Jon nahadvaje marskoha skata: amierykanski startap stvaryŭ samalot biez zvykłych kryłaŭ i iluminataraŭ, jaki moža stać novaj staronkaj u avijacyi

Pasažyrski łajnier novaha pakaleńnia nie maje zvykłych iluminataraŭ, a jaho korpus i kryły ŭtvarajuć adno cełaje. Ułady ZŠA hatovyja vydzielić kampanii-raspracoŭščyku da 3 miljardaŭ dalaraŭ na zapusk vytvorčaści. Pra ambicyjny prajekt raskazvaje The Wall Street Journal.

Fota: AviationWeek / Ch

Na praciahu apošnich dziesiacihodździaŭ rynak vialikich pasažyrskich samalotaŭ dzialili pamiž amierykanskaj Boeing i jeŭrapiejskaj Airbus. Pry hetym ich łajniery, niahledziačy na pastajannyja ŭdaskanaleńni, pa-raniejšamu budujucca pavodle schiemy, jakaja ŭžo bolš za 70 hadoŭ zastajecca standartam u cyvilnaj avijacyi: cylindryčny fiuzielaž i kryły, prymacavanyja da jaho.

Amierykanski startap JetZero prapanuje admovicca ad hetaj kanstrukcyi. Zamiest jaje kampanija raspracavała samalot, u jakim korpus i kryły ŭtvarajuć adno cełaje. Z-za hetaha jon bolš nahadvaje marskoha skata, čym zvyčajny avijałajnier. Kali prajekt udasca realizavać, heta moža stać najbujniejšaj źmienaj u kanstrukcyi pasažyrskich łajnieraŭ z časoŭ zvyšhukavoha Concorde.

Novy łajnier atrymaŭ nazvu Z4. Jon raźličany prykładna na 250 pasažyraŭ i zmoža pieraadolvać kala 9300 kiłamietraŭ biez pasadki.

Pavodle zadumy raspracoŭščykaŭ, novy samalot pavinien zaniać pramiežkavaje miesca pamiž samymi vialikimi vuzkafiuzielažnymi i samymi maleńkimi šyrokafiuzielažnymi łajnierami.

Jak tłumačyć hienieralny dyrektar JetZero Tom O'Liry (Tom O'Leary), sučasnyja vytvorcy faktyčna vymušanyja vybirać pamiž vuzkim i šyrokim fiuzielažam. Jon paraŭnoŭvaje heta z kramaj, dzie pradajucca tolki maleńkija i vialikija kašuli, ale niama siaredniaha pamieru.

Pavodle jaho słoŭ, mienavita hetaja niša zastałasia amal pustoj paśla taho, jak Boeing na piku kryzisu, vyklikanaha dźviuma katastrofami 737 MAX u 2018 i 2019 hadach, admoviŭsia ad raspracoŭki pierajemnikaŭ svaich papularnych madelaŭ 757 i 767.

Pavodle raspracoŭščykaŭ, sałon Z4 budzie istotna adroźnivacca ad zvykłaha. U im praduhledžanyja čatyry prachody zamiest adnaho abo dvuch. Akramia taho, samalot pavinien lotać prykładna na try kiłamietry vyšej za sučasnyja pasažyrskija łajniery.

Jašče adna admietnaść — adsutnaść tradycyjnych iluminataraŭ. Zamiest ich u pieršapačatkovaj kancepcyi prapanujecca vykarystoŭvać ličbavyja ekrany, jakija buduć vyvodzić vyjavu z vonkavych kamier. Kab kampiensavać adsutnaść voknaŭ, u stoli płanujuć zrabić vialiki šklany luk, praź jaki ŭ sałon budzie traplać naturalnaje śviatło.

Raspracoŭščyki taksama abiacajuć, što kožny pasažyr atrymaje ŭłasnaje adździaleńnie dla ručnoj pakłažy nad kresłam. Navat kala kožnaj prybiralni praduhledžanaja asobnaja zona čakańnia.

Adnak hałoŭnaja pieravaha novaj kanstrukcyi, pavodle JetZero, nie ŭ kamforcie, a ŭ ekanomii paliva. Dziakujučy lepšaj aeradynamicy, mienšaj vazie i mienšamu supraciŭleńniu pavietra raschod paliva moža być prykładna na 30% mienšy, čym u sučasnych łajnieraŭ, takich, jak Boeing 787.

Pry hetym u kampanii padkreślivajuć, što Z4 nie stvarajecca «z nula». Bolšaść asnoŭnych sistem — ad sistem kiravańnia da ruchavikoŭ, jakija vykarystajuć na pieršym pratatypie, — užo ekspłuatujucca na inšych samalotach i majuć siertyfikacyju Fiederalnaha ŭpraŭleńnia cyvilnaj avijacyi ZŠA. Pa sutnaści, novym elemientam źjaŭlajecca nie abstalavańnie, a sama forma samalota.

Zrešty, i hetaja ideja nie novaja. Kancepcyja samalota, u jakim korpus i kryły ŭtvarajuć adzinaje cełaje, vyvučałasia jašče na pačatku raźvićcia avijacyi. Kala tryccaci hadoŭ tamu NASA viarnułasia da hetych daśledavańniaŭ, ukłaŭšy ŭ ich bolš za miljard dalaraŭ. Razam z Boeing ahienctva pravodziła vyprabavańni pratatypaŭ, kab vyśvietlić, nakolki takaja schiema sapraŭdy moža zrabić paloty bolš ekanamičnymi.

Niahledziačy na heta, u prajekta chapaje i skieptykaŭ. Krytyki adznačajuć, što pasažyry, jakija buduć znachodzicca bližej da krajoŭ sałona, mohuć macniej adčuvać pierahruzki padčas pavarotaŭ. Adsutnaść sapraŭdnych iluminataraŭ, na ich dumku, taksama moža pavialičyć pačućcio młosnaści ad ruchu. Akramia taho, čatyry prachody patrabujuć novaha padychodu da evakuacyi pasažyraŭ, a ciapierašnija aeraportnyja trapy nie raźličvalisia na absłuhoŭvańnie samalotaŭ takoj formy.

U JetZero zapeŭnivajuć, što hetyja prablemy ŭžo ŭličyli. I, padobna, im udałosia pierakanać u žyćciazdolnaści prajekta nie tolki inžynieraŭ, ale i bujnych partnioraŭ.

Na minułym tydni kampanija zaklučyła papiaredniaje pahadnieńnie z Ekspartna-impartnym bankam ZŠA ŭ ramkach prahramy Make More in America. Jano praduhledžvaje mahčymaść atrymańnia kredytaŭ i dziaržaŭnych harantyj na sumu da 3 miljardaŭ dalaraŭ, nieabchodnych dla budaŭnictva pieršaha zavoda JetZero. Akramia taho, kampanija ŭžo atrymała 235 miljonaŭ dalaraŭ ad Vajskova-pavietranych sił ZŠA na stvareńnie pratatypa.

Pavieryli ŭ Z4 i avijakampanii. Siarod pierśpiektyŭnych partnioraŭ JetZero — kala dvaccaci pieravozčykaŭ, u tym liku Delta Air Lines, Alaska Airlines i United Airlines. Apošniaja ŭžo aformiła ŭmoŭnuju zamovu na 200 samalotaŭ.

U červieni JetZero pačała budaŭnictva svajho pieršaha zavoda ŭ štacie Paŭnočnaja Karalina. Poŭnamaštabny pratatyp kampanija raźličvaje padniać u pavietra da kanca 2027 hoda, a pieršyja samaloty dla vyprabavańniaŭ i siertyfikacyi pavinny być pabudavanyja da 2030 hoda. Kali praces siertyfikacyi projdzie biez surjoznych zatrymak, kamiercyjnyja rejsy Z4 mohuć pačacca ŭžo ŭ pieršaj pałovie 2030‑ch hadoŭ.

Kamientary da artykuła