Usio mienš biełaruskich top-čynoŭnikaŭ rodam z Rasii ci vučylisia tam. Ale mnohija supierbrokiery ŭsio jašče majuć «rasijski śled»

Dola ŭradžencaŭ Rasii i ludziej, jakija advučylisia ŭ Rasii, u viarchach uvieś čas źnižałasia. A voś u armii i KDB jany pa-raniejšamu skroź. Pra heta havorycca ŭ novym daśledavańni «Anatomija biełaruskaj ułady. Karta suviaziaŭ kiraŭničaj elity».

Zdymak ilustracyjny. Skrynšot ź videa ANT

Aŭtary daśledavańnia Juryj Drakachrust i Anton Radniankoŭ praanalizavali bijahrafii 271 pradstaŭnika biełaruskaj kiroŭnaj elity. U bazu trapili dziejnyja i niadaŭnija vysokapastaŭlenyja čynoŭniki, kiraŭniki dziaržaŭnych orhanaŭ i siłavych struktur, abłasnoj i minskaj viertykali, bujnych dziaržaŭnych pradpryjemstvaŭ, a taksama asobnyja ludzi biez farmalnaj pasady, čyj udzieł u pryniaćci rašeńniaŭ zafiksavany ŭ adkrytych krynicach. Samoha Alaksandra Łukašenku ŭ vybarku nie ŭklučali: daśledčykaŭ cikavili pieradusim suviazi pradstaŭnikoŭ elity pamiž saboj.

Na padstavie adkrytych bijahrafij daśledčyki rekanstrujavali 3457 suviaziaŭ. Suviaź fiksavałasia ŭ dvuch vypadkach: kali dva čałavieki adnačasova pracavali ŭ adnoj ustanovie abo vučylisia ŭ adnoj navučalnaj ustanovie. Čym daŭžej jany pierasiakalisia pa časie, tym bolšuju vahu atrymlivała takaja suviaź. U vyniku vyjšła sietka, jakuju aŭtary analizavali mietadami teoryi hrafaŭ.

Pry hetym «suviaź» u daśledavańni nie aznačaje siabroŭstva, palityčnaha sajuza abo ciapierašnich kantaktaŭ. Madel nie ŭličvała svajactva, biznes-intaresaŭ i niefarmalnych znajomstvaŭ. Jana pakazvaje tolki supolny prafiesijny i adukacyjny dośvied, a nie toje, nakolki blizkija hetyja ludzi ciapier.

Matematyčnyja mietady dazvolili pahladzieć, jakija hrupy ŭtvarajucca ŭnutry hetaj sietki, chto źviazvaje pamiž saboj jaje roznyja častki i nakolki jana zaležyć ad asobnych ludziej. 

Vizualizacyja viarchuški biełaruskaj elity. Krynica: materyjały daśledavańnia

Ałharytm padzialiŭ vyvučanuju elitu na siem supolnaściaŭ. Hałoŭny padzieł daśledčyki praviali miž cyvilnaj administracyjnaj mašynaj i siłavym aparatam.

Asobna daśledčyki vyłučyli najbolš ščylna źviazanaje jadro sietki — 65 čałaviek, kožny ź jakich mieŭ nie mienš za 25 suviaziaŭ ź inšymi ŭdzielnikami hetaha jadra.

Rasijski śled jość u kožnaha piataha top-čynoŭnika i siłavika

Siarod inšaha, aŭtary vymiarali «rasijski śled». Jaho fiksavali, kali čałaviek naradziŭsia ŭ Rasii ci RSFSR, vučyŭsia ŭ rasijskaj abo savieckaj navučalnaj ustanovie na terytoryi RSFSR ci pracavaŭ u Rasii. Dastatkova było adnaho z hetych kryteraŭ.

«Rasijski śled» u daśledavańni nie aznačaje palityčnaj aryjentacyi čałavieka abo jaho ciapierašniaj suviazi z Maskvoj. Heta prosta bijahrafičny pakazčyk. Sami aŭtary vykarystoŭvajuć termin «rasijskaja sacyjalizacyja». Patranažnych, dziełavych i apieratyŭnych kantaktaŭ z Rasijaj aŭtary nie šukali.

U vyniku «rasijskaje naradžeńnie ci vučobu» znajšli ŭ 55 z 271 čałavieka, ci prykładna ŭ kožnaha piataha. 

36 čałaviek vučylisia ŭ Rasii, 20 tam pracavali, 14 naradzilisia na terytoryi Rasii. U 13 čałaviek supali dva ci bolš z hetych kryteryjaŭ.

48 vypadkaŭ vučoby ŭ Rasii prypadajuć na 33 roznyja navučalnyja ŭstanovy. Piaciora vučylisia ŭ Akademii rasijskaha Hienštaba, čaćviora — u MHIMO, heta samyja častyja vypadki.

Krynica: materyjały daśledavańnia

Čym maładziejšaje pakaleńnie, tym mienš vychadcaŭ z Rasii

Jak pakazała daśledavańnie, apošnija dziesiacihodździ «rasijski śled» skaračaŭsia z kožnym nastupnym pakaleńniem biełaruskaj namienkłatury.

Siarod pradstaŭnikoŭ elity, jakija naradzilisia ŭ 1950‑ia hady, taki śled majuć šeść ź dziesiaci. Siarod narodžanych u 1960‑ia ŭžo tolki kala traciny, u 1970‑ia — piataja častka, u 1980‑ia prykładna adna vośmaja.

Heta nie aznačaje, što kanał całkam źnikaje razam z savieckim pakaleńniem. 23 čałavieki z daśledavanaj hrupy vučylisia ŭ Rasii ŭžo paśla raspadu SSSR. Siarod adnosna śviežych prykładaŭ aŭtary nazyvajuć Vajskovuju akademiju Hienštaba Rasii, MHIMO ŭ 2016‑m i Pahraničnuju akademiju FSB. Tamu daśledčyki nazyvajuć hety kanał nie takim, jaki źnikaje, a «zvužanym, ale jaki padtrymlivajecca».

Siłavikoŭ pa-raniejšamu vychoŭvaje Rasija

«Rasijski śled» raźmiarkoŭvajecca pa roznych častkach dziaržaŭnaha aparata nieraŭnamierna. Siarod pradstaŭnikoŭ armii i MUS jaho majuć 39%, u hrupie KDB i inšych śpiecsłužbaŭ 38%. Siarod dypłamataŭ, sudździaŭ i pradstaŭnikoŭ nahladnych orhanaŭ — 24%, u prezidenckaj viertykali 17%, a va ŭradzie i rehijanalnaj viertykali tolki 9%.

Hetaja roźnica šmat u čym tłumačycca adukacyjaj. Značnaja častka siłavikoŭ prajšła praz rasijskija navučalnyja ŭstanovy — akademii Hienštaba i Frunze, Pahraničnuju akademiju FSB, vučyliščy ŭnutranych i pavietrana-desantnych vojskaŭ. U cyvilnaj častcy sistemy takuju funkcyju vykonvaje ŭžo biełaruskaja Akademija kiravańnia pry prezidencie, praź jakuju prajšli 45% usiaho daśledavanaha kiroŭnaha kłasa.

«Rasijski śled» supierbrokieraŭ

«Rasijski śled» značna čaściej sustrakajecca siarod ludziej, jakija zajmajuć klučavyja pazicyi nie pavodle vyšyni pasady, a pavodle miesca ŭ sietcy suviaziaŭ.

Daśledčyki vyłučyli 17 tak zvanych «supierbrokieraŭ» — ludziej, jakija złučajuć pamiž saboj roznyja častki dziaržaŭnaj sistemy. Praź ich prachodzić 63% najkaraciejšych šlachoŭ pamiž astatnimi ŭdzielnikami sietki.

Siarod hetych 17 čałaviek «rasijski śled» majuć siamiora, ci 41%. U «druhim ešałonie» takich 22%, na pieryfieryi 15%. Takim čynam, čym vyšejšaje miesca čałavieka ŭ hetaj sietkavaj ijerarchii, tym čaściej u jaho vyjaŭlajecca «rasijski śled».

U jadry sietki, da jakoha daśledčyki adnieśli 65 čałaviek, «rasijski śled» majuć 13, abo 20%. Roŭna stolki ž, kolki va ŭsioj vyvučanaj elicie ŭ cełym.

Daśledavańnie čarhovy raz paćvierdziła, što Biełaruś zastajecca krainaj, dzie dziaržaŭny i asabliva siłavy aparat nasyčany ludźmi, jakija vyraśli i vučylisia ŭ Rasii. My adzinaja takaja kraina ŭ Jeŭropie. I choć za pieryjad niezaležnaści peŭny barjer uźnik, cyvilnyja kadry pierastali pieraciakać vialikim patokam, siłavyja struktury zastajucca praktyčna praciaham rasijskich.

Kamientary da artykuła