«Zabojca Vikipiedyi» ad Iłana Maska ŭsio? Grokipedia pierastała abnaŭlacca

Čarhovaja sproba zamianić žyvy čałaviečy intelekt na mašynnyja ałharytmy, vyhladaje, skončyłasia ničym. Raśpijarany prajekt, jaki pavinien byŭ kančatkova źniščyć tradycyjnyja encykłapiedyi, sam apynuŭsia ŭ hłybokaj komie.

Iłan Mask. Fota: Dimitrios Kambouris / Getty Images

Vydańnie The Verge apublikavała vyniki daśledavańnia analityčnaha partała Lawfare, źviarnuŭ uvahu telehram-kanał «Bel-Geek.com — Technałohii i Navuka». Ličby śviedčać pra kanceptualny kryzis anłajn-encykłapiedyi Grokipedia ad kampanii xAI, jakaja całkam zhienieravanaja štučnym intelektam — jana nie abnaŭlałasia z 24 krasavika hetaha hoda. Prajekt, jaki sam Iłan Mask samaŭpeŭniena nazyvaŭ «masavym palapšeńniem» u paraŭnańni z kłasičnaj Vikipiedyjaj, byŭ zakinuty svaimi ž stvaralnikami.

Historyja płatformy pačynałasia z typovym dla Kramianiovaj daliny razmacham. U kastryčniku 2025 hoda startavała pieršaja viersija, kudy štučny intelekt adnym macham zahruziŭ 885 tysiač artykułaŭ. Užo praź miesiac, paśla vychadu viersii 0.2, baza razrasłasia da šaści miljonaŭ tekstaŭ. Ałharytmy vykanali svaju pieršapačatkovuju zadaču — stvaryli iluziju biaźmiežnaj encykłapiedyi, kankurentnaj z anhlijskaj Vikipiedyjaj. Ale miechanizm samaabsłuhoŭvańnia i napaŭnieńnia daŭ zboj.

Daśledčyki z Lawfare praanalizavali bolš za 34 tysiačy staronak Grokipedia, na jakich karystalniki pakinuli zvyš 225 tysiač prapanoŭ pa vypraŭleńni pamyłak. Vynik manitorynhu akazaŭsia nulavym: za apošnija try miesiacy mašynnaja sistema nie pryniała i nie adchiliła nivodnaj praŭki. Śpiecyjalny raździeł sajta siońnia paviedamlaje pra adsutnaść aktualnych redahavańniaŭ.

Fundamientalnaja chiba ŭ padychodzie technakrataŭ da kiravańnia viedami była ŭ žadańni zamianić tysiačy matyvavanych redaktaraŭ-vałancioraŭ adnym biazdušnym ałharytmam. Ideja była cudoŭnaj tolki na ŭzroŭni kancepcyi, na praktycy ž vyśvietliłasia, što anłajn-encykłapiedyja patrabuje pastajannaj maderacyi.

Karystalniki sacyjalnych sietak užo nazyvajuć prajekt miortvym, a sam zasnavalnik kampanii nie zhadvaŭ svajo stvareńnie až ź lutaha.

Ekśpierymient sa stvareńniem całkam aŭtanomnaj mašynnaj encykłapiedyi pakazaŭ jaje niazdolnaść da samastojnaha raźvićcia bieź sistemnaha čałaviečaha kantrolu. Tradycyjnaja madel Vikipiedyi, zasnavanaja na kalektyŭnaj maderacyi i pastajannym abnaŭleńni žyvymi redaktarami, pakul zastajecca adzinym pracoŭnym instrumientam dla padtrymańnia aktualnaści hłabalnych baz viedaŭ. 

Kamientary da artykuła