Tramp zajaviŭ, što ŭ Afhanistanie sajuźniki pa NATA adsiedžvalisia ŭ tyle. Vieterany ŭ Jeŭropie strašenna aburanyja

U intervju Fox News Tramp zajaviŭ, što padčas vajny ŭ Afhanistanie siły NATA, akramia amierykancaŭ, nibyta imknulisia trymacca padalej ad pieradavoj. Premjer-ministr Vialikabrytanii Kir Starmier nazvaŭ zajavy pra pavodziny brytanskich vajskoŭcaŭ u Afhanistanie «abraźlivymi i, adkryta kažučy, aburalnymi», piša Ruskaja słužba Bi-bi-si.

Vajskoŭcy brytanskaj armii ŭ Afhanistanie, 21 lutaha 2010 hoda. Fota: AFP via Getty Image

U svaim intervju Tramp zajaviŭ, što Amierycy «nikolki nie byli patrebnyja» jaje partniory pa NATA, niahledziačy na toje, što ZŠA za ŭsiu historyju byli adzinaj dziaržavaj — členam aljansu, jakaja skarystałasia piatym artykułam Paŭnočnaatłantyčnaj damovy ab kalektyŭnaj abaronie («adzin za ŭsich i ŭsie za adnaho») paśla atak 11 vieraśnia 2001 hoda.

«My nikoli ŭ ich nie mieli patreby. My nikoli ničoha ŭ ich nie prasili, — skazaŭ prezident ZŠA. — Jany skažuć, što adpravili niejkija vojski ŭ Afhanistan, i heta praŭda, ale jany trymalisia ŭ tyle, krychu ŭbaku ad linii frontu».

Jaho słovy vyklikali asudžeńnie z boku brytanskich palitykaŭ z usich bujnych partyj.

«Pierš za ŭsio ja chaču ŭšanavać pamiać 457 vajskoŭcaŭ našych Uzbrojenych sił, jakija zahinuli ŭ Afhanistanie», — zajaviŭ Starmier u videazvarocie z Daŭninh-stryt.

«Šmat chto atrymaŭ ranieńni, niekatoryja ź ich nastolki surjoznyja, što ich žyćcio źmianiłasia nazaŭsiody, tamu ja liču słovy prezidenta Trampa abraźlivymi i, adkryta kažučy, aburalnymi, i nie ździŭleny, što jany prynieśli taki bol rodnym zahinułych i paranienych», — praciahnuŭ premjer-ministr.

Na pytańnie, ci budzie jon patrabavać prabačeńniaŭ ad lidara ZŠA, Starmier adkazaŭ:

«Kali b ja dapuściŭ takuju pamyłku ŭ vykazvańni ci skazaŭ hetyja słovy, ja b, biezumoŭna, paprasiŭ prabačeńnia».

Brytanski prync Hary, jaki słužyŭ u Afhanistanie, taksama vypuściŭ zajavu ŭ adkaz na słovy Trampa.

«Ja słužyŭ tam. Tam ja nabyŭ siabroŭ na ŭsio žyćcio — i tam ža straciŭ tavaryšaŭ, — zajaviŭ prync Hary. — Tysiačy žyćciaŭ źmianilisia nazaŭsiody. Maci i baćki pachavali svaich synoŭ i dačok. Dzieci zastalisia biez baćkoŭ. Siemji dahetul raspłačvajucca za hetu stratu».

«Hetyja achviary zasłuhoŭvajuć, kab pra ich havaryli praŭdziva i z pavahaj, pakul my ŭsie pa‑raniejšamu adzinyja i prychilnyja abaronie dypłamatyi i miru», — dadaŭ jon.

Ministr abarony Vialikabrytanii Džon Chili napisaŭ u sacsietcy X, što zahinułyja brytanskija vajskoŭcy byli «hierojami, jakija addali svaje žyćci na słužbie našaj nacyi».

Lidar apazicyi Kemi Bejdenok nazvała zajavu Trampa hańbaj. Pavodle jaje słoŭ, «nie pavinna być takich niedapracavanych kamientaryjaŭ, jakija asłablajuć tryvałuju suviaź» pamiž sajuźnikami pa NATA.

«Tramp piać razoŭ uchilaŭsia ad vajskovaj słužby, — napisaŭ u X lidar brytanskich libierał-demakrataŭ Ed Dejvi, majučy na ŭvazie, što toj uchilaŭsia ad pryzyvu padčas vajny ŭ Vjetnamie. — Jak jon śmieje stavić pad sumnieŭ ich achviaru».

Navat Najdžeł Faradž, lidar pravapapulisckaj partyi Reform UK i daŭni prychilnik Trampa, krytykavaŭ amierykanskaha lidara.

«Kamientary Donalda Trampa prosta niapravilnyja, — napisaŭ jon u X. — Na praciahu 20 hadoŭ našy Uzbrojenyja siły advažna zmahalisia pobač z ZŠA ŭ Afhanistanie… Hetyja mužčyny i žančyny zasłuhoŭvajuć našaj biaskoncaj pavahi».

Zajavy Trampa pahoršyli i biez taho napružanyja adnosiny ź jeŭrapiejskimi sajuźnikami.

Ministr zamiežnych spraŭ Niderłandaŭ David van Viejeł taksama asudziŭ słovy Trampa pra Afhanistan, nazvaŭšy ich niepraŭdzivymi i niepavažlivymi.

Ministr abarony Polščy Uładzisłaŭ Kasiniak-Kamyš zajaviŭ, što achviary Polščy ŭ vajnie ŭ Afhanistanie «nikoli nie buduć zabytyja i nie pavinny prymianšacca».

«Polšča zaŭsiody była, jość i budzie adkaznym i nadziejnym sajuźnikam, jaki ŭ chvilinu pahrozy biaśpiecy staić na jaje abaronie, — napisaŭ jon u X. — Trahičnyja momanty, kali zahinuli našyja sałdaty, pakazali, što my hatovyja zapłacić najvyšejšuju canu za abaronu mižnarodnaj biaśpieki i biaśpieki Polščy».

Ministr zamiežnych spraŭ Polščy Radasłaŭ Sikorski padkreśliŭ, što polskija vajskoŭcy nieśli słužbu ŭ Afhanistanie mienavita na pieradavoj, dadaŭšy, što «nichto nie maje prava vyśmiejvać słužbu našych sałdat».

Były viarchoŭny kamandujučy NATA Džejms Staŭrydzis zajaviŭ, što sotni sałdat sajuznych vojskaŭ zahinuli pad jaho kamandavańniem «na pieradavoj u Afhanistanie» ŭ pieryjad z 2009 pa 2013 hod.

Deputat parłamienta Danii ad apazicyjnaj Kansiervatyŭnaj partyi Rasmus Jarłaŭ nazvaŭ zajavy Trampa nievuckimi.

ZŠA ŭvajšli ŭ Afhanistan u kastryčniku 2001 hoda, kab zrynuć «Taliban», jaki chavaŭ Usamu bien Ładena i inšych lidaraŭ arhanizacyi «Al-Kaida», jakija mieli dačynieńnie da napadaŭ 11 vieraśnia. Sajuźniki pa NATA padtrymali amierykanskuju kampaniju, nakiravaŭšy tudy sałdat i vajskovuju techniku.

Da 2021 hoda, kali ZŠA vyvieli svaje vojski z krainy, kolkaść zahinułych sałdat kaalicyi pieravysiła 3500 čałaviek, ź ich kala dźviuch tracin byli amierykancy.

Na praciahu ŭsiaho pieryjadu prysutnaści sił NATA ŭ Afhanistanie ZŠA stracili 2465 čałaviek, za imi iduć Vialikabrytanija z 457 zahinułymi i Kanada z 158 śmierciami.

Adnak kali raźličyć kolkaść zahinułych vajskoŭcaŭ NATA ŭ Afhanistanie praparcyjna nasielnictvu hetych krain, to ŭ ZŠA hety pakazčyk skłaŭ 7,9 zahinułych na miljon čałaviek, za imi iduć Danija — 7,7, Vialikabrytanija — 7,2 i Estonija — 6,7.

Paźniej u piatnicu Bieły dom apublikavaŭ zajavu, u jakoj padtrymlivaŭ punkt hledžańnia prezidenta ZŠA adnosna NATA.

«Prezident Tramp maje racyju — uniosak Amieryki ŭ NATO značna pieraŭzychodzić unioski inšych krain, i jaho pośpiech u dasiahnieńni 5‑pracentnaha abaviazacielstva pa vydatkach sajuźnikaŭ pa NATA dapamahaje Jeŭropie ŭziać na siabie bolšuju adkaznaść za ŭłasnuju abaronu, — zajaviŭ Bieły dom. — Złučanyja Štaty — adziny partnior NATA, jaki moža abaranić Hrenłandyju, i prezident, kali dziejničaje takim čynam, prasoŭvaje intaresy NATA».

Kamientary da artykuła