BIEŁ Ł RUS

Relihija moža dziejničać na mozh jak narkotyk — u dobrym sensie słova

2.07.2026 / 07:00

Idala Sałaviej

Daśledčyki vyjavili, što pryčynaj źjaŭlajecca aktyvacyja naturalnaj apioidnaj sistemy mozhu — toj samaj, na jakuju ŭździejničajuć hierain, marfin i inšyja apioidnyja abiazbolvalniki.

Pieršaja kamunija ŭ Biełarusi. Fota: Naša Niva

Čamu relihijnyja rytuały ŭžo tysiačahodździami pryciahvajuć ludziej i dapamahajuć vialikim supolnaściam zachoŭvać adzinstva? Novaje daśledavańnie navukoŭcaŭ ź Vialikabrytanii i Brazilii, na jakoje źviartaje ŭvahu Daily Mail, prapanuje mahčymaje bijałahičnaje tłumačeńnie hetaj źjavy.

U daśledavańni ŭdzielničali 265 darosłych z 24 relihijnych supolnaściej Vialikabrytanii i Brazilii. U brytanskaj častcy byli reprezientavanyja chryścijanie roznych kanfiesij — kataliki, anhlikanie, mietadysty, baptysty i pradstaŭniki cerkvaŭ viery jevanhielskaj.

Niahledziačy na kanfiesijnyja adroźnieńni, struktura nabaženstvaŭ była vielmi padobnaj. Jany ŭklučali sumiesnyja malitvy, kalektyŭnyja śpievy, kazani, momanty maŭčańnia i čas dla znosin pamiž viernikami.

Stan udzielnikaŭ aceńvali da i paśla rytuału: ich pytalisia pra nastroj i pra toje, nakolki blizkimi jany adčuvajuć siabie ź inšymi členami supołki. Taksama vymiaraŭsia ich bolevy paroh — ahulnapryniaty ŭskosny indykatar aktyŭnaści naturalnaj apioidnaj sistemy arhanizma.

Źmianieńnie ŭzroŭniu sacyjalnaj zhurtavanaści (A) i bolevaha paroha (B) da i paśla relihijnych rytuałaŭ va ŭdzielnikaŭ ź Vialikabrytanii (zialony) i Brazilii (ružovy). Paśla rytuałaŭ abodva pakazčyki ŭ siarednim pavyšalisia. Fota: materyjały navukovaha artykuła

Analiz pakazaŭ, što paśla nabaženstva ludzi adčuvali bolš davieru, blizkaści i jednaści sa svajoj supolnaściu. U ich paboleła pazityŭnych emocyj i stała mienš niehatyŭnych. U siarednim paśla rytuału ŭdzielniki mahli vytrymać macniejšy bol, čym da jaho.

Pavodle aŭtaraŭ, apošniaje śviedčyć pra aktyvacyju μ-apioidnaj sistemy mozhu. Jana ŭdzielničaje ŭ rehulacyi bolu, a taksama źviazana z pačućciom uznaharody i zadavalnieńnia. Mienavita na jaje ŭździejničajuć hierain, marfin i inšyja apioidnyja abiazbolvalnyja, vyklikajučy ejfaryju.

Na dumku aŭtaraŭ, atrymanyja vyniki padtrymlivajuć «apioidnuju teoryju sacyjalnaj prychilnaści». Pavodle jaje, uzajemadziejańnie ź blizkimi ludźmi vyklikaje lohki naturalny «apioidny kajf», jaki stvaraje pačućcio ciepłyni, biaśpieki i hłybokaj emacyjnaj suviazi.

Relihijnyja rytuały, jak miarkujuć daśledčyki, mahli stać sposabam pieranieści hety miechanizm z asabistych adnosin na vialikija supolnaści. Dziakujučy sumiesnym śpievam, sinchronnym rucham, malitvie i adčuvańniu saŭdziełu ludzi pačynali adčuvać blizkaść nie tolki da asobnaha čałavieka, ale i da ŭsioj hrupy.

Daśledčyki padkreślivajuć, što ich praca nie aznačaje, nibyta relihijnyja abrady dziejničajuć hetak ža, jak narkotyki. Havorka idzie tolki pra toje, što ŭ abodvuch vypadkach moža aktyvavacca adna i taja ž bijałahičnaja sistema.

Miechanizmy hetaj aktyvacyi pryncypova roznyja. Hierain, marfin i niekatoryja mocnyja apioidnyja abiazbolvalniki niepasredna ŭździejničajuć na apioidnyja receptary mozhu, vyklikajučy ejfaryju. Inšyja psichaaktyŭnyja rečyvy, u tym liku ałkahol, nikacin i preparaty na asnovie kanoplaŭ, stymulujuć vypracoŭku ŭłasnych apioidaŭ. Relihijnyja ž rytuały, pavodle aŭtaraŭ daśledavańnia, mohuć uzmacniać naturalnuju aktyŭnaść hetaj sistemy biez užyvańnia jakich-niebudź rečyvaŭ.

Čytajcie taksama:

Kamientary da artykuła