Pabialili ŭsio, da čaho zmahli daciahnucca. U kaściole ŭ Župranach, dzie pachavany Bahuševič, zrabili jeŭraramont

Interjer nieahatyčnaha Pietrapaŭłaŭskaha kaścioła ŭ Župranach Ašmianskaha rajona źviedaŭ ramont, jaki miažuje z vandalizmam. Miascovyja ž ułady chvalacca, što chram zaźziaŭ paśla abnaŭleńnia.

Fota: telehram-kanał «Spadčyna»

Dniami staronka «Ašmianščyna Turystyčnaja» ŭ fejsbuku, jakuju viadzie dziaržaŭny turystyčny infarmacyjny centr, radasna apublikavała videa znutry nieahatyčnaha kaścioła Piatra i Paŭła ŭ Župranach. Mienavita kala ścien hetaj śviatyni, pabudavanaj u 1853—1875 hadach, spačyvaje kłasik biełaruskaj litaratury Francišak Bahuševič. Aŭtary dopisu zachaplajucca tym, jak paśla ramontnych rabot «źziaje abnoŭleny interjer», jaki nibyta viarnuŭ chramu sapraŭdny blask.

Adnak toje, što miascovyja čynoŭniki ad turyzmu nazyvajuć blaskam, śpiecyjalisty ličać niepapraŭnym varvarstvam. Telehram-kanał «Spadčyna» źviarnuŭ uvahu na toje, jakija straty panios pomnik architektury padčas hetaha abnaŭleńnia.

Bietonny podyum

Kaścioł Śviatych Apostałaŭ Piatra i Paŭła ŭ Župranach. Fota: Jandeks Karty

Interjer kaścioła na fotazdymku 1930‑ch hadoŭ. Bačny raśpisany pad marmur ałtar, draŭlanaja balustrada pierad im, rośpisy na sklapieńniach, a taksama abrazy-stacyi na słupach. Usio heta zachoŭvaŭ Župranski kaścioł da niadaŭniaha času. Fota: telehram-kanał «Spadčyna»

Adna z hałoŭnych pretenzij tyčycca ałtarnaj častki chrama (preźbiteryja). Na davajennych fotazdymkach 1930‑ch hadoŭ tam vyrazna bačny aŭtentyčny draŭlany naścił z prystupkami, jaki byŭ adharodžany ad astatniaj prastory chrama draŭlanaj balustradaj ź fihurnymi balasami. U čas ciapierašniaha ramontu naścił byŭ uzarvany, a na jaho miescy z kieramzitabietonu adlity novy podyum, jaki, jak adznačaje aŭtar kanała, nie paŭtaraje abrysy staroha. Nie viarnułasia na svajo miesca i histaryčnyja balustrada. 

Prystupki da ałtara, adlityja ŭ čas apošniaha ramontu z kieramzitabietonu. Fota: telehram-kanał «Spadčyna»

Novy bietonny podyum pierad ałtarom. Fota: telehram-kanał «Spadčyna»

Razam z tym ź interjera śviatyni biasśledna źnikli niekatoryja abrazy z bakavych ałtaroŭ. Kudyści padzielisia i histaryčnyja abrazy-stacyi ŭ charakternych ramach z kryžykami, jakija składali nieadjemnuju častku ŭnutranaha azdableńnia i taksama vyrazna bačnyja na zdymkach minułaha stahodździa.

Strata achoŭnych rośpisaŭ

Rośpisy sklapieńniaŭ nad ałtarom. Fota: telehram-kanał «Spadčyna»

Vielmi dziŭna abyšlisia i z azdableńniem ścien. Župranski kaścioł uniesieny ŭ Dziaržaŭny śpis historyka-kulturnych kaštoŭnaściaŭ Biełarusi pad farmuloŭkaj: «Pietrapaŭłaŭski kaścioł. Arnamientalnyja rośpisy interjera». Heta aznačaje, što ŭnutranyja razmaloŭki źjaŭlajucca paŭnacennym elemientam pomnika architektury naroŭni ź jaho fasadami i achoŭvajucca zakonam.

Jak vyhladali interjery kaścioła ŭ Župranach da niadaŭniaha času. Fota: telehram-kanał «Spadčyna»

Ałtar paśla ramontu. Fota: telehram-kanał «Spadčyna»

Interjery byli całkam vybielenyja, pamalavali navat arhan na chorach. Fota: telehram-kanał «Spadčyna»

U 1930‑ia hady architekturnaja dekaracyja ałtara była raśpisanaja pad marmur. Paźniej, u saviecki čas, jaje zamazali alejnaj farbaj. Pavodle restaŭracyjnaj mietadałohii, sučasnyja raboty pavinny byli ŭklučać navukovuju rasčystku i raskryćcio hetych aryhinalnych płastoŭ.

«Ciapier, zamiest navukovaj rasčystki i restaŭracyi, i ałtar, i ŭsie ścieny, i ŭsie sklapieńni prosta pafarbavali ŭ bieły. U bieły koler pafarbavali navat arhan na chorach», — piša aŭtar kanała.

U vyniku takoha padychodu siońnia ŭ interjery śviatyni nie pabačyć anivodnaha frahmienta histaryčnych rośpisaŭ.

Aktyvisty bačać u praviedzienych pracach pramyja prykmiety parušeńnia zakanadaŭstva ŭ śfiery achovy pomnikaŭ i ŭžo nakiravali aficyjnyja skarhi ŭ Ministerstva kultury i abłasnuju prakuraturu z patrabavańniem abaviazać ułaśnika za ŭłasny košt adnavić źniščanyja elemienty ŭ ich pieršapačatkovym vyhladzie.

Kamientary da artykuła