Kaza ad vikinhaŭ i «surovaja ŭparadkavanaść biełaruskaj pieśni». Što pisali pra Biełaruś u prapahandysckim časopisie časoŭ akupacyi
-
05.06.2026Pra kałhasy, jak mnie kazali rodzičy, kali letam 1941 hoda praź ich prajšła linija frontu i jašče nie było nijakaŭ ułady, to staršynia kałhasa abyšoŭ damy i skazaŭ, što vajna-vajnoj, ale treba źbirať uradžaŭ i ŭsie pajšli na pracu i voś pad čas hetaj pracy pryjechali niemcy, kab vybrać starastu vioski, jakomu paśla vyzvaleńnia dali 25 hadoŭ. Byłoha staršyniu kałhasa jany nie trohali, bo jon byŭ niepartyjny i jašče byŭ pasažany paśla kalektyvizacyi za toje, što kałhas, jakim jon kiravaŭ, nazvali kułackim. Majomaść kałhasa niemcy padzialili pamiž damami, naprykład, niekalki haspadaroŭ pavinny byli kłapacicca pra kania i dla jaho było vydzielena miesca ŭ stajnie, ziamlu taksama padzialili. Tak što kali i była niejkaja forma haspadarki pad čas akupacyi, to nie zusim kałhasnaja.
-
05.06.2026Zakon ab novym ahrarnym paradku dekłaravaŭ rospusk kałhasaŭ, ale na praktycy nie paŭsiudna vykonvaŭsia.
Kałhasy pad vyhladam hramadskich haspadarak bolš zachoŭvalisia na ŭschodzie, bližej da frontu, i čaściej likvidavalisia na zachadzie, dzie da vieraśnia 1939 hoda ich nie było.
Druhi vypadak imavierna datyčny da vašych rodzičaŭ.
Dakładnaj mapy, dzie i jak było, ja nie bačyŭ. Padrabiaznaści mohuć być u daśledavańni "Ahrarnaja palityka nacystaŭ u Zachodniaj Biełarusi", jakoje ź dziŭnaj łohiki łukašystaŭ trapiła pad zabaronu pry razhromie "Knihaŭki" Januškieviča. -
05.06.2026Vabščeta bolšaść słavianaŭ, u tym liku sučasnyja biełorussy, i jość naščadki staražytnych aryjaŭ, nośbitaŭ hapłahrupy R1a. U adroźnieńnie ad hiermancaŭ-dojčaŭ, dy ŭsich zachodniejeŭrapiejcaŭ, jakija u absalutnaj bolšaści źjaŭlajucca nośbitami niearyjskaj hapłahrupy R1b. Hiermanskija nacysty dyskredytavali termin "aryi", prysabiečany imi šlacham roznych falsifikacyj, hetaksama jak jany prysabiečyli i dyskredytavali i aryjskuju svastyku. Ale termin "aryi" pacichu viartajecca ŭ publičnaje karystańnie. A voś viartańni svastyki u Jeŭropie užo niemahčyma, pry tym što ŭ niekatorych krainach Uschodu, u pryvatnaści Indyi, jana całkam lahalnaja.
-
05.06.2026Pra surovaść biełaruskaj pieśni mocna skazana. Dajcie jašče pra tahačasnaha historyka Škialonka, jaki ličyŭ biełarusaŭ bałtami.
-
05.06.2026Časopis "Ostland" jość niedzie ŭ elektronnym vyhladzie?
-
05.06.2026., niekalki numaroŭ jość na sajcie łatvijskaha archiva, jašče adzin možna adšukać u asobnych staronkach.
-
05.06.2026[Red. vydalena]
-
05.06.2026[Red. vydalena]
[Zredahavana] -
05.06.2026što pisali i pad maskoŭskaj akupacyjaj my viedajem, tut usiaho 4 hady alež niešta novaje, cikavaje. NAŽAL nie moj akademičny uzrovień, kałhasy tolki častkova zachavalisia, Biełarusi ŭ MIEŽACH RB, nie było pad niemcami. Roznyja administracyi pravodzili roznuju palityku, ŭ Niamieckaj impieryi (Kala Harodni ) ich navat i nie było, nie paśpieli maskoŭskija akupanty.
-
05.06.2026Nacysty nie skasavali kałhasy ŭ BSSR tamu, bo pabačyli jak mocna biełaruskija sialanie lubiać być u niavoli i vyrašyli nie rabić lišniaj raboty
-
05.06.2026Norma, kałhasaŭ ŭ zachodniaj Biełarusi amal nie było, va ŭschodniaj było pa roznamu
-
06.06.2026kałhasaŭ ŭ zachodniaj Biełarusi amal nie było, ŭ zachodniaj Biełarusi usie dzieci da prychodu niemcaŭ spali na torbach (nie bolš na vazie za 5kh) pra heta NN pisała navat. 50K Biełarusaŭ akupanty balšaviki departavali ŭ piekła Sibiry, a niemcy nas Biełaruskich sialan nie čapali, nie pra knihi kažu, praz toje što kazała maja babula i niańka majho brata.
-
05.06.2026A maja Babula raspaviadała pra biaźlitasnaść bandytaŭ (tak zvanyja partyzany) — jak jany rabili načnyja naloty na viosku, hrabili, zabirali ŭsio, a tych, chto supraciŭlaŭsia, mahli i zabić.
-
05.06.2026Babula raspaviadała, I maja maci žyła ŭ partyzanskaj zonie. Jana była dziciom i raskazvała, što partyzany prychodzili i zabirali ŭsio, kazali, što ŭsio roŭna niemcam dastaniecca. A niemcy, naadvarot, padkormlivali dziaciej.
-
05.06.2026Babula raspaviadała, a ja ź niešmatlikich sapraŭdnych Mienčukoŭ, z tych kaho paśla vajny balšaviki akupanty praktyčna za miežy (kaho nie zabili, nie kinuli HUŁAH) adsialili , a maskoŭcaŭ kałanizataraŭ ŭ centr, ŭ lepšyja kvatery- chaty . V. Kube lubili i pavažali ŭ Miensku, pad čas pachavańnia šmat našych pryjšło, jon šmat dapamahaŭ, chto znajšoŭ (Maskoŭskija akupanty źniščyli bolšaść našych pradpryjemstvaŭ ) pracu dobra žyŭ, škoły pracavali na rodnaj movie, było biaśpiečna nikoha nie čapali ŭ Sibir nie vysyłali ŭ Kurpatach nie zabivali.
-
05.06.2026Babula raspaviadała, Ni čoha dziŭnaha. Tak zvanyja "biełaruskija partyzany" - heta dyviersanty NKUS z maskvy.
-
06.06.2026Usie historyi pra siamju ŭ čas vajny tut raskazvaje adzin i toj ža internet-bajec "za chaŭrus z łukašenkami". Zvyčajna ŭ jaho "pišu sa Šviecyi, Finlandyi, ZŠA", a tut "maja babula", "maja maci", "siastra majoj babuli".
Pierad tym była historyja "dziadźka majoj mamy byŭ vyviezieny ź siamjoj u Čalabinsk", skapiravanaja im u kamientaryi niekalki dziasiatkaŭ razoŭ.
Jak chłusić i błytaje pra krainu, ź jakoj piša, tak i padmanvaje pra historyi nibyta svaich svajakoŭ.
Historyi kapiruje ci to sa starych forumaŭ, ci to z knih. To-bok, jak frahmienty jany, imavierna, sapraŭdnyja, častki historyj asobnych roznych ludziej, ale biazdumnaja absurdnaja padača z padmanam pra krynicy značna ich dyskredytuje.
Kali piša sam, błytajecca: "Katyniem", "Kurpatach", lubić pisać ź vialikaj litary ŭ niečakanych miescach: "Maskoŭcy", "Babula", "Mienčukoŭ".
I sami jahonyja vysnovy taksama dyskredytujuć praŭdu pra vajnu - jany prosta adlustravańnie naadvarot prapahandy. Jana kaža "saviety byli dobryja, niemcy drennyja", jon kaža naadvarot. Realna "dobraha dla biełarusaŭ" boku ŭ toj vajnie nie było, našyja prodki apynulisia pamiž dvuma najhoršymi režymami XX stahodździa. -
05.06.2026niemcy padkormlivali dziaciej, niemcy ŭ partyzanskich zonach mahli znachodzicca tolki pad čas karnych apieracyj, a metaj hetych apieracyj było stvareńnie "miortvych zon", heta značyć źniščeńnie partyzan i ich pamahatych, źniščeńnie ŭsich nasielenych puntkaŭ, źniščeńnie ŭsich habrejeŭ i niepracazdolnych ludziej, vyvaz pracazdolnych ŭ Hiermaniju na prymusuvuju pracu, kanfiskacyja chatnich žyvioł i druhoj majomaści. Z 1942 pa 1944 hady ŭ Biełarusi było praviedziena kala 55 padobnych akcyj, najbolš viadomyja ź ich heta Sumpffieber 22.08-21.09.1942 u Minskaj vobłaści i Winterzauber 15.02-02.04.1943 u Viciebskaj vobłaści. I kali partyzany pa vašamu byli tolki bandytami, to čamu ich kolkaść u Biełarusi z kanca 1941 pa listapada 1943 hoda ŭzrasła z 30000 da 122 600, što ludziej prymušała brać zbroju i zmahacca ź niemcami i na kaho jany abapiralisia?
-
05.06.2026Infa, maskoŭskaja - lavackaja łuchta. Rečaisnaść : Padčas vajny partyzanami była rasstralana siamja siastry majoj babuli tolki za toje, što ŭ ich była ciaplica i jany vyroščvali rannija ahurki, a niemcy ich kuplali. U toj čas heta było vialikaj redkaściu. Muž babuli siadzieŭ u turmie za savieckuju ŭładu, u vioscy jaho navat usie nazyvali čekistam paśla vyzvaleńnia. Voś u turmie jon i navučyŭsia hetamu. Unačy, kali ŭsie spali, uvarvalisia partyzany i pazabivali ŭsich: muža babuli, babulu Fiokłu, ich dačku Maryju, jakoj było 18 hadoŭ, syna Paŭła 16 hadoŭ i babulinu śviakroŭ 80 hadoŭ.
Mama raspaviadała, što ludzi daviedalisia, chto heta byŭ, i paśla vajny ŭsie ŭdzielniki hetaha zabojstva pamierli nie svajoj śmierciu: kahości zapili, kahości znajšli pad płotam. Na žal, mamy ŭžo niama z nami, ale jana kazała, što ŭ vioscy bolš bajalisia partyzanaŭ, čym niemcaŭ. Praz našu viosku prachodzili zvyčajnyja niemcy, jakich pryzvali na vajnu i prymusili vajavać -
06.06.2026., ty nie Biełarus 100%, što tabie tvaje "biełaruskija" babuli kazali pra vajnu ? ŭ 10 raz pytaju ciabie , ja ta nie pa maskoŭskim knižkam viedaju pra vajnu i vašy (kałanizatary maskoŭscy) złačynstva ŭ Biełarusi
-
06.06.2026Voś jon i sam. Tak i dzie Vašy babuli žyli, ŭ jakich vioskach? Jakija rajony Biełarusi?
Jakaja z raskazanych historyj vaša asabistaja? -
06.06.2026.,
znoŭ adkazu niama FSV:šnik, ja pisaŭ šmat razoŭ pra maich babul da inšych rodnych , chavać mnie niečaha, praŭdu pra vajnu viedajuć usie 12 M Biełarusaŭ, tamu my navat nie čytajem tvaju knižna- lavackuju & impierska balšavickuju .ru łuchtu, my viedajem pra vajnu praz RODNYCH. Vy maskavity nie. -
06.06.2026Pra ŭspaminy svaich svajakoŭ ja kazaŭ u papiaredniaj "dyskusii" z Vami. I vialikaj roźnicy ŭ adnosinach da partyzan i savieckaj ułady pamiž nami niama. Nie tudy spračajeciesia.
Vialikija sumnievy ŭ inšym: što raskazvajecie mienavita svaje historyi, a nie kapirujecie čužyja.
Ź jakich rajonaŭ Biełarusi babuli? Takich padrabiaznaściej raniej nie kazali. Pytańnie prostaje. -
05.06.2026u mianie zachavałasia 28 asabnikau našaj nivy 1990-ch. Tady hazeta finansavałasia na 90% za košt čytačou. Tema biełarusizacyi 1941-1945 aśviatlałasia zusim u inšym śviatle - dziasiatki uspaminau dziejačou BKA SBM Švadronu, u pryncypie hetyja ludzi padniali u 1990-ch treciuju chvalu biełarusizacyi - im było jašče pa 57-70 hadou.
-
05.06.2026naša niva 1990-ja, Miarkuju, što balšaviki impieryjalisty šmat svaich złačynstvaŭ śpisali na niemcaŭ, jak jany heta spravbavali zrabić, naprykład, i z Katyniem.
-
06.06.2026balšaviki šmat svaich złačynstvaŭ śpisali na niemcaŭ, širokoje sovietskoje partizanskoje dvižienije było orhanizovano tolko v Biełarusi i častično -- na etničieskich biełaruskich ziemlach, kotoryje byli v sostavie pasei (SmAlenŝina, BrAnŝina). V okkupirovanoj rosii partizanskoho dvižienija nie było. Počiemu? Da potomu, čto prodołžał diejstvovať płan uničtožienija biełaruskoj nacii. Moskva, ispolzuja orhany NKVD, vtianuła massy hraždanskoho biełorusskoho nasielenija v vojnu protiv niemciev, i etim podstaviła biełorusov pod niemieckij udar.
Nieobchodimoje dieło boŕby ischodiło iz kovarnoho zamysła i osuŝiestvlałoś podłymi mietodami. (Stalin chotieł połučiť dvojnuju vyhodu.) Enkavedisty śpiecialno około biełaruskoj dierievieni ubivali niemca ili diełali druhuju provokaciju, čtoby vyzvať karatielnuju opieraciju hitlerovciev (kotoryje obyčno sžihali vsiu dierievniu, čaŝie vsieho -- vmiestie s lud́mi). Takim obrazom, kstati, v riezultatie śpiecialnoj provokacii sovietskich partizan była sožžiena i iźviestnaja Chatyń, kotoruju kommunisty potom v 70-ch hodach razriekłamirovali na vieś mir kak tipičnuju žiertvu fašistskoho źvierstva.
V riezultatie takoj kommuno-fašistskoj sovmiestnoj "raboty" v Biełarusi sožhli boleje 9 tysiač dierievień. Poetomu k koncu vojny, v riezultatie śpiecialnoj opieracii NKVD, mnohije biełaruskije komandiry byli posłany na śmierť, otstranieny ot komandovanija, ubity i rieprieśsirovany. Ich miesta zanimali russkije, prisłannyje iz Mosvy, i viernyje enkavedisty. Letom 1944 hoda, kohda "krasnaja armija" zaniała Biełaruś, usskije provieli mobilizaciju v armiju na biełaruskoj tierritorii. Diesiatki tysiač mołodych biełaruskich mužčin, počti biez podhotovki, brosili na pieriedovuju liniju fronta. usskije komandiry podnimali ich v nienužnyje ataki pod ohoń niemieckich pulemietov, nie dav dažie oružija v ruki, ili s vintovkami, no biez patronov. Oni hibli tysiačami, kak trava pod kosoj. A tie, čto biežali nazad, popadali pod puli enkavedistskich "zahradotriadov". Vpročiem, zahradotriady strielali i v śpinu. Tak prodołžałoś uničtožienije biełarusov na vojnie, rukami niemciev i usskich odnovriemienno. Kak hovorili kommunisty, "v boŕbie za sovietskuju rodinu". -
06.06.2026Što datyčyć hiermanskaha - skandynaŭskaha Julbock, dyk jon sapraŭdy blizki svajak tutejšaj kaladnaj kazy, i zusim nieabaviazkova być nacystam, kab tak śćviardžać. Voś artykuł u anhlijskaj vikipiedyi pra Yule goat , možna pierakanacca nakolki heta blizkija tradycyi. Adno tolki supadzieńnie "Kaza (kazioł) - śviata zimniaha soncastajańnia" užo pavinna navodzić na rozum. Jasna što nacysty niešta zavastrali, niešta utryravali abo zamoŭčvali, ale prosta publicystyčna adkidać usiu zhadanuju ŭ ich fakturu jak iłžyvuju - nieakuratnaja praca. https://en.wikipedia.org/wiki/Yule_goat
-
06.06.2026U tym artykule nie tolki pra suviazi tradycyj, a častym paŭtoram mienavita pra mahčymaje zapazyčańnie z hiermana-skandynaŭskaj, "z zachadu na ŭschod".
Kali pra sučasnuju jełku i dzieda Maroza heta spraviadliva, to vikinhavaja viersija Kalad hučyć zusim užo štučna. -
06.06.2026Gorliwy Litwin,
Niemcaŭ ŭ Miensku nie cikaviła što tam Biełarusy pisali ci pra biełarusaŭ. Nie było ŭ nas (41-44) tatalitaryzmu, prapahanda była , tatalitaryzmu nie było. Ja čytaŭ ŭ nac. biblijatecy časopisy, tam šmat cikavaha, było by dobra kab usio nadrukavanaje na movie za 41-44 było ŭ siecivie. -
06.06.2026lepš za ŭsio piša ŭkrainskaja vikipiedyja: Rizdvianij kozieł, abo cap — tradicijnij rizdvianij piersonaž u jevropiejśkich narodiv. Pochodiť ź jazičnićkoji kulturi hiermano-bałto-słovjanśkoji śpilnoti. Vikoristovuvavsia u śviatach, povjazanich iz zimovim sonciestojańniam, zokriema Joli, Koladi, a zhodom — Rizdvi. https://uk.wikipedia.org/wiki/%D0%A0%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B2%D1%8F%D0%BD%D0%B8%D0%B9_%D0%BA%D0%BE%D0%B7%D0%B5%D0%BB
Red. Dziakuj, pravierym heta.
[Zredahavana]