŭ Vialikim Kniastvie Litoŭskim, jakoje ŭklučała terytoryi sučasnaj Biełarusi, a taksama Litvy i Ŭkrainy.” Pieršy biełaruski tekst, jaki ŭtrymlivaje specyfičnyja rysy biełaruskaj movy, — heta Smalenskaja damova z Ryhaj i Hockim Bieraham 1229 hodu.Plus (jašče raniej) — biełaruskija hrafici u nutryvie Połackaj Safii.
Znatoku otnošienij
10.07.2026
Krynž , a kak v mirie otnosiatsia k polakam?
Kryndž
10.07.2026
Krynž , hetaje kali tyja, chto vyraksia rodnaj movy, spadčyny svajho narodu, stalicy svajoj dziaržavy, ułasnaj samanazvy, chto nie razumieje roźnicu pamiž Rasiejaj i Ruśju, Letuvaju j Litvoju, raić napisać padručnik pa historyi. Voś što takoje sapraŭdny kryndž.
VKŁ AFICYJNAJA mova heta "vysokaja" mova z navakolic Navahradka (pieršaja stalica VKŁ)
10.07.2026
pad čas Rusi Vikinhaŭ nie jakoj maskavy i maskovii nie isnavała navat ŭ planach cara džučy, VKŁ AFICYJNAJA mova heta "vysokaja" mova z navakolic 🏳❤🏳Navahradka (pieršaja stalica VKŁ. ) Paśla taho jak my VKŁ vyzvalili Ukrainu ad manhołaŭ, Ukraincy pačali karystacca i siońnia karystajucca staražytnaBiełaruskaj movaj VKŁ. My ŭ 19s Vyrašyli karystacca "prostaj, narodnaj " movaj Navahradka . Tamu našy movy vielmi padobnyja , treba ŭ Navahradku pomniki budavać našym movam
Biełarus' Freedom
10.07.2026
VKŁ AFICYJNAJA mova heta "vysokaja" mova z navakolic Navahradka (pieršaja stalica VKŁ) , Lepš raskažy, čamu tvoj łuka nieadnarazova pierapisvaje padručniki pa historyi Biełarusi ŭ adpaviednaści z ukazańniami svajho maskoŭskaha fiurara. Čamu jon u 96 spaliŭ lehiendarnyja školnyja padručniki? Čamu pa škołach spuściŭ knižku Traščanka? Čamu pieravioŭ vykładańnie historyi i hieahrafii Biełarusi ŭ ruskamoŭnych škołach na ruskuju movu?
tam dzie ekanomika tam i palityka
10.07.2026
Biełarus' Freedom , tam dzie ekanomika tam i palityka, usi pytańni da adeptaŭ "tatalnych sankcyj " i ty adzin ź ich.
Istorija
09.07.2026
Vatnikov tohda nie uvažali,ni tiepieŕ. I jesť za čto!!!
Da už
09.07.2026
Skolko jadovitych łuzierskich śluniej.
John
10.07.2026
Da už, Eto ty pro učiebniki rośsijskije?
K. Marks : Pachodžańnie Maskovii — u kryvavaj dehradacyi manholskaha rabstva
10.07.2026
Da už, impieryjalist, nie jakoha dačynieńnia da našych Rusi Vikinhaŭ vaša maskovija nie mieła i nie maje. Vas nie isnavała navat ŭ planach cara džučy. K. Marks (1856–57 / 1873): "Pachodžańnie Maskovii — u kryvavaj dehradacyi manholskaha rabstva…🇷🇺 paŭazijackaja pahroza dla Jeŭropy i cyvilizacyi… maskavity — nie słavianie; jany nie naležać da inda‑hiermanskaj rasy, jany des intrus [ akupanty ], jakich treba adcisnuć nazad za Dniapro."
Tatu, tatu! Lezie čort u chatu!
10.07.2026
Da už, A majoj vioscy kažuć: " Tatu, tatu! Lezie čort u chatu! - Darma, synku, aby nie m a s k a ł ."
Maskovija heta nie Ruś , źmiešańniem stepavaha niestaryjanstva i ciurkskaha isłamu
10.07.2026
K. Marks : Pachodžańnie Maskovii — u kryvavaj dehradacyi manholskaha rabstva, Maskovija heta nie Ruś — toje, što isnavała tam (z 13s.), było źmiešańniem stepavaha niestaryjanstva i ŭschodniaha, ciurkskaha isłamu (architektura, adzieńnie, uzbrajeńnie, rabstva, haremy, cyrymonii; kudy ni pahladzi — upłyŭ Uschodu). Tamu historyju Maskovii i jaje instytutaŭ treba razumieć tolki ŭ hetym kantekście.
Sierhiej
10.07.2026
Maskovija heta nie Ruś , maskavity — nie słavianie; --------------------Nie tak vsie prostovat o zahohulisto. Słavianie tožie, no...Silno podporčiennyje mordovskoj matieršinoj, nizosťju, nahłosťju i jeŝie druhimi autientično političieskimi i socialnymi tiemnymi vieŝami.
Rusin
10.07.2026
Sierhiej, majecie racyju. Maskovija nie Ruś, choć u 15 stahodździ jana zvałasia Biełaj Ruśju. Ale toj, chto piša rasiejskaju, źjaŭlajecca maskalom.
maskovija zvałasia - maskovijaj, i ułusam džučy
11.07.2026
Rusin, "choć u 15 stahodździ jana zvałasia Biełaj Ruśju" łuchta, maskovija zvałasia - maskovijaj, i ułusam džučy (nie zakonna, słužkam zakonnych manholskich caroŭ nie dazvolena kiravać ardoj jak čynhizidam )
Michael
09.07.2026
Vychodit, rośsijskij kompleks niepołnociennosti vpieriemiešku s manijej vieličija i paranojiej imiejut svoi korni jeŝie v hłubokoj drievnosti.
Hžečny litvin
09.07.2026
I tak. Hetaje Ivan Žachlivy ŭpieršyniu ŭzhadvajecca jak car Biełaj Rusi. I hetaje ŭ Maskvie siońnia bajacca adradžeńnia Litvy bolš, čym straty byłoha Krymskaha chanstva..
Sierhiej
10.07.2026
Hžečny litvin , Hetaje Ivan Žachlivy ŭpieršyniu ŭzhadvajecca jak car Biełaj Rusi.------------------Tiermin Biełaja Ruś kočievał i v raznoje vriemia k raznym tierritorijam otnosiłsia. A piervym biełarusom zapisałsia naš Sołomon Rysinskij v Jevropie v univiersitietie v 16 viekie. Jeŝie pri Jahajło Połock upominałsia u livonco tievtonov kak biełaja Ruś.
Siaržuk
10.07.2026
Sierhiej, iznoŭ maskali navučajuć haspadaroŭ hetaje ziamli historyi, historyi akupantaŭ. Rysinski adziny raz nazvaŭsia biełorussam tolki tamu što Połack 20 hadoŭ byŭ akupavany Biełaj Ruśsiu, carom jakoj byŭ Ivan Žachlivy, syn litvinki. Ale Rysinski zvaŭ svoj kraj Litvoju.
John
10.07.2026
kiraŭniki Litvy i Polščy «nienavidzieli ruskich bolš, čym krymcaŭ. Ja pomniu eŝie riebienkom nie osoznovał kto ja, a vas tožie nienavidieł. Kak k vam možno otnosiťsia po druhomu? Vas vsie nienavidieli. Tak było i tak budiet vsiehda.
Ty śledujuŝij!
10.07.2026
John , a tiepieŕ sprosi siebia po kakoj pričinie słučiłaś Katyń
Ach, nie, znoŭ? "ruski -ruskaja mova." našy historyki daŭno pišuć rasiejskaja (ci maskoŭskaja) mova. Čamu NN nie pisać rasiejskaja ? My usie cudoŭna viedajem što rasiejskaja mova heta mova Maskovii, a nie VKŁ. Da taho- Hreki heta naša VKŁ słova, navošta pisać rasiejščynu jakaja zabłytvaje ludziej? U nas usie kanfiesii słaviać jak treba Boha.
Biełarus' Freedom , pasieja= maskovija Ruś - Nie maskovija
Jaška
10.07.2026
[Red. vydalena]
Janka
10.07.2026
U rasiejskaj kałanijalnaj impieryi, pašyreńnie jakoj adbyvałasia ŭ kryvavych vojnach) nie było ani ŭniviersitetaŭ, ani vučonych, ani mastakoŭ (chiba što aproč ikonapisca Rublova), ani muzykaŭ, a stvoranuju rasiejskim pieršadrukarom Ivanam Fiodaravym typahrafiju spalili pravasłaŭnyja fanatyki. U vyniku jon emihravaŭ u Litvu, i ŭ Rasieju bolš nie viartaŭsia.
F
10.07.2026
Janka, dobraja sproba, ale Fiodaraŭ (Fiedarovič) naradziŭsia ŭ VKŁ i pajechaŭ u Maskoviju hastarbajtaram. Sutyknuŭšysia ź dzikunstvam tamtejšaj dziaržavy jon viarnuŭsia na radzimu.
siekularnaj kultury tam nie było, arda
10.07.2026
Janka, Tak, siekularnaj kultury tam nie było, arda. Paraŭnańnie z našym płastam kultury Renesansu niemahčyma.
Siaržuk
10.07.2026
Napraciahu 13-14 st uźnikła maskaŭskaje kniastva. Jakoje było pad Manholijaj atrymali adpaviedny jarłyk na kniažańnie. Kali ŭ kancy 15 st razvaliłasia manholskaja impieryja Tady Maskovija ŭzmacniłasia jak častka ułusa chana Batyja. Z hetaha času kali Maskovija vyjšła z pad załptoj ardy, jano pastajanna viało vojny suprać Vialikaha kniastva. Napadali tamu što materyjalny i kulturny uzrovień Vialikaha kniastva byŭ značna vyšejšy. U rasiejcaŭ pad manhołami sfarmavałasia mientalnaść zajzdraści pahardy i nianaviści da lepšaha. Pastupova kali Maskoŭskaje Kniastva uzmacniałasia jano zachoŭvała tuju psichałohiju manholskuju i paŭstavała pytpńnie ab tym kab stać trecim Rymam. Hety peryjad pryjšoŭ da zaviaršeńnia ŭ siaredzinie 17 stahodździa. Kali Maskovija ŭ siaredzinie 17 stahodździa ŭzmacniłasia, u dziaržavie pry Alaksiei Michajłavičy ŭźnikła ideja što Vialikaje kniastva litoŭskaje pavinna być źniščana a nasielnictva likvidavana.
Była raspracavana mietadałohija i ideja źniščyć Vialikaje kniastva, a sistema hienacydu pačała ažyćciaŭlacca z 1654 hoda Paśla ŭpadu manholskaj impieryi i vychadu Maskvy z-pad ardy kaniec 15 st ahresija Maskvy pieratvaryłasia ŭ dziaržaŭnuju ideałohiju źniščeńnia VKŁ
Vajnu 1654-67 h doŭha rychtavali. Tamu što šmat było pytańniaŭ, VKŁ alternatyŭny centr pravasłaŭja, što jšło ŭrazrez i idejaj 3 Ryma, Stajała zadača źniščyć usio vialikaje kniastva. 13 hadovy napad nazyvaŭsia Patop. Byli razburanyja praktyčna ŭsie harady. Nasielnictva vyniščałasia metanakiravana, nie ŭ płanie vajennych dziejańniaŭ a ŭ płanie hienacydu. Byli admysłovyja atrady, jakija jeździli pa Vialikim Kniastvie, palili harady vioski i zabivali ludziej. Spalić harady i zabić usio nasielnictva. 51 adsotak. Bolšaść haradoŭ sapraŭdy spalili i razburyli i zabili bolšuju pałovu nasielnictva Biełarusi. U uschodnich abłaściach źniščana bolš 70 adsotkaŭ. Paŭstaŭ narod vojska vajavała, rašajučaj siłaj akazaŭsia narod jaki abaraniaŭ ziemli ŭ partyzanskich atradach. Vajna skončyłasia parazaj maskoŭskaha vojska. Ale razbureńni byli takija vialikija što Vialikaje Kniastva praktyčna ŭžo nie padniałosia. Paradyhma źniščeńnia Biełarusi ideałahična aformlenaja Alaksiejem Michajłavičam Cišajšym realioŭvałasia maskoŭcami roznymi sposabami ŭvieś čas. Vykonvajecca pa siońniašni dzień pry tatalitarnaj pramaskoŭskaj uładzie
Nastupny pieryjad - padzieły Rečy Paspalitaj. U hety čas 18 st rasiejskaja despatyja pieražyła niamieckuju madernizacyju dziakujučy niamiecka-ruskaj impieratrycy Safii Anhalt Cerbst Dornburh (Jekatierinie 2)- zasnavalnicy šavinistyčnaj kancepcyi zachodnierusizmu. adrazu 1771 hodzie ŭ časy 1 padziełu Kaciaryna Dornburh addaje ukaz kab usie papiery i aficyjnyja stasunki vialisia tolki na rasiejskaj movie. Tut hienacyd nabyvaje novyja formy Hibrydnyja formy. 1773 hod - skasavany orden Ijezuitaŭ 1795 - skasavali ŭsie unijackija jeparchii akramia połackaj Byŭ skasavany Bazyljanski orden na toj čas krynica duchoŭnaj biełaruščyny 1832 hod - začynili vilenski ŭniviersitety 1830-31 začynieny ŭsie bazyljanskija klaštary 1839 Zabaroniena ŭnijackaja carkva a 80 adsotkaŭ biełarusaŭ prymusova pieraviedzieny ŭ rasijskaje pravasłaŭje. Paŭsiudna va dvarach unijackich cerkvaŭ spalvali ŭnijackija abrazy i relihijnuju litaraturu na biełaruskaj movie. Pa źviestkach Adama Maldzisa viadoma kala 5 tysiačaŭ knih taho času, ad jakich zastalisia tolki nazvy. Za hety čas źniščyli Vilenski univiersitet, zakryli adukacyju na biełaruskaj movie, zakryli Bazyljanski orden, zabaranili Uniju (80 adsotkaŭ biełarusaŭ byli ŭnijatami da 1840 hoda). U kancy 18 st była stvorana kamisija pa pierabudovie chramaŭ pad rasiejski aranžyr. Rasiejcy razumieli što ŭsie hetyja ratušy i zamki architektura biełaruskaj hotyki i baroka śviedčyć pra krainu Jeŭropy a nie pra častku adzinaj Rasiei. Pierarablali biełaruskija harady na siaredniarasiejski kapył, źniščali ratušy, pierarablałasia architektura na ruski kapył ci ŭvohule źniščałasia. Byŭ taki vučony Michał Biez-Karniłovič jaki davaŭ źviestki pa Mahiloŭskaj hubiernii. Było źniščana 2 tysiačy pravasłaŭnych biełaruskich cerkvaŭ. Takuju ž samuju ličbu ŭ svaich pracach paćvierdziŭ rasiejski vučony Pampiej Batiuškov jaki paśla zadušeńnia paŭstańnia Kalinoŭskaha ŭznačalvaŭ kamitet pa pierabudovie architektury Paŭnočna-zachodniaha kraju pad rasiejski vyhlad. Ratušy źniščalisia abo pierabudoŭvalisia pad pažaruju kałanču. Pryvozili ruskich papoŭ i čynoŭnikaŭ z Rasiei ŭ Biełaruś. Razdavali ziemli dla rasiejskich pamieščykaŭ. U krainie było zabaroniena adčyniać vyšejšyja navučalnyja ŭstanovy Nie davali mahčymaści raźvićcia manufaktury (pramysłovaści). Uvodzili brovary staviłasia zadačv pryvučyć nasielnictva Biełarusi da p‘ianstva. Toje samaje što rabili ŭ Sibiry i na poŭnačy Źniščeńnie archivaŭ litaratury druku pa biełarusku i biełaruskich knih.Źniščali papy palicyja čynoŭniki i adpaviednyja arhanizacyi Biełaruskaja mova i kultura vyklikała ŭ rasiejcaŭ unutrany kompleks niepaŭnavartasnaści, davodziła ich da šalenstva. Prykład - słovy kiraŭnika rasiejskaha uradavaha sinodu Mienskaj Jeparchii pry Kaciarynie 2. Jon pahražaŭ biełaruskim pravasłaŭnym śviataram u słucku karaj za vykarystańnie biełaruskaj movy. Cytata - Ja vas iskorieniu uničtožu čtob jazyka nie było vašieho proklatoho litovskoho i vas samich. Ja vas v ssyłki po rassyłaju ili v sołdaty pootdaju i svoich iz za kordona po navožu. - Cytata adnaho ciemrašała a jana vyjaŭlaje ŭsiu palityku dy aktualnaje staŭleńnie rasiejcaŭ da ŭsiaho biełaruskaha i tady i ciapier. Najvialikšuju rolu ŭ źniščenńni Biełarusi adyhryvała ruskaja škoła. Dzie ź biełaruskaha dziciaci imknulisia vybić dy vyśmiajać usio svojskaje i kulturnaje biełaruskaje Biełaruskuju drobnuju šlachtu masava zapisvali ŭ sialanstva Pačynajučy ad zachopu Vialikaha Kniastva palityka Rasiei charakteryzavałasia vybranym sacyjalnym i kulturnym hienacydam. Hetaja palityka isnavała ŭvieś čas i praciahvajecca siońnia
Chroniki "jevropiejskoj intiehracii"
10.07.2026
Siaržuk, tut u tiebia priamo płač po Rieči Pospolitoj. Tolko ty zabył dobaviť, čto kohda VKŁ objediniłoś s Polšiej v Lublinskoj unii, polaki piervym diełom "po-bratski" otžali u Litvy łučšije južnyje ziemli (nyniešniuju Ukrainu), a biełorusskuju šlachtu zastavili zabyť rodnuju movu i pieriekriestiťsia v katoličiestvo. Tak čto "ievropiejskij vybor" VKŁ — eto istorija pro to, kak tiebia snačała aśsimilirovali sojuźniki, a potom dobili sosiedi. Zato kulturno, da!
nie žadali bicca za Ukrainu . Jak i siońnia nie žadajuć da rodnaj movy viartacca
10.07.2026
Chroniki "ievropiejskoj intiehracii" ,
ja: nie było abjadnańnia byŭ chaŭrus nakštałt EZ. Sami my i padaravali , nie žadali bicca za Ukrainu . Jak i siońnia nie žadajuć da rodnaj movy viartacca , žadajem pakutavać dalej __ ty : "VKŁ objediniłoś s Polšiej v Lublinskoj unii, polaki piervym diełom "po-bratski" otžali u Litvy łučšije južnyje ziemli"
Vilkamiraŭski pan
10.07.2026
Chroniki "ievropiejskoj intiehracii" , biełorusskaja šlachta, hetaje jak čornyja russkija, albo rycary aŭkštacii - niejkija kazačnyja pačvary,iakija nikoli nie isnavali. U časy isnavańnia Vialikaha kniastva Litoŭskaha,była tolki litoŭskaja šlachta. A ŭ vyniku akupacyi Maskovijaj, usia šlachta źnikła razam ź Litvoju.
Žyvie Litva!
10.07.2026
Tyja, chto baronić biełaruščynu, jak i inšyja čornasocienskija ideałohii: ruSSki mir, zachodni ruśsizm, a tak sama, letuvizm, nikoli, NIKOLI nie napiša praŭdu ab Litvie. Voś jany j jość sapraŭdnyja vorahi našaje nacyi.
Siaržuk
10.07.2026
Žyvie Litva! , A jak ža Dudka Biełaruskaja Bahuševiča dla kaho jon pisaŭ. Jak ža parol paŭstancaŭ Kalinoŭskaha Lub Biełaruś? Atrymlivajecca jany kali viali baraćbu ź imperyjaj byli čarnasociencami???
Siaržuk Kalada
10.07.2026
Siaržuk, jaki parol? ))) Nie było takoha parolu. Chopić chłusić dy raspaŭsiudžvać maskoŭskuju chłuśniu. Tak zvany "parol" uzhadvajecca tolki zdradnikam u pratakole dla carskaj žandarmieryi.
Kastuś Kalinoŭski,syn ziamli Litoŭskaj
10.07.2026
Siaržuk, "Kab kažien z nas nie byŭ jak bydła, što ničoho nie znaje, a viedaŭ usio toje, što čełaviek volny viedać pavinien, - ja pišu heto piśmovy. Dzieciuki, adno z uvahaju mienie pasłuchajcie. Ziamla naša ź viakoŭ viečnych nazyvajecca litoŭskaja, a my to nazyvajemsia litvinami." Kastuś Kalinoŭski
Najpierš nie hałasi!
11.07.2026
Siaržuk, Kaściuška - heta jašče našaja Litva. Dakładniej ŭžo nie Litva, a zmahańnie za Litvu, jakoj ŭžo niama. Tamu i prajhrali. "Pan Tadevuš" Mickieviča - heta raźvitańnie ź Litvoj, razumieńnie, što syšła ŭ historyju epocha. Toje ž samaje i "Pinskaja šlachta" Dunina-Marcinkieviča. U Dunina-Marcinkieviča ŭvieś litvinizm śmiechu varty.
Naradžeńnie epochi Biełarusi - heta fiłamaty i fiłarety. Bahuševič, Areška (Ažeška), Ciotka - heta epocha Biełaruś. Naturalovp, pačałosia ź sialanskaj Biełarusi.
Jakub Kołas, Mielež - heta raźvitańnie ź sialanskaj Biełaruśsiu. Janka Kupała, Harecki, Zarecki, Bahdanovič, Karatkievič - ŭžo pošuk niesialanskaj Biełarusi.
Najpierš nie hałasi! , paharda tych, chto ŭ vyniku akupacyi Maskovijaj staŭ biełymi russkimi, straciŭšy niezaležnaść svajoj krainy dy ŭłasnuju volu, da svajoj historyi, da svaich hierojaŭ, što zmahalisia z akupantami, da svajoj kultury, zusim nie ździŭlaje. Rab šanuje tolki toje,što atrymaŭ ad svaich "chaziajoŭ". U tym liku ułasnaje rabstva.
lićvin
10.07.2026
Rusafobija - heta naš spradviečny biełaruski skarb.
Zabył vtoruju połovinu svojeho skarba
10.07.2026
lićvin, połonofilija
Haspadar
10.07.2026
Zabył vtoruju połovinu svojeho skarba, Rodnaja mova - voś sapraŭdy skarb kožnaha narodu, jaki schavany ad zdradnikaŭ dy mankurtaŭ.
Skarb
10.07.2026
Haspadar , a ja dumał, čto skarb "istinnoho" biełorusa eto karta polaka
U VKŁ «nienavidzieli ruskich bolš, čym krymcaŭ». U Rasii čarhovy raz adkarektavali padručniki pa historyi
Staviacca z pahardaj, staviacca jak da ahresiŭnaj debilnaj małpy- nie viedaješ što čakać, ale dakładna viedaješ što ničoha dobraha nie vypadaje.
Pieršy biełaruski tekst, jaki ŭtrymlivaje specyfičnyja rysy biełaruskaj movy, — heta Smalenskaja damova z Ryhaj i Hockim Bieraham 1229 hodu.Plus (jašče raniej) — biełaruskija hrafici u nutryvie Połackaj Safii.
Voś što takoje sapraŭdny kryndž.
Lepš raskažy, čamu tvoj łuka nieadnarazova pierapisvaje padručniki pa historyi Biełarusi ŭ adpaviednaści z ukazańniami svajho maskoŭskaha fiurara. Čamu jon u 96 spaliŭ lehiendarnyja školnyja padručniki? Čamu pa škołach spuściŭ knižku Traščanka? Čamu pieravioŭ vykładańnie historyi i hieahrafii Biełarusi ŭ ruskamoŭnych škołach na ruskuju movu?
I jesť za čto!!!
łuchta, maskovija zvałasia - maskovijaj, i ułusam džučy (nie zakonna, słužkam zakonnych manholskich caroŭ nie dazvolena kiravać ardoj jak čynhizidam )
I hetaje ŭ Maskvie siońnia bajacca adradžeńnia Litvy bolš, čym straty byłoha Krymskaha chanstva..
Rysinski adziny raz nazvaŭsia biełorussam tolki tamu što Połack 20 hadoŭ byŭ akupavany Biełaj Ruśsiu, carom jakoj byŭ Ivan Žachlivy, syn litvinki.
Ale Rysinski zvaŭ svoj kraj Litvoju.
Ja pomniu eŝie riebienkom nie osoznovał kto ja, a vas tožie nienavidieł. Kak k vam možno otnosiťsia po druhomu? Vas vsie nienavidieli. Tak było i tak budiet vsiehda.
našy historyki daŭno pišuć rasiejskaja (ci maskoŭskaja) mova. Čamu NN nie pisać rasiejskaja ? My usie cudoŭna viedajem što rasiejskaja mova heta mova Maskovii, a nie VKŁ. Da taho- Hreki heta naša VKŁ słova, navošta pisać rasiejščynu jakaja zabłytvaje ludziej? U nas usie kanfiesii słaviać jak treba Boha.
Maskovija - maskoŭskaja mova.
Rasieja, Ruś - składzienyja terminy .
pasieja= maskovija
Ruś - Nie maskovija
Hety peryjad pryjšoŭ da zaviaršeńnia ŭ siaredzinie 17 stahodździa. Kali Maskovija ŭ siaredzinie 17 stahodździa ŭzmacniłasia, u dziaržavie pry Alaksiei Michajłavičy ŭźnikła ideja što Vialikaje kniastva litoŭskaje pavinna być źniščana a nasielnictva likvidavana.
Była raspracavana mietadałohija i ideja źniščyć Vialikaje kniastva, a sistema hienacydu pačała ažyćciaŭlacca z 1654 hoda
Paśla ŭpadu manholskaj impieryi i vychadu Maskvy z-pad ardy kaniec 15 st ahresija Maskvy pieratvaryłasia ŭ dziaržaŭnuju ideałohiju źniščeńnia VKŁ
Vajnu 1654-67 h doŭha rychtavali. Tamu što šmat było pytańniaŭ, VKŁ alternatyŭny centr pravasłaŭja, što jšło ŭrazrez i idejaj 3 Ryma, Stajała zadača źniščyć usio vialikaje kniastva.
13 hadovy napad nazyvaŭsia Patop. Byli razburanyja praktyčna ŭsie harady. Nasielnictva vyniščałasia metanakiravana, nie ŭ płanie vajennych dziejańniaŭ a ŭ płanie hienacydu. Byli admysłovyja atrady, jakija jeździli pa Vialikim Kniastvie, palili harady vioski i zabivali ludziej. Spalić harady i zabić usio nasielnictva. 51 adsotak. Bolšaść haradoŭ sapraŭdy spalili i razburyli i zabili bolšuju pałovu nasielnictva Biełarusi. U uschodnich abłaściach źniščana bolš 70 adsotkaŭ. Paŭstaŭ narod vojska vajavała, rašajučaj siłaj akazaŭsia narod jaki abaraniaŭ ziemli ŭ partyzanskich atradach. Vajna skončyłasia parazaj maskoŭskaha vojska. Ale razbureńni byli takija vialikija što Vialikaje Kniastva praktyčna ŭžo nie padniałosia. Paradyhma źniščeńnia Biełarusi ideałahična aformlenaja Alaksiejem Michajłavičam Cišajšym realioŭvałasia maskoŭcami roznymi sposabami ŭvieś čas. Vykonvajecca pa siońniašni dzień pry tatalitarnaj pramaskoŭskaj uładzie
Nastupny pieryjad - padzieły Rečy Paspalitaj. U hety čas 18 st rasiejskaja despatyja pieražyła niamieckuju madernizacyju dziakujučy niamiecka-ruskaj impieratrycy Safii Anhalt Cerbst Dornburh (Jekatierinie 2)- zasnavalnicy šavinistyčnaj kancepcyi zachodnierusizmu.
adrazu 1771 hodzie ŭ časy 1 padziełu Kaciaryna Dornburh addaje ukaz kab usie papiery i aficyjnyja stasunki vialisia tolki na rasiejskaj movie. Tut hienacyd nabyvaje novyja formy Hibrydnyja formy.
1773 hod - skasavany orden Ijezuitaŭ
1795 - skasavali ŭsie unijackija jeparchii akramia połackaj
Byŭ skasavany Bazyljanski orden na toj čas krynica duchoŭnaj biełaruščyny
1832 hod - začynili vilenski ŭniviersitety
1830-31 začynieny ŭsie bazyljanskija klaštary
1839 Zabaroniena ŭnijackaja carkva a 80 adsotkaŭ biełarusaŭ prymusova pieraviedzieny ŭ rasijskaje pravasłaŭje. Paŭsiudna va dvarach unijackich cerkvaŭ spalvali ŭnijackija abrazy i relihijnuju litaraturu na biełaruskaj movie. Pa źviestkach Adama Maldzisa viadoma kala 5 tysiačaŭ knih taho času, ad jakich zastalisia tolki nazvy.
Za hety čas źniščyli Vilenski univiersitet, zakryli adukacyju na biełaruskaj movie, zakryli Bazyljanski orden, zabaranili Uniju (80 adsotkaŭ biełarusaŭ byli ŭnijatami da 1840 hoda). U kancy 18 st była stvorana kamisija pa pierabudovie chramaŭ pad rasiejski aranžyr. Rasiejcy razumieli što ŭsie hetyja ratušy i zamki architektura biełaruskaj hotyki i baroka śviedčyć pra krainu Jeŭropy a nie pra častku adzinaj Rasiei. Pierarablali biełaruskija harady na siaredniarasiejski kapył, źniščali ratušy, pierarablałasia architektura na ruski kapył ci ŭvohule źniščałasia. Byŭ taki vučony Michał Biez-Karniłovič jaki davaŭ źviestki pa Mahiloŭskaj hubiernii. Było źniščana 2 tysiačy pravasłaŭnych biełaruskich cerkvaŭ. Takuju ž samuju ličbu ŭ svaich pracach paćvierdziŭ rasiejski vučony Pampiej Batiuškov jaki paśla zadušeńnia paŭstańnia Kalinoŭskaha ŭznačalvaŭ kamitet pa pierabudovie architektury Paŭnočna-zachodniaha kraju pad rasiejski vyhlad. Ratušy źniščalisia abo pierabudoŭvalisia pad pažaruju kałanču. Pryvozili ruskich papoŭ i čynoŭnikaŭ z Rasiei ŭ Biełaruś. Razdavali ziemli dla rasiejskich pamieščykaŭ.
U krainie było zabaroniena adčyniać vyšejšyja navučalnyja ŭstanovy
Nie davali mahčymaści raźvićcia manufaktury (pramysłovaści). Uvodzili brovary staviłasia zadačv pryvučyć nasielnictva Biełarusi da p‘ianstva. Toje samaje što rabili ŭ Sibiry i na poŭnačy
Źniščeńnie archivaŭ litaratury druku pa biełarusku i biełaruskich knih.Źniščali papy palicyja čynoŭniki i adpaviednyja arhanizacyi
Biełaruskaja mova i kultura vyklikała ŭ rasiejcaŭ unutrany kompleks niepaŭnavartasnaści, davodziła ich da šalenstva. Prykład - słovy kiraŭnika rasiejskaha uradavaha sinodu Mienskaj Jeparchii pry Kaciarynie 2. Jon pahražaŭ biełaruskim pravasłaŭnym śviataram u słucku karaj za vykarystańnie biełaruskaj movy. Cytata
- Ja vas iskorieniu uničtožu čtob jazyka nie było vašieho proklatoho litovskoho i vas samich. Ja vas v ssyłki po rassyłaju ili v sołdaty pootdaju i svoich iz za kordona po navožu. -
Cytata adnaho ciemrašała a jana vyjaŭlaje ŭsiu palityku dy aktualnaje staŭleńnie rasiejcaŭ da ŭsiaho biełaruskaha i tady i ciapier.
Najvialikšuju rolu ŭ źniščenńni Biełarusi adyhryvała ruskaja škoła. Dzie ź biełaruskaha dziciaci imknulisia vybić dy vyśmiajać usio svojskaje i kulturnaje biełaruskaje
Biełaruskuju drobnuju šlachtu masava zapisvali ŭ sialanstva
Pačynajučy ad zachopu Vialikaha Kniastva palityka Rasiei charakteryzavałasia vybranym sacyjalnym i kulturnym hienacydam. Hetaja palityka isnavała ŭvieś čas i praciahvajecca siońnia
ja: nie było abjadnańnia byŭ chaŭrus nakštałt EZ. Sami my i padaravali , nie žadali bicca za Ukrainu . Jak i siońnia nie žadajuć da rodnaj movy viartacca , žadajem pakutavać dalej
__
ty : "VKŁ objediniłoś s Polšiej v Lublinskoj unii, polaki piervym diełom "po-bratski" otžali u Litvy łučšije južnyje ziemli"
Voś jany j jość sapraŭdnyja vorahi našaje nacyi.
Tak zvany "parol" uzhadvajecca tolki zdradnikam u pratakole dla carskaj žandarmieryi.
Kastuś Kalinoŭski
Kaściuška - heta jašče našaja Litva. Dakładniej ŭžo nie Litva, a zmahańnie za Litvu, jakoj ŭžo niama.
Tamu i prajhrali.
"Pan Tadevuš" Mickieviča - heta raźvitańnie ź Litvoj, razumieńnie, što syšła ŭ historyju epocha.
Toje ž samaje i "Pinskaja šlachta" Dunina-Marcinkieviča.
U Dunina-Marcinkieviča ŭvieś litvinizm śmiechu varty.
Naradžeńnie epochi Biełarusi - heta fiłamaty i fiłarety.
Bahuševič, Areška (Ažeška), Ciotka - heta epocha Biełaruś.
Naturalovp, pačałosia ź sialanskaj Biełarusi.
Jakub Kołas, Mielež - heta raźvitańnie ź sialanskaj Biełaruśsiu.
Janka Kupała, Harecki, Zarecki, Bahdanovič, Karatkievič - ŭžo pošuk niesialanskaj Biełarusi.
Paśla - viečnaja mierzłata SSSR.
Chto pad balšavikami ź jakich krynicaŭ žyviŭsia, šukaŭ estafietu prodkaŭ - asobnaja razmova.
Chtości musiŭ viarnucca da falkłoru, da našaha sakramientalnaha kalandarna-abradavaha cykłu, chtości sprabuje viarnucca ŭ Siaredniaviečča....
Jakaja Biełaruś zaŭtra?
Tut pytańniaŭ bolš, adkazaŭ mienš.
Hałoŭnaje - nie pačać hałasić.
Rab šanuje tolki toje,što atrymaŭ ad svaich "chaziajoŭ". U tym liku ułasnaje rabstva.