Biełaruska ŭ 29 hadoŭ pieražyła išemičny insult
Lilija Husarava raskazała, jak vyhladaje insult u maładych i što mahło być jaho pryčynaj.
Fota: archiŭ surazmoŭcy
«Ja ŭstała i zrazumieła, što ŭ mianie ŭsio dvaicca ŭ vačach»
Lilija žyvie ŭ Varšavie. Uspaminaje, što ŭpieršyniu pačuła siabie drenna jašče ŭ pačatku 2026-ha. Try pieršyja dni novaha hoda jana amal nie vychodziła z domu, akramia jak na kavu sa znajomym. A ranicaj 4 studzienia zrazumieła, što nie moža pračnucca, choć vydatna čuła huk budzilnika:
«Ja nie mahła pavarušycca, raspluščyć vočy. Prosta čuła, što muzyka hraje i mnie treba jaje vyklučyć, ale nie mahła heta zrabić, sama hetamu ździviłasia. Była ŭ dziŭnym stanie — to čuła muzyku, to mianie znoŭ vyrubała i ja potym prychodziła ŭ prytomnaść».
Kali dziaŭčyna ŭsio ž pračnułasia, było kala 10 hadzin ranicy.
I tut źjaviŭsia novy simptom:
«Ja ŭstała i zrazumieła, što ŭ mianie ŭsio dvaicca ŭ vačach. I heta prytym što ŭ mianie dobry zrok i ja nie našu akulary.
Padumała, što ŭ mianie niešta zdaryłasia sa zrokam i mnie dapamohuć zapasnyja akulary majho chłopca. Pačała ich šukać i nie znajšła.
Vielmi pieražyvała, što spaźniajusia. Navat nie pamiataju, jak apranułasia — napeŭna, adzieńnie prosta lažała na kreśle».
Dalej dziaŭčyna zrazumieła, što chistajecca padčas chady, ale pajechała na pracu.
«Ja vyjšła i ledź dajšła da aŭtobusnaha prypynku. Pakul išła, zapluščvała voka rukoj, kab u vačach nie dvaiłasia. Nie viedaju, jak zmahła dajści — napeŭna, ludzi dumali, što ja niećviarozaja, bo ja tak chistałasia», — uspaminaje Lilija.
Kali dziaŭčyna dabrałasia da pracy, jana ŭśviadomiła, što nie razumieje polskuju movu ad achoŭnika. Na pracy daviałosia abmiarkoŭvać z kalehami zadačy na dzień, i Lilija šmat chvalavałasia, jak by schavać ad kaleh svaje dziŭnyja simptomy. A potym pryjšła ŭ svoj kabiniet i zrazumieła, što nie pamiataje łohin i parol ad kampjutara.
Ad strachu jana raspłakałasia, pryjšoŭ kaleha i pasprabavaŭ supakoić — maŭlaŭ, usio ad stresaŭ. Dziaŭčyna ŭśviedamlała, što reč usio ž nie ŭ hetym. Paśla vialikich sumnieńniaŭ i z padtrymkaj kalehi jana vyrašyłasia adprasicca z pracy i pajechać u pryjomnaje adździaleńnie balnicy, ale tam adkazali na jaje skarhu pa zroku, što ŭ ich niama śpiecyjalista. Biełaruska zapisałasia da aftalmołaha ŭ inšuju ŭstanovu.
Paśla Lilii stała kryšku lahčej, ale jaje stan usio roŭna byŭ ciažki:
«Ja vielmi kiepska pisała: kab napisać skaz, mnie treba było pasiadzieć nad im i prykłaści namahańni. Kali pazvaniła svajačcy, błytała słovy padčas hutarki, havaryła to pa-rusku, to pa-biełarusku, chacia ja ź joj zaŭždy pa-biełarusku razmaŭlaju».
«Mianie ŭ balnicy spačatku nie ŭsprymali ŭsurjoz, nie źviartali šmat uvahi i nie vielmi doŭha ahladali»
Rankam nastupnaha dnia Lilija pajšła da aftalmołaha, i tam joj upieršyniu skazali, što reč moža być u nieŭrałahičnym dyjahnazie. Dziaŭčynu znoŭ nakiravali ŭ pryjomnaje adździaleńnie balnicy. Nieŭrołah nakiravaŭ jaje na abśledavańni — ale ich nie zrabili, bo znoŭ nie znajšli śpiecyjalista.
Lilija źviarnułasia da pryvatnaha nieŭrołaha i znoŭ atrymała nakiravańnie ŭ pryjomnaje adździaleńnie. Jak i raniejšy nieŭrołah, novy doktar padazravaŭ u jaje insult ci puchlinu. Adrazu adtul Lilija pajechała ŭ inšuju balnicu, ale nie znajšła razumieńnia i z doktarkaj i znoŭ zastałasia biez dapamohi.
Rankam biełaruska pajšła na pracu i zdoleła niejak adpracavać ceły dzień. I tolki na nastupny dzień kalehi joj vyklikali chutkuju, kab nie siadzieć u čerhach i kab było bolš šansaŭ atrymać dapamohu.
Fota: archiŭ surazmoŭcy
«Mnie było soramna, što maje kalehi vyklikali chutkuju, ja na ich u niejki momant złavałasia. Mianie ŭ balnicy spačatku nie ŭsprymali ŭsurjoz, nie źviartali šmat uvahi i nie vielmi doŭha ahladali. Doktarki, jakija sa mnoj pracavali, nie mahli mianie spačatku zrazumieć, tamu pazvanili svajoj kalažancy, jakaja viedała ruskuju, i jaje joj usio raskazała.
Mianie adpravili na abśledavańni. Vielmi nie chacieła zastavacca ŭ balnicy, prasiła raskazać, jakija analizy treba zrabić — maŭlaŭ, sama ŭsio zrablu», — raskazvaje Lilija.
Dziaŭčynu ŭsio ž uhavaryli na tamahrafiju. Tady ŭ jaje i znajšli plamu kala tałamusa (častki mozha, jakaja prymaje sihnały ad orhanaŭ pačućciaŭ), a taksama zahadali abaviazkova kłaścisia ŭ balnicu, bo sprava surjoznaja. Treba było vyśvietlić, insult heta ci puchlina, i dziaŭčyna praviała tydzień u balnicy.
Praz paru miesiacaŭ joj zrabili MR-śpiektraskapiju — abśledavańnie, jakoje dapamahaje ŭdakładnić, što kankretna daktary bačać na MRT. Tady daktary zrabili vysnovu, što Lilija pieraniesła mikrainsult.
Fota: archiŭ surazmoŭcy
U mai dziaŭčynu znoŭ pakłali ŭ balnicu, joj zrabili novaje MRT i ŭdakładnili dyjahnaz. Akazałasia, što dziaŭčyna pieraniesła nie mikrainsult, a mienavita išemičny insult.
Lilija kaža, što dla jaje insult prajšoŭ amal biasśledna:
«Adzinaje, što zastałosia — heta hałavakružeńnie, kali ja rezka pavaročvaju hałavu źnizu ŭvierch ci z adnaho boku ŭ inšy. Taksama ja mahu zabyvać abo błytać słovy, ale heta zdarajecca vielmi redka. Razmaŭlała sa znajomymi, siabrami — jany i nie zdahadvalisia, što ŭ mianie takija prablemy, bo ja navučyłasia, naprykład, zamianiać sinonimami słovy, jakija nie pamiataju».
«Susiedki pa pałacie dzivilisia, što, chacia ja tut adna, da mianie chadziła bolš ludziej, čym da ich»
Jak tłumačyli dziaŭčynie daktary, niešta pierakryła sasud u jaje mozhu, tudy pierastała traplać kroŭ i, adpaviedna, kisłarod. Toj učastak mozha pamior. Zastaŭsia šnar, jon zahojvajecca, i tamu dziaŭčyna adčuvaje siabie lepš.
Daktary nastrojvajuć Liliju na lepšaje i kažuć, što ŭ jaje mocny małady arhanizm i jana chutka adnaŭlajecca. Miedyki pryznajuć — jany doŭha nie mahli zrazumieć, što havorka pra insult, bo šmat źviartali ŭvahi na małady ŭzrost dziaŭčyny i nie čakali pabačyć u jaje takuju karcinu.
Tym bolš tajamniča, adkul ža ŭ Lilii takija prablemy:
«U mianie samoj niama nijakich chvarob, maje svajaki nie mieli rańnich insultaŭ. Daktaram heta padałosia dziŭnym, jany dahetul u pytańniach, jak tak zdaryłasia. Ja skazała, što dahetul niedakładna baču. Ich spačatku heta chvalavała, jany štodzień da mianie prychodzili i ładzili niejkija pravierki.
Fota: archiŭ surazmoŭcy
U vyniku mnie skazali, što heta prosta nastupstvy insultu i jany, mahčyma, projduć. Daktary dumajuć, ja pavinna radavacca, što ŭ mianie tolki takija nastupstvy, bo paśla takoha insultu, jak u mianie, ludzi hod adnaŭlajucca».
U novym žyćci Lilii daviadziecca bolš sačyć sa zdaroŭjem. Daktary zahadali joj pić dastatkova vady, nie pić ałkahol i admovicca ad kureńnia, što dziaŭčyna i zrabiła. Ciapier jana vielmi sočyć za spažyvańniem vady, nosić z saboj vadu ŭ butelcy i kładzie tudy cytrusavyja dla smaku.
Chutka jaje znoŭ čakaje balnica — daktary chočuć pravieryć serca, bo dakładnuju pryčynu insultu jany tak i nie znajšli. Pryniata ličyć, što insulty mohuć być źviazanyja ź pierapracoŭkami i stresam, ale Lilija miarkuje, što heta nie jaje vypadak.
Fota: archiŭ surazmoŭcy
«Kali heta ŭsio zdaryłasia, ja nie pracavała ŭžo try dni, tamu što byli śviaty. Tamu ja ździŭlenaja, što takoje adbyłosia. Namahajusia zrazumieć, čamu ŭ mianie zdaryŭsia insult i što rabić, kab jon nie paŭtaryŭsia, bo takoje, ščyra kažučy, ja nikomu nie paraju. Mnie było vielmi składana.
Moža, kali b ja była ŭ Biełarusi i mahła razmaŭlać na svajoj movie, mnie było b praściej, ale tut tak staviacca da mihrantaŭ… U mianie byli i vypadki, kali mnie, naadvarot, dapamahali — daktary, susiedki ŭ balnicy, ale trapić tudy było samym ciažkim», — kaža biełaruska.
Byli ŭ jaje historyi i dobryja siurpryzy. Lilija ŭspaminaje, jak u balnicy reahavali na salidarnaść z boku jaje znajomych, jakija nie pakidali dziaŭčynu ŭ biadzie:
«Mnie vielmi pašancavała ź siabrami i kalehami, tak što susiedki pa pałacie dzivilisia: ničoha sabie, u ciabie tak šmat kaleh i ludziej, jakija da ciabie nieabyjakavyja. Jany byli ździŭlenyja, što, chacia ŭ mianie niama tut baćkoŭ i ja, pa sutnaści, tut adna, ale da mianie chadziła bolš ludziej, čym da ich».
Čytajcie taksama:
Što čaściej za ŭsio stanovicca pryčynaj insultaŭ da 45 hadoŭ
Što čuvać u Anatola Fiodarava, jakoha raźbiŭ insult na strymie ŭ Piatruchina?