BIEŁ Ł RUS

Navukoŭcy dadali ŭ bieton čałaviečyja fiekalii. Vynik ździviŭ

20.09.2026 / 06:00

Antoś Župran

Navukoŭcy dadavali pierapracavanyja adkidy žyćciadziejnaści čałavieka ŭ bieton i vyjavili, što jaho tryvałaść moža pavialičycca na 42%. Praŭda, usio zaležyć ad praporcyj. Pra ekśpierymient indyjskich daśledčykaŭ piša ScienceAlert.

Na zdymku: a) bijavuhal, atrymany z čałaviečych fiekalij; b) bijavuhal paśla zdrabnieńnia i prasiejvańnia. Fota: materyjały navukovaha artykuła

Bieton źjaŭlajecca adnym z asnoŭnych budaŭničych materyjałaŭ sučasnaha śvietu. Ale vytvorčaść adnaho ź jaho hałoŭnych kampanientaŭ, cemientu, źviazanaja ź vialikimi vykidami vuhlakisłaha hazu. Tamu navukoŭcy šukajuć materyjały, jakimi možna było b zamianić chacia b častku cemientu i pry hetym nie pahoršyć ułaścivaści bietonu.

Kamanda navukoŭcaŭ z Univiersiteta Manipała ŭ Džajpury prapanavała davoli niezvyčajny varyjant. Daśledčyki vyrašyli vykarystać dla hetaha čałaviečyja fiekalii. Zrazumieła, u bieton ich dadavali nie ŭ pieršapačatkovym vyhladzie.

Što zrabili z adkidami

Dla ekśpierymientu daśledčyki vykarystali asadak čałaviečych fiekalij z ačyščalnaj stancyi ŭ indyjskim Varanhale. Spačatku jaho vysušyli, a zatym nahreli pry tempieratury ad 350 da 450 hradusaŭ Celsija va ŭmovach ź nizkim utrymańniem kisłarodu. Taki praces nazyvajecca pirolizam i dazvalaje pieratvaryć arhaničnuju syravinu ŭ bahaty vuhlarodam materyjał, jaki nazyvajuć bijavuhalem.

Atrymany bijavuhal zdrabnili i prasiejali da stanu drobnaha parašku. Im zamianili častku cemientu ŭ bietonnaj sumiesi. Daśledčyki padrychtavali niekalki varyjantaŭ, u jakich dola bijavuhalu składała 5%, 10% i 15% ad kolkaści cemientu.

Zatym daśledčyki pravieryli, nakolki tryvałymi atrymalisia ŭzory, a taksama vymierali ich usadžvańnie, pahłynańnie vady i porystaść.

Na 42% bolš tryvały. Ale jość niuans

Uzory bietonu ź bijavuhalem, padrychtavanyja dla vyprabavańniaŭ na tryvałaść. Krynica: materyjały navukovaha artykuła

Praz 91 dzień u sumiesi z 5% bijavuhalu tryvałaść pry ściskańni pavialičyłasia ŭ siarednim na 20%, a pry vyhinie — na 36%.

U sumiesi, dzie zamianili 10% cemientu, hetyja pakazčyki byli jašče bolšymi: 21% i 42% adpaviedna.

Adnak bolšaja kolkaść bijavuhalu nie aznačała lepšaha vyniku. Kali jaho dola dasiahała 15%, bieton choć i praciahvaŭ nabirać tryvałaść z časam, ale ŭ cełym sastupaŭ sumiesiam z 5% i 10%.

Daśledčyki taksama vyjavili, što bieton z 5% bijavuhalu pahłynaŭ mienš vady, mieŭ mienšuju porystaść i davaŭ mienšuju ŭsadku, čym zvyčajny bieton. Pry 10% hetyja pakazčyki byli ŭ cełym supastaŭnyja sa zvyčajnym bietonam.

Čamu bijavuhal moža ŭmacoŭvać bieton

Navukoŭcy prapanujuć niekalki tłumačeńniaŭ takoha efiektu. Porystaja struktura bijavuhalu dazvalaje jamu ŭtrymlivać vadu i pastupova addavać jaje padčas zaćviardzieńnia bietonu. Heta moža spryjać pracesam, nieabchodnym dla naboru tryvałaści.

Akramia taho, bijavuhal źmiaščaje kremieniaziom, jaki moža ŭstupać u reakcyi z kampanientami cemientu i spryjać utvareńniu dadatkovych silikataŭ kalcyju. Drobnyja čaścinki bijavuhalu taksama zapaŭniajuć pramiežki pamiž inšymi kampanientami sumiesi.

Mikraskapičny analiz paćvierdziŭ hetuju karcinu. U bietonie z 5% bijavuhalu struktura była bolš ščylnaj, a ŭ sumiesi z 15% daśledčyki vyjavili bolš por, raskolin i ŭčastkaŭ sa słabiejšym sčapleńniem.

Vyprabavańnie bietonnych uzoraŭ ź bijavuhalem na vyhib. Krynica: materyjały navukovaha artykuła

Budavać damy z takoha bietonu pakul rana

Adnak da vykarystańnia takoha bietonu ŭ realnym budaŭnictvie jašče daloka. Daśledčyki pakul nie praviarali, jak jon pavodzić siabie pry zamiarzańni i adtavańni, uździejańni solaŭ i ekstremalnych tempieratur.

Jość i jašče adno važnaje pytańnie. Asadak ściokavych vod moža ŭtrymlivać ciažkija mietały. Pakul nieviadoma, ci zastanucca jany nadziejna źviazanymi ŭ bietonie na praciahu doŭhaha času abo zmohuć pastupova traplać u navakolnaje asiarodździe.

Taksama daśledavańnie nie aceńvała, nakolki vykarystańnie bijavuhalu z čałaviečych fiekalij sapraŭdy moža skaracić ci pavysić vykidy vuhlakisłaha hazu. Tearetyčna technałohija dazvalaje adnačasova vykarystoŭvać adkidy i pamianšać kolkaść nieabchodnaha cemientu, ale ekałahičny efiekt jašče treba asobna vyvučyć.

Čytajcie taksama:

Navukoŭcy navučylisia rabić bieton na 30 adsotkaŭ macniejšym pry dapamozie adpracavanaj kavavaj huščy

U Kienii navučylisia pieratvarać čałaviečyja fiekalii ŭ paliva

Panteon i Kaliziej u Rymie stajać nieparušna 2000 hod. Čamu sučasnyja budaŭniki mahli b pavučycca ŭ staražytnych rymlan

Kamientary da artykuła