Трамп заявіў, што ў Афганістане саюзнікі па НАТА адседжваліся ў тыле. Тыя абураныя і пералічваюць страты

У інтэрв’ю Fox News Трамп заявіў, што падчас вайны ў Афганістане сілы НАТА, акрамя амерыканцаў, нібыта імкнуліся трымацца падалей ад перадавой. Прэм’ер-міністр Вялікабрытаніі Кір Стармер назваў заявы пра паводзіны брытанскіх вайскоўцаў у Афганістане «абразлівымі і, адкрыта кажучы, абуральнымі», піша Руская служба Бі-бі-сі.

Вайскоўцы брытанскай арміі ў Афганістане, 21 лютага 2010 года. Фота: AFP via Getty Image

У сваім інтэрв'ю Трамп заявіў, што Амерыцы «ніколькі не былі патрэбныя» яе партнёры па НАТА, нягледзячы на тое, што ЗША за ўсю гісторыю былі адзінай дзяржавай — членам альянсу, якая скарысталася пятым артыкулам Паўночнаатлантычнай дамовы аб калектыўнай абароне («адзін за ўсіх і ўсе за аднаго») пасля атак 11 верасня 2001 года.

«Мы ніколі ў іх не мелі патрэбы. Мы ніколі нічога ў іх не прасілі, — сказаў прэзідэнт ЗША. — Яны скажуць, што адправілі нейкія войскі ў Афганістан, і гэта праўда, але яны трымаліся ў тыле, крыху ўбаку ад лініі фронту».

Яго словы выклікалі асуджэнне з боку брытанскіх палітыкаў з усіх буйных партый.

«Перш за ўсё я хачу ўшанаваць памяць 457 вайскоўцаў нашых Узброеных сіл, якія загінулі ў Афганістане», — заявіў Стармер у відэазвароце з Даўнінг-стрыт.

«Шмат хто атрымаў раненні, некаторыя з іх настолькі сур’ёзныя, што іх жыццё змянілася назаўсёды, таму я лічу словы прэзідэнта Трампа абразлівымі і, адкрыта кажучы, абуральнымі, і не здзіўлены, што яны прынеслі такі боль родным загінулых і параненых», — працягнуў прэм’ер-міністр.

На пытанне, ці будзе ён патрабаваць прабачэнняў ад лідара ЗША, Стармер адказаў:

«Калі б я дапусціў такую памылку ў выказванні ці сказаў гэтыя словы, я б, безумоўна, папрасіў прабачэння».

Брытанскі прынц Гары, які служыў у Афганістане, таксама выпусціў заяву ў адказ на словы Трампа.

«Я служыў там. Там я набыў сяброў на ўсё жыццё — і там жа страціў таварышаў, — заявіў прынц Гары. — Тысячы жыццяў змяніліся назаўсёды. Маці і бацькі пахавалі сваіх сыноў і дачок. Дзеці засталіся без бацькоў. Сем’і дагэтуль расплачваюцца за гэту страту».

«Гэтыя ахвяры заслугоўваюць, каб пра іх гаварылі праўдзіва і з павагай, пакуль мы ўсе па‑ранейшаму адзіныя і прыхільныя абароне дыпламатыі і міру», — дадаў ён.

Міністр абароны Вялікабрытаніі Джон Хілі напісаў у сацсетцы X, што загінулыя брытанскія вайскоўцы былі «героямі, якія аддалі свае жыцці на службе нашай нацыі».

Лідар апазіцыі Кэмі Бэйдэнок назвала заяву Трампа ганьбай. Паводле яе слоў, «не павінна быць такіх недапрацаваных каментарыяў, якія аслабляюць трывалую сувязь» паміж саюзнікамі па НАТА.

«Трамп пяць разоў ухіляўся ад вайсковай службы, — напісаў у X лідар брытанскіх ліберал-дэмакратаў Эд Дэйві, маючы на ўвазе, што той ухіляўся ад прызыву падчас вайны ў В’етнаме. — Як ён смее ставіць пад сумнеў іх ахвяру».

Нават Найджэл Фарадж, лідар правапапулісцкай партыі Reform UK і даўні прыхільнік Трампа, крытыкаваў амерыканскага лідара.

«Каментары Дональда Трампа проста няправільныя, — напісаў ён у X. — На працягу 20 гадоў нашы Узброеныя сілы адважна змагаліся побач з ЗША ў Афганістане… Гэтыя мужчыны і жанчыны заслугоўваюць нашай бясконцай павагі».

Заявы Трампа пагоршылі і без таго напружаныя адносіны з еўрапейскімі саюзнікамі.

Міністр замежных спраў Нідэрландаў Давід ван Веел таксама асудзіў словы Трампа пра Афганістан, назваўшы іх непраўдзівымі і непаважлівымі.

Міністр абароны Польшчы Уладзіслаў Касіняк-Камыш заявіў, што ахвяры Польшчы ў вайне ў Афганістане «ніколі не будуць забытыя і не павінны прымяншацца».

«Польшча заўсёды была, ёсць і будзе адказным і надзейным саюзнікам, які ў хвіліну пагрозы бяспецы стаіць на яе абароне, — напісаў ён у X. — Трагічныя моманты, калі загінулі нашыя салдаты, паказалі, што мы гатовыя заплаціць найвышэйшую цану за абарону міжнароднай бяспекі і бяспекі Польшчы».

Міністр замежных спраў Польшчы Радаслаў Сікорскі падкрэсліў, што польскія вайскоўцы неслі службу ў Афганістане менавіта на перадавой, дадаўшы, што «ніхто не мае права высмейваць службу нашых салдат».

Былы вярхоўны камандуючы НАТА Джэймс Стаўрыдзіс заявіў, што сотні салдат саюзных войскаў загінулі пад яго камандаваннем «на перадавой у Афганістане» ў перыяд з 2009 па 2013 год.

Дэпутат парламента Даніі ад апазіцыйнай Кансерватыўнай партыі Расмус Ярлаў назваў заявы Трампа невуцкімі.

ЗША ўвайшлі ў Афганістан у кастрычніку 2001 года, каб зрынуць «Талібан», які хаваў Усаму бен Ладэна і іншых лідараў арганізацыі «Аль-Каіда», якія мелі дачыненне да нападаў 11 верасня. Саюзнікі па НАТА падтрымалі амерыканскую кампанію, накіраваўшы туды салдат і вайсковую тэхніку.

Да 2021 года, калі ЗША вывелі свае войскі з краіны, колькасць загінулых салдат кааліцыі перавысіла 3500 чалавек, з іх каля дзвюх трацін былі амерыканцы.

На працягу ўсяго перыяду прысутнасці сіл НАТА ў Афганістане ЗША страцілі 2465 чалавек, за імі ідуць Вялікабрытанія з 457 загінулымі і Канада з 158 смерцямі.

Аднак калі разлічыць колькасць загінулых вайскоўцаў НАТА ў Афганістане прапарцыйна насельніцтву гэтых краін, то ў ЗША гэты паказчык склаў 7,9 загінулых на мільён чалавек, за імі ідуць Данія — 7,7, Вялікабрытанія — 7,2 і Эстонія — 6,7.

Пазней у пятніцу Белы дом апублікаваў заяву, у якой падтрымліваў пункт гледжання прэзідэнта ЗША адносна НАТА.

«Прэзідэнт Трамп мае рацыю — унёсак Амерыкі ў NATO значна пераўзыходзіць унёскі іншых краін, і яго поспех у дасягненні 5‑працэнтнага абавязацельства па выдатках саюзнікаў па НАТА дапамагае Еўропе ўзяць на сябе большую адказнасць за ўласную абарону, — заявіў Белы дом. — Злучаныя Штаты — адзіны партнёр НАТА, які можа абараніць Грэнландыю, і прэзідэнт, калі дзейнічае такім чынам, прасоўвае інтарэсы НАТА».

Каментары да артыкула