Apakalipsis zaŭtra. Statkievič napisaŭ pieršy artykuł — z papiaredžańniem pra niebiaśpieku z boku Rasii

Niadaŭna vyzvaleny palitviazień Mikoła Statkievič zavioŭ sabie telehram-kanał i adrazu apublikavaŭ u im vialiki artykuł, u jakim papiaredžvaje biełarusaŭ i ŭvieś śviet — bo adnačasova raźmieščana i anhłamoŭnaja viersija artykuła, — pra niebiaśpieku, jakaja im pahražaje. «Mahčyma, ja pakinuty žyvym i zaraz na voli tolki tamu, kab papiaredzić vas», — piša jon.

Mikoła Statkievič u pieršyja dni paśla vyzvaleńnia

Jeŭrapiejskija lidary ŭparta śćviardžajuć, što ŭ najbližejšyja hady z napadu Rasii pačniecca vajna ŭ Jeŭropie.

Hetyja zajavy nie mohuć nie mieć pad saboj surjoznych padstaŭ. Dumaju, što jeŭrapiejskija vyviedki zrabili surjoznyja vysnovy paśla ich pravału ŭ pačatku 2022 hoda, kali tolki amierykanskaja elektronnaja i brytanskaja ahienturnaja vyviedki ŭskryli padrychtoŭku Rasii da napadu na Ukrainu, i majuć surjoznyja padstavy, kab davać lidaram svaich krain takija prahnozy. Zrobim svoj analiz situacyi i sfarmujem svoj prahnoz na jaje raźvićcio, bo heta niepasredna ŭpłyvaje na los našaj krainy.

Razhledzim matyvy Kramla dla raźviazvańnia novaj vajny (hałoŭny ź ich — niedasiahnieńnie metaŭ vajny z Ukrainaj), miechanizmy pryniaćcia im rašeńniaŭ, stupień hatoŭnaści da prymianieńnia jadziernaj zbroi.

I. Mety vajny i stupień ich dasiahnieńnia

1. Praduchileńnie pašyreńnia NATA i nabližeńnia jaho da miežaŭ RF źjau‌lajecca tolki farmalnaj nahodaj dla vajny. 

Ale situacyja dla RF u supraćstajańni z NATA paśla pačatku vajny tolki pahoršyłasia. Da jaho dałučylisia Šviecyja i Finlandyja, z-za čaho rasijski Bałtyjski fłot apynuŭsia siarod varožych bierahoŭ i navat častkova pieratvarajecca ŭ aziorny — častka małych rakietnych karabloŭ pieravodzicca ŭ Ładažskaje voziera, dzie paśla pusku rakiet «Kalibr» možna schavacca ad udaru ŭ adkaz choć by ŭ šchierach. A ź finskaj terytoryi, jak i z Batničnaj zatoki, ciapier možna nanosić udary pa bazach atamnych padvodnych łodak, raźmieščanych u buchtach paŭnočnaha bieraha Kolskaj paŭvyspy, navat taktyčnymi rakietami i dronami. Taksama, u zonie ich dasiahalnaści apynułasia čyhunačnaja stancyja Kandałakša, dzie sychodziacca čyhunki z Sankt-Pieciarburhu i Archanhielska i praź jakuju paŭvyspa zabiaśpiečvajecca ŭsim nieabchodnym. Takim čynam, pad pahrozaj apynułasia bolšaja častka najvažniejšaha składnika Rasijskaj jadziernaj tryjady.

2. Realnaj ža hałoŭnaj pryčynaj vajny była nie zavajova Ukrainy, a, chutčej, samich ukraincaŭ — jašče miljonaŭ z 40‑45 novych paddanych impieryi, bo nasielnictva RF skaračajecca.

U Dalokaŭschodniaj fiederalnaj akruzie, jakaja składaje 40% terytoryi krainy, žyvie tolki 7,8 miljona čałaviek. Roźnica ŭ ščylnaści nasielnictva pa abodva baki rasijska-kitajskaj miažy składaje bolš za 100 razoŭ. Pry ŭsio bolšaj zaležnaści ad Kitaja ŭ stratehičnaj pierśpiektyvie heta moža pahražać Rasii strataj uschodnich terytoryj. 

A ciapier zamiest miljonaŭ chutkich na nahu ŭkrainskich «zarobitčan» Kreml atrymaŭ raźjatrany narod, hatovy ŭtrymlivać miljonnaje vojska, suprać jakoha ciapier taksama treba mieć anałahičnuju pa kolkaści armiju.

3. Sproba pieraadoleć kryzis nacyjanalna-histaryčnaj śviadomaści rasiejcaŭ paśla raspadu SSSR.

Vojny zvyčajna pačynajucca nastaŭnikami historyi, jakija raskazvajuć pra «spradviečnyja stračanyja ziemli», sparadžajučy ŭ vučniaŭ honar za byłuju vielič i žadańnie viarnuć stračanaje. Realnaja historyja pry hetym niemiłaserna falsifikujecca. Hiermanski militaryzm minułaha stahodździa, nasamreč, pačaŭsia ŭ pazaminułym stahodździ, kali nad Rejnam była ŭstalavanaja hihanckaja statuja Hiermanika, lidara miascovych plamion, jaki šlacham padmanu i zdrady zdoleŭ źniščyć niekalki rymskich lehijonaŭ. Tady ž prasłaŭlalisia Karł I, stvaralnik Śviaščennaj Rymskaj impieryi hiermanskaj nacyi, jakaja ŭklučała ledź nie ŭsiu Jeŭropu, i jaho zavajovy.

Naturalna, heta pryviało da žadańnia viarnuć «stračanaje». I, jak nastupstva, da vajny 1870 hoda z Francyjaj, da Pieršaj suśvietnaj vajny, da teoryi «zvyšrasy» Hitlera i ŭsiaho, što zdaryłasia potym. U rasijskaj viersii heta pačałosia z teoryi «trijedinoho russkoho naroda», prysvajeńnia, takim čynam, historyi Kijeŭskaj Rusi. Potym akazałasia, što Kijeŭ staŭsia stalicaj niezaležnaj Ukrainy, a jaho historyja, naturalna, častkaj historyi ŭkrainskaha naroda, što ŭvajšło ŭ supiarečnaść z hłyboka ŭkaranionymi ŭ rasijskuju masavuju śviadomaść stereatypami. Uźnikli pytańni navat pa samanaźvie nacyi. Kreml sprabavaŭ «na chadu» prapanavać novy varyjant adkazu na pytańnie «Adkul my?», zasnavany na lehiendzie, jakaja ničym nie paćvierdžanaja, pra znachodžańnie apostała Andreja Pieršazvanaha ŭ Chiersanesie (heta kala ciapierašniaha Sievastopala).

I na realnym fakcie chryščeńnia kijeŭskaha kniazia Uładzimira (darečy, pa źniešnaści, apisanaj vizantyjskimi historykami, vylitaha zaparožskaha kazaka paźniejšaha času, navat z «asialedcam»). Tym nie mienš, kala Sievastopala terminova pabudavali novuju «śviatyniu» dla naroda. Ale, jak niekali kazaŭ lalečny piersanaž tady niezaležnaj rasijskaj televizii Chrun Maržoŭ: «Nie vnušajet». A zaraz, paśla čatyroch hadoŭ vajny, sumnieńniaŭ u nacyjanalnaj admietnaści ŭkraincaŭ i ich asobnaści ad rasijan niama navat i ŭ samich rasijan.

Zaraz šmat havorycca pra nieabchodnaść baraćby z falsifikacyjaj historyi, majučy na ŭvazie tolki historyju saviecka-hiermanskaj vajny. Zhodny, falsifikacyja historyi vielmi niebiaśpiečnaja reč. Usioj historyi. Adziny efiektyŭny lek ad impierskich kompleksaŭ — kroŭ synoŭ. Dumaju, kab nivodnamu z narodaŭ nie pryjšłosia prymać hety horki lek, niezaležnym historykam para skłaści ahulnuju abjektyŭnuju viersiju historyi rehijona za apošniuju tysiaču hadoŭ. I šyroka raspaŭsiudzić jaje ŭ daścipnaj formie (naprykład, u vyhladzie komiksaŭ).

4. Žadańnie prymusić Zachad admianić sankcyi, uviedzienyja paśla anieksii Kryma.

U Kramli ź lohkaha (až zanadta) jazyka adnaho tutejšaha palityka čamuści ŭkaraniłasia mierkavańnie, što jeŭrapiejskija palityki «nie imiejut jaic», u adroźnieńnie ad «krutych» dyktataraŭ. Ale čatyry hady tamu vyśvietliłasia, što hety aksesuar majecca i ŭ demakratyčnych lidaraŭ. A śćviardžeńnie zvarotnaha śviedčyć pra niaviedańnie historyi rehijona. 

U 1939 hodzie Stalin vystaviŭ ultymatum bałtyjskim krainam i Finlandyi, kab jany pryniali savieckija vajskovyja bazy. U bałtyjskich krainach tady kiravali dyktatary. Jany pryniali ŭmovy Stalina, bo bajalisia jaho mienš, čym ułasnych narodaŭ. Hetyja krainy stracili niezaležnaść.

A parłamienckaja Finlandyja admoviła. Parłamient pieradaŭ šyrokija paŭnamoctvy pa arhanizacyi abarony hienierału Manierhiejmu, jakoha parłamienckaja sacyjał-demakratyčnaja bolšaść, miakka kažučy, nie vielmi lubiła: pry padaŭleńni 20 hadoŭ tamu vystupu miascovaj Čyrvonaj hvardyi jon spuściŭ pad lod Finskaj zatoki šmat paplečnikaŭ i siabroŭ deputataŭ sacyjał-demakrataŭ. Paśla hetaha hadoŭ z 20 byŭ amal nierukapaciskalny, ale stvaryŭ hramadskuju arhanizacyju i, prahnazujučy savieckuju ahresiju, padrychtavaŭ u joj šmat tysiač łyžnikaŭ-strałkoŭ i snajpieraŭ, jakija padčas vajny z SSSR, u jakoj apošni atrymaŭ haniebnuju parazu, stalisia sapraŭdnym kašmaram dla Čyrvonaj armii. 

Takim čynam, čatyry hady tamu, vyjaviŭšy mužčynskija jakaści, jeŭrapiejskija palityki nie tolki nie napałochalisia i nie admianili sankcyi, ale pačali suprać RF ekanamičnuju vajnu, z-za jakoj rasijskaja ekanomika znachodzicca ŭ recesii, jakaja maskirujecca ŭ publičnaj statystycy ŭ prapahandysckich metach z dapamohaj kaeficyjenta deflacyi. Istotnyja dadatkovyja finansavyja straty niasie prapahandysckaja demanstracyja adsutnaści mižnarodnaj izalacyi. Vizity lidaraŭ hetak zvanych «družalubnych krain» u Maskvu niasuć straty biudžetu ŭ dziasiatki miljardaŭ dalaraŭ, bo «druźja» jeduć tolki dziela istotnych źnižak na rasijskuju naftu ci haz.

Dola RF u suśvietnym vałavym unutranym pradukcie (VUP) składaje kala 3% i padaje, a zajavy, što nasamreč z ulikam parytetu pakupnickaj zdolnaści (PPZ) RF užo abahnała FRH, nie na karyść rasijskaj prapahandzie, bo, kali ŭličvać hety PPZ dla ŭsich krain, to vyśvietlicca, što RF užo abahnała Indaniezija, a Brazilija na padychodzie.

Navat kali «haračaja» vajna va Ukrainie spynicca, ekanamičnaja z krainami, jakija stvarajuć bolš za pałovu suśvietnaha vałavaha praduktu, praciahniecca, što pryviadzie rasijskuju ekanomiku da recesii i sacyjalnaha kryzisu nievykanańnia šmatlikich sacyjalnych abaviazacielstvaŭ pierad vieteranami vajny dy ich siemjami, a vielmi imavierna — i da palityčnaha kryzisu sa źmienaj ułady.

Takim čynam, RF nie dasiahnuła nivodnaj sapraŭdnaj mety vajny i trapiła ŭ tupikovuju situacyju z kiepskimi pierśpiektyvami.

Hetaja vajna stałasia stratehičnaj pamyłkaj Kramla. A pry stratehičnaj pamyłcy luboje dziejańnie, jak i biaździejańnie, tolki paharšajuć situacyju.

Razhledzim pryčyny hetaha pravału kiraŭnictva krainy, jaje vyviedak i dypłamatyi. Razhledzim miechanizmy pryniaćcia rašeńniaŭ Kramlom, jakija pryviali da hetaj pamyłki.

II. Miechanizmy pryniaćcia rašeńniaŭ Kramlom

Užo vidavočna, što hetyja miechanizmy zasnavanyja na stereatypach rasijskaj masavaj śviadomaści dy prapahandy i histaryčnych mifach i vyklučajuć udzieł niezaležnych dobrasumlennych ekśpiertaŭ.

Asnoŭny i samy niebiaśpiečny z hetych stereatypaŭ — pra najaŭnaść «trijedinoho russkoho naroda», i toje, što ŭkraincy i biełarusy — heta «štučna ŭtvoranyja nacyi». Ź ich punktu hledžańnia heta značyć, što mientalnaść rasijskaha i ŭkrainskaha narodaŭ adnolkavyja. 

Hety stereatyp loh u asnovu prahnazavańnia reakcyi ŭkraincaŭ na rasijskaje ŭvarvańnie. Ale reakcyja ŭkrainskaha naroda akazałasia zusim inšaj ad čakanaj, što śviedčyć pra hłybokija mientalnyja adroźnieńni dvuch nacyj. Pryčyny hetaha adroźnieńnia treba šukać u ich hieniezisie. U ICH stahodździ Kijeŭ zachapili rusy — na movach usich skandynaŭskich narodaŭ taho času heta słova značyła «vajar-hrabiec», im nazyvali siabie vikinhi, tahačasnyja marskija razbojniki, jakija zrabili horad svajoj bazaj dla dalejšych napadaŭ. Tak «Kijeŭ i vakolicy» zrabilisia Ruśsiu.

Takim čynam, adzinymi spadčyńnikami tych rusaŭ źjaŭlajucca siońniašnija ŭkraincy, jakija naśledavali stanoŭčyja i admoŭnyja rysy tych razbojnikaŭ. U rasijan inšaje pachodžańnie. Tolki nie treba zhadvać śmiešny prapahandyscki mif, prydumany paźniej naščadkami varahaŭ, kab abhruntavać svaje prava na panavańnie pra «pryzvańnie varahaŭ na Ruś». Heta značyć, što naŭharodskija kupcy, ludzi suvoryja, karyślivyja dy śmiełyja, paklikali razbojnikaŭ, kab tyja naviali paradak u ich kufrach z hrašyma i składach z pušninaj? Vy sapraŭdy hetamu vierycie? 

Źvierniemsia da rasijskaha aŭtarytetnaha historyka Sałaŭjova, jaki padzialaŭ tahačasnaje nasielnictva na dźvie katehoryi: mužoŭ i mužykoŭ ci śmierdaŭ. Pieršyja — heta družyńniki ci bajary kniazia (tady pieravažna z varahaŭ) — sapraŭdnyja ludzi, jakija majuć zbroju, vałodajuć joju i hatovyja abaranić svoj honar, svaich blizkich i majomaść sa zbrojaj u rukach. Druhija — «małyja niapoŭnyja ludzi», jakija hetaha nie mohuć i źjaŭlajucca tolki «karmavoj bazaj» dla pieršych. Hłyboka simvalična, što ŭ Rasii słova, jakoje da reformy 1863 hoda było nazvaj sielskahaspadarčych raboŭ, dahetul źjaŭlajecca kamplimientam mužčynu.

Dziakujučy stereatypam pra najaŭnaść «trijedinoho russkoho naroda», u Kramli vyrašyli, što naščadki mužoŭ buduć pavodzić siabie jak naščadki mužykoŭ. Heta — vialikaja pamyłka. Takaja ž pamyłka dapuskajecca i ŭ adnosinach da biełarusaŭ.

Tema nastolki važnaja i niebiaśpiečnaja dla nas, što mušu spynicca na joj padrabiazna. 

U kałonii ŭ mianie byŭ pieryjad, kali mnie 5 miesiacaŭ nie vydavali knih z tamtejšaj biblijateki. Tamu čytaŭ usio zapar, što było ŭ susiedziaŭ. Adnojčy mnie pieradali toŭstuju (i tym vielmi kaštoŭnuju ŭ tych varunkach) knihu adnaho z apałahietaŭ «ruskaha śvietu» Maksima Kałašnikava. Sapraŭdnaje proźvišča hetaha kulamiotna-aŭtamatnaha psieŭdanima, jak lohka zdahadacca — banalnaje Kučarenka. Kniha, što zvyčajna dla litaratury takoha kštałtu, vykryvaje suśvietnuju zmovu suprać Rasii, jašče i ŭtrymlivaje histaryčny ahlad ź vialikaj kolkaściu elemientarnych faktałahičnych pamyłak, što prymusiła zasumniavacca ŭ zajaŭlenaj histaryčnaj adukacyi aŭtara.

Ale byŭ tam adzin raździeł, jaki pryciahnuŭ maju ŭvahu. Aŭtar razhladaje mientalitet rasiejcaŭ pa ich staŭleńni da ziamli, ułady, carkvy i h. d. Usiaho pa 7 kirunkach. Razhladaje dastatkova abjektyŭna i ščyra. Ja praanalizavaŭ pa jaho schiemie mientalitet biełarusaŭ. Supadzieńni z rasiejcami byli tolki pa pałovie adnaho z punktaŭ. Kali ličyć ich adnolkava važnymi, to biełarusy supadajuć pa svajoj mientalnaści z rasiejcami na 7%. Niejak małavata dla «adzinaha naroda». Tym bolej, što 2020 hod jaskrava vyśvietliŭ isnavańnie našaj admietnaj samastojnaj nacyi. I jakoj nacyi!

Taksama značna ŭpłyvajuć na rašeńni Kramla raźviazanyja im prapahandysckija kampanii.

Asablivaść prapahandy ŭ tym, što jaje aŭtary raniej ci paźniej pačynajuć vieryć u jaje praŭdzivaść. To-bok tak doŭha kazali, što «Ukraina — niedohosudarstvo, tkni — razvalitsia, a kłoun ubiežit», što sami pavieryli ŭ heta. Ale Ukraina nie razvaliłasia, «kłoŭn» akazaŭsia hodnym prezidentam i ciapier Kreml nie viedaje, jak vybłytacca z hetaj vajny, zachavaŭšy tvar.

Akramia taho, kali prapahandysckija stereatypy akazvajucca ŭkaranionymi ŭ hramadskuju śviadomaść, dziejańni ŭładaŭ musiać adpaviadać hetym stereatypam, što pazbaŭlaje ŭłady mahčymaści palityčnaha manieŭru. 

Samaje kiepskaje, kali prapahandaj zajmajecca pieršaja asoba krainy. Niezaležnaja analityka ŭ takim vypadku robicca niemahčymaj. Bo ekśpierty i daradcy musiać padahnać svaje pazicyi pad mierkavańnie pieršaj asoby i tolki pieraahučvać aficyjnuju pazicyju. Kalektyŭnyja rašeńni ŭ takich varunkach niemahčymyja i robiacca adnaasobnymi, što ŭpłyvaje na ich jakaść, bo pieršaja asoba, pazbaŭlenaja ekśpiertnaj padtrymki i majučy ŭłasnyja matyvy i zacikaŭlenaści, niaredka prymaje škodnyja dla svajoj krainy rašeńni ci navat traplaje ŭ niedarečnyja situacyi, jak heta było z prezidentam RF, kali toj publična davodziŭ nierealnyja danyja pra bajavyja straty Ukrainy.

Nie sumniavajusia, što jon tolki ahučvaŭ źviestki, padadzienyja jamu aficyjna rasijskimi hienierałami. Pobač nie znajšłosia daśviedčanaha daradcy, jaki b patłumačyŭ, što siarod hienierałaŭ z savieckich časoŭ daminuje pryncyp: «Hałoŭnaje — pravilna dałažyć». Što pryvodzić da praźmiernaha zavyšeńnia strat praciŭnika. Tak, padčas saviecka-hiermanskaj vajny zhodna z dakładami z savieckich vojskaŭ ahulnyja straty viermachta skłali bolej za 80 miljonaŭ čałaviek, što pieravysiła ahulnuju kolkaść nasielnictva ŭ davajennaj Hiermanii.

Takim čynam, sistema pryniaćcia rašeńniaŭ u Kramli adnaasobnaja, biez kvalifikavanaj ekśpiertnaj padtrymki i pad mocnym upłyvam žadańnia Pucina zachavać uładu. Dadatkovaja ryzyki ŭtvarajuć piersanalnyja praktyki pryniaćcia rašeńniaŭ kiraŭnikom.

Ahučany Pucinym mietad «zahruzić na noč zadaču ŭ mozh i pračnucca ranicaj z hatovym rašeńniem» sapraŭdy dziejsny. Ja sam karystaŭsia im dla pracy nad dysiertacyjami. Ale jon padychodzić tolki dla pasiŭnych abjektaŭ. Sproby prymianić jaho ŭ palitycy, dzie abjekty rašeńnia źjaŭlajucca aktyŭnymi i vałodajuć ułasnaj volaj, jak praviła, pryvodzili da palityčnych pamyłak i strat.

Takim čynam, isnujučaja sistema pryniaćcia rašeńniaŭ u Kramli niasie vialikija ryzyki niepradumanych avanturnych rašeńniaŭ.

Padsumoŭvajučy, možna śćviardžać, što ŭ takoj sistemie pryniaćcie rašeńnia ab pačatku vajny, navat z prymianieńniem jadziernaj zbroi, vielmi imaviernaje.

Takim čynam, ryzyka raźviazvańnia RF vajny z Zachadam źjaŭlajecca sapraŭdy vysokaj.

Razhledzim, dzie moža pačacca takaja vajna i jakija ryzyki jana niasie dla našaj krainy i śvietu.

III. Biełaruski «bałkon»

Tak rasijskija hienierały nazyvajuć našu krainu, bo z našaj terytoryi možna nanosić udary pa troch krainach NATA i Ukrainie. Stalicy hetych krain znachodziacca na niebiaśpiečna małoj adlehłaści ad biełaruskaj miažy.

Vidavočna, što pieršy ŭdar rasijskich vojskaŭ budzie nanosicca ź biełaruskaj terytoryi i skiravany suprać bałtyjskich krain, jakija znachodziacca ŭ hieahrafičnym adryvie ad bujnych krain NATA i mohuć być izalavanyja ad ich. Da taho ž ich akupacyja dazvolić viarnuć Bałtyjskamu fłotu apieratyŭny prastor i zrabić biaśpiečnymi marskija kamunikacyi z Kalininhradskaj vobłaściu dy zabiaśpiečyć bolš harantyj dla ekspartu rasijskich vuhlevadarodaŭ z partoŭ Leninhradskaj vobłaści.

Asnoŭny ŭdar budzie nanosicca nie pa Estonii, uschodniaja miaža jakoj prykrytaja bujnymi aziorami, a pa Łatvii, kab dajści da Ryhi ci da Ryžskaj zatoki i razrezać Bałtyju na dźvie častki, z metaj pazbavić siły, jakija jaje abaraniajuć, manieŭru, i, prynamsi va Uschodniaj Bałtycy, zabieśpiačeńnia i padmacavańnia. Udar budzie nanosicca z rajona Połacka. Adnačasova budzie naniesieny ŭdar z rajona Harodni ŭ kirunku Kaŭnasa i Kłajpiedy. Jon moža być padmacavany ŭdaram rasijskimi siłami na Kaŭnas z terytoryi Kalininhradskaj vobłaści, kab dalej zachapić Kłajpiedu i nie dapuścić skarystańnia hetaha porta dla padvozu padmacavańnia i vajskovaha ryštunku. Jašče adzin udar moža być naniesieny z rajona Ašmianaŭ na Vilniu z-za pryvablivaj blizkaści hetaha horada da miažy. 

Vy možacie spytacca, a što ja hetak upeŭniena prahnazuju? Prosta rasijskija hienierały lubiać skarystoŭvać napracoŭki svaich savieckich kaleh. Naprykład, sapraŭdy vielmi ŭdałaj i samaj efiektyŭnaj z usich u Druhoj suśvietnaj vajnie pa svaich vynikach apieracyi «Bahracijon». Dastatkova tolki pahladzieć mapy hetaj apieracyi. 

Vosieńniu 2015 hoda paśla čarhovaha vyzvaleńnia, vystupajučy na kanfierencyi, što adbyvałasia ŭ Varšavie pad ehidaj ABSIE, i kamientujučy raźmiaščeńnie ŭ Branskaj vobłaści motastrałkovaj bryhady, ja vykazaŭ mierkavańnie, što hetaja bryhada moža być skarystanaja suprać Ukrainy dla ŭdaru pa pravym bierazie Dniapra na Kijeŭ, što ŭžo rabiła savieckaja armija ŭ minułaj vajnie. Tolki tady dla hetaha pryjšłosia farsiravać ź vialikimi stratami Dniapro ŭ rajonie Łojeva. A zaraz možna kamfortna pierasiačy jaho i Prypiać pa mastach na terytoryi Biełarusi. Što i zrabiła čatyry hady tamu rasijskaja hrupoŭka ŭvarvańnia. Biez takoj mahčymaści rasijski blickryh byŭ by niemahčymym i vajna z Ukrainaj uvohule nie pačałasia b.

Na žal, moj tahačasny prahnoz spraŭdziŭsia praz 7 hadoŭ, što paćvierdziła efiektyŭnaść padychodu. I zaraz pierada mnoju lažyć kniha z mapami apieracyi «Bahracijon», dakładniej, jaje 2-j, «prybałtyjskaj» častki, što robić zadaču prahnozu bolš lohkaj.

IV. Prymianieńnie jadziernaj zbroi

Heta ideja, nibyta, abmiarkoŭvałasia siarod rasijskaha hienieralitetu jašče z nulavych hadoŭ. Kankretnyja płany, kali vieryć tamu, što traplała ŭ niezaležny druk, byli takija — raptoŭna pačać bajavyja dziejańni, adchapić jak maha bolej terytoryi, a potym, kali NATA admabilizujecca na adkaz, nanieści ŭdar jadziernymi bojehałoŭkami, kab šlacham pieramoŭ z «biaziajkavymi» zapałochanymi jeŭrapiejskimi palitykami zamacavać za saboj zachoplenaje.

Zaraz, kali jeŭrapiejskija palityki prajavili zusim inšyja ad čakanych jakaści, źjaviłasia i aktyŭna abmiarkoŭvajecca ŭ rasijskim kalavajennym druku ideja previentyŭnaha jadziernaha ŭdaru pa miescach dysłakacyi jadziernych sił NATA ŭ Jeŭropie, kab nie atrymać «otvietki» paśla vykarystańnia jadziernaj zbroi suprać NATA, naprykład, u Bałtyi paśla ŭvarvańnia rasijskich vojskaŭ tudy. Najbolš imaviernym miescam rasijskaha jadziernaha ŭdaru budzie Suvałkaŭski kalidor, kab zrabić niemahčymym adpraŭku praź jaho padmacavańnia ŭ Bałtyju, kali čyhunka tam budzie źniščanaja, asfalt na šašy zharyć i ŭsio heta budzie zavalena pałajučymi radyjoaktyŭnymi drevami.

Jašče mahčymyja ŭdary pa «vuzkich miescach» transbałtyjskich mahistralaŭ, miescach zboju padmacavańnia i materyjalnych resursaŭ. Ciapier rasijskija hienierały razumiejuć, što «otvietka» Zachadu na heta budzie i šukajuć šlachi paźbiehnuć hetaha adkazu — raj rajem, ale žyć chočacca ž. Aktyŭna abmiarkoŭvajucca idei, jak heta praduchilić.

Naprykład u časopisie «Zbroja» («Oružije») pastajannaj temaj zrabiłasia abmierkavańnie varyjantaŭ previentyŭnaha jadziernaha ŭdaru pa miescach dysłakacyi taktyčnych jadziernych sił NATA. 

Ich spadziavańni nastupnyja: kali ŭdar budzie naniesieny taktyčnaj jadziernaj zbrojaj, to ZŠA sa svaimi mahutnymi stratehičnymi jadziernymi siłami ŭmiešvacca nie buduć, bo, jak z hłumlivym ździŭleńniem kanstatuje aŭtar prapanovy, čamuści vierać u toje, što stratehičnaja i taktyčnaja jadziernaja vajna mohuć być roznymi.

U vypadku, kali RF budzie nanosić udary tolki taktyčnaj jadziernaj zbrojaj ź mienšaj dalnaściu, to ZŠA, na ich dumku, vykarystajuć heta jak nahodu dla nieprymianieńnia svajoj stratehičnaj jadziernaj zbroi vialikaj dalnaści i raźviazvańnia takim čynam suśvietnaj jadziernaj vajny. Takim čynam, Rasii zastajecca tolki niejtralizavać 100 taktyčnych termajadziernych aviabombaŭ mahutnaściu pa 500 kiłaton, raźmieščanych na avijabazach NATA ŭ Italii, Niderłandach, Bielhii, Hiermanii, a taksama źniščyć jadzierny patencyjał Brytanii, bo Kanstytucyja Francyi dazvalaje vykarystańnie joju jadziernaj zbroi tolki dziela samaabarony pry jadziernym napadzie na jaje terytoryju. Praŭda, aŭtar nie tłumačyć, jak z punktu hledžańnia Kanstytucyi Francyi budzie rasceńvacca, naprykład, jadzierny ŭdar pa avijabazie NATA ŭ Hiermanii pobač z francuzskaj miažoj, kali ŭ bok Francyi pojdzie ŭdarnaja chvala i radyjoaktyŭnyja abłoki.

Z Brytanijaj prablem aŭtar uvohule nie bačyć. Tam čatyry atamnyja padvodnyja łodki z rakietami «Pasiejdon» ź jadziernymi bojehałoŭkami, dźvie ź jakich, hatovyja da pusku hetych rakiet, niasuć bajavoje dziažurstva ŭ porcie, dzie ich možna lohka źniščyć, a treciaja niasie takoje dziažurstva ŭ adkrytym mory. Aŭtar ličyć, što kali ŭ RF źjaviłasia padvodnaja atamnaja łodka-źniščalnik padvodnych łodak praciŭnika, to taja rasijskaja padłodka moža znajści dy źniščyć adzinuju brytanskuju padłodku, jakaja dziažuryć u mory. Mabyć, jon nie viedaje, jakaja heta składanaja zadača — najpierš vyjavić padvodnuju łodku NATA ź jaje najnoŭšymi technałohijami biasšumnaści ŭ Suśvietnym akijanie, tym bolej kankretnuju. Takija razvažańni ździŭlajuć svajoj niekampietentnaściu. Ale taki zaraz uzrovień rasijskich ekśpiertaŭ i ich vysnovy mohuć być zapatrabavanyja. 

Padobna na toje, što Kreml pryniaŭ ideju previentyŭnaha jadziernaha ŭdaru pa Zachadzie. Razam z tym, jany całkam dapuskajuć, što budzie taki ž udar u adkaz. I prydumali, jak zrabić pieršaje, minimizavaŭšy pahrozu druhoha.

V. Kvazitaktyčnaja rakieta

Źjaŭleńnie h. zv. «Arešniku» spačatku ździviła. Navošta takaja darahaja ŭ absłuhoŭvańni i ŭraźlivaja dla ŭdaraŭ mašyna? Zrazumieła, što na vajnie ŭ chod idzie lubaja zbroja. U tym liku staryja tanki, harmaty. Dyk navošta prosta śpisvać staryja rakiety «Jars», kali možna źniać adnu stupień i pamienšyć ich dalnaść da 5500 kiłamietraŭ?

Kali možna skarystać ich choć dla stralby bałvankami. Pryčym, jak heta było vidno navat z hazietnaha fotazdymka ŭdaru pa «Južmašy», biez usiakaha naviadzieńnia hetych bałvanak — nibyta prosta kinuli ich žmieniu, a raptam niejkaja niekudy dy trapić. 

Heta jak pryvieźci na front Car-pušku. Doraha dy nieefiektyŭna. 

Ale naściarožyła, što toj «Arešnik» zastaŭsia ŭ padparadkavańni rakietnych vojskaŭ stratehičnaha pryznačeńnia, dzie i byŭ ad pačatku.

Heta značyć, zastalisia i sistemy zachoŭvańnia i dastaŭki jadziernych bojehałovak, prymianieńnia z dapamohaj admysłovych kodaŭ (h. zv. «jadziernaha čamadančyka»), a značyć «Arešnik» vielmi chutka moža być pieraŭtvorany nazad u balistyčnuju rakietu: tolki źniać bojehałoŭku ź mietaličnym bałvankami i viarnuć na miesca staruju bojehałoŭku «Jarsa» krychu pamienšanaj dalnaści, što, farmalna, pieravodzić jaho z razradu stratehičnych u taktyčnyja pry zachavańni byłoha naboru bojeprypasaŭ i strašennaj razburalnaj mocy: 3‑6 bajavych błokaŭ ahulnaj mahutnaściu da 500 kiłaton.

Takim čynam Kreml, stvaryŭšy hibrydny, farmalna taktyčny «Jars», padrychtavaŭ zbroju dla previentyŭnaha jadziernaha ŭdaru pa Jeŭropie, jakaja, na jaho dumku, nie pavinna vyklikać udziełu ZŠA va ŭdary ŭ adkaz. Ale, mabyć, Maskva nie spadziajecca, što «otvietki» atrymajecca paźbiehnuć, ci to ad brytanskich, ci to francuzskich atamnych padvodnych łodak.

Tamu, kab paźbiehnuć udaru pa svajoj terytoryi, vyrašyła padstavić pad hety ŭdar inšuju, farmalna jašče niezaležnuju krainu. 

VI. Navošta jadziernaja zbroja ŭ Biełarusi

Rašeńnie Kramla raźmiaścić na našaj terytoryi rasijskuju jadziernuju zbroju ad pačatku ździŭlaje. Zvyčajna jaje raźmiaščajuć u harantavana biaśpiečnym miescy, a nie ŭ niepasrednaj blizkaści ad zony bajavych dziejańniaŭ, dzie jana moža padpaści pad udar praciŭnika, i na terytoryi inšaj dziaržavy, narod jakoj nie choča jaje, bo intuityŭna ludzi razumiejuć — svaja jadziernaja zbroja sapraŭdy abaraniaje krainu ad ahresii, a čužaja robić jaje zakładnicaj inšaj dziaržavy, jakaja moža mieć zusim inšyja, nieviadomyja nam płany i intaresy.

Tym bolš što Pucin adrazu ŭ kateharyčnaj formie admoviŭ lubuju formu kantrolu biełaruskaha boku nad hetaj zbrojaj. Usie hetyja zajavy, što ŭ nas ciapier jość jadziernaja zbroja, što «budziem razam knopku naciskać (karystacca «jadziernym čamadančykam» Pucina) — heta albo padman, albo (što značna horaj) samapadman.

Spačatku zajavili pra raźmiaščeńnie jadziernych aviabombaŭ dla samalotaŭ (u tym liku biełaruskich) Su-25. Potym — rakiet siaredniaj dalnaści «Iskander», zdolnych nieści jadzierny zarad. Ciapier raźmiaščajuć hibrydny «Jars» (jon ža «Arešnik»). Taksama budujecca schovišča dla jadziernych bojehałovak. 

Navošta na našaj ziamli? Kab być bližej da imaviernaha praciŭnika, u ich jość Kalininhradskaja vobłaść, dzie jadziernyja «Iskandery» ŭžo stajać. Hibrydny «Jars» maje dalnaść u 5500 km, što ŭdvaja mieniej, čym u nieskaročanaha. Dyk raźmiaścicie jaho ŭ siabie — usio roŭna dalacić da luboha kutka Jeŭropy. Ale čamuści staviać jaho niepadalok ad Ukrainy.

Choć bolšaja častka taho «Jarsa» — heta prosta truba, napoŭnienaja poracham (ćviordym rakietnym palivam), tamu navat FPV-dron z kumulatyŭnaj hranataj zdolny ŭtvaryć z «Jarsa» «vialiki bara-bum». A vyvozić jadziernyja zarady sa schoviščaŭ da pazicyj rakiet, kali pa darozie mohuć być dyviersanty, zasady, miny, uvohule ci nie zanadta ryzykoŭna? Tym nie mienš, heta ŭsio robicca nasuprać łohicy i biaśpiecy. 

Ja znachodžu tolki adno tłumačeńnie takoj ryzyki — pieršy previentyŭny udar RF pa Jeŭropie płanujecca nanosić mienavita z našaj terytoryi. Što budzie adrazu vyjaŭlena tym bokam. A adzin tutejšy palityk nie vytryvaje i sam pachvalicca svajoj jadziernaj kruciznoj.

A dalej zachodnija lidary pačnuć abmiarkoŭvać varyjanty adkazu. Kudy bić u adkaz — pa terytoryi RF, jakaja maje 1400 stratehičnych bojehałovak, ci pryniać bolš biaśpiečny varyjant udaru pa terytoryi, ź jakoj prylacieli rakiety?

I ŭ ich budzie vialikaja spakusa, na što raźličvaje i Kreml, vybrać apošni varyjant. U adpaviednaści z łohikaj: «biełarusaŭ, biezumoŭna, škada. Ale nie pačynać ža suśvietnuju jadziernuju vajnu. Dy jany ŭžo i sami druhi raz suahresary. A tak i tvar zachavajem. Bo i adkažam, i nie pačniom suśvietnaj vajny».

U Maskvie ž buduć razvažać niedzie tak: «biełorusov, koniečno, žal. No oni sami chotiat byť suvieriennymi. Pusť i ohriebajut po połnoj suvieriennoj prohrammie. Zato naša tierritorija ostanietsia ciełoj». 

Takim čynam, našu krainu prosta skarystoŭvajuć u jakaści prynady dla udaraŭ NATA, kab zaścierahčy ad ich Rasiju.

Udary NATA, vidavočna, buduć nanosicca termajadziernymi bojehałoŭkami 500 kiłaton, i buduć skiravanyja suprać miescaŭ znachodžańnia jadziernych bojeprypasaŭ i ich nośbitaŭ. Naprykład, pa Asipovičach i Kryčavie, taksama, mahčyma, pa tyłach i kamunikacyjach rasijskich hrup uvarvańnia ŭ Bałtyju, što taksama na našaj terytoryi. Pałova miehatony — vielmi surjozny zarad — udarnaja chvala, zona razbureńniaŭ i pažaraŭ raspaŭsiudziacca na sotni kiłamietraŭ, amal pa ŭsioj Biełarusi pavietra budzie zabrudžana radyjoaktyŭnym dymam ad pažaraŭ.

Da prykładu, mahutnaść jadziernaha zaradu, uzarvanaha amierykancami nad Chirasimaj, była 18 kiłaton. Ad nastupstvaŭ vybuchu tady za niekalki hod pamierła kala paŭmiljona japoncaŭ. Ci zastaniecca što ad Biełarusi i biełarusaŭ, kali my atrymajem niekalki ŭdaraŭ pa 500 kiłaton? Siońnia hetak zvanyja «prostyja» biełarusy havorać: «Zatoje ŭ nas niama vajny». Jak by im nie pryjšłosia potym zajdorościć ukraincam, bo na ich padajuć zvyčajnyja, a nie jadziernyja rakiety, ad jakich jašče možna schavacca.

Spynić hety varjacki i śmiertanosny dla nas płan možam tolki my sami. Niezaležna ad pohladaŭ i sposabaŭ zarobku. I heta realna. Bo dzieci jość va ŭsich i samy strašny los, jaki ja nie žadaju nikomu — hladzieć, jak maleńki čałaviečak pakutuje ad pramianiovaj chvaroby biez mahčymaści ŭratavać jaho žyćcio.

Praz peŭny čas naviedzienaja termajadziernym vybuchami radyjacyja spadzie. A va ŭmovach hłabalnaha paciapleńnia cełyja rehijony płaniety robiacca nieprydatnymi dla žyćcia. Tamu pustavać doŭha naša ziamla nie budzie. Jaje zasielać inšyja narody. I jaje novyja nasielniki buduć sa ździŭleńniem i škadavańniem hladzieć na apošnich vymirajučych abaryhienaŭ dy ździŭlacca, jak jany zdoleli stracić takuju błasłaŭlonuju ziamlu. 

Spadziavańniaŭ na hetuju dziaržavu ŭ mianie niama. Bo pamiataju, jak adnojčy pračytaŭ u aficyjnaj haziecie adkaz na pytańnie zachodniaha žurnalista, jak zdaryłasia, što Rasija napała na Ukrainu z terytoryi Biełarusi. Adkaz uraziŭ mianie svajoj ščyraściu: «U nas učienija byli. Rośsijskije vojska zachodili po odnomu maršrutu, a vychodiť mohli po raznym. Počiemu rośsijskije hienierały riešili vyvodiť ich tak (čieriez Ukrainu), ja nie znaju. Oni mnie nie hovorili».

Voś heta «Oni mnie nie hovorili» — heta nie pra dyktaturu, nie pra demakratyju. Heta ŭvohule nie pra dziaržavu. Nam pryjdziecca rabić usio samim. Nieabchodnyja resursy dla hetaha jość.

Na zaviaršeńnie

Nie budu chavać, mnie nijakavata było prapanoŭvać vam hety tekst. Asabliva tym, chto radavaŭsia majmu vyzvaleńniu, chto vinšavaŭ nas z Marynaj i prapanoŭvaŭ svaju dapamohu.

Heta było vielmi važna dla nas. 

Dziakuj vam, ludzi! 

A ciapier ja maluju vam takija žudasnyja pierśpiektyvy. Mnie samomu vielmi ciažka daŭsia hety tekst, jaki adabraŭ šmat maralnych, emacyjnych i navat fizičnych sił, zapasy jakich u mianie zaraz i tak nie vielmi vialikija. Ale kali jość navat tolki adzin šaniec ź dziesiaci, što hety žachlivy scenar dla nas realny — to heta ŭžo kałasalna šmat. Ale, na moj pohlad, a ja šmat razvažaŭ na hetu temu, ich našmat bolej.

Tamu liču svaim abaviazkam papiaredzić vas pra jaho. Ja vieru, što kožny čałaviek maje svajo pryznačeńnie ŭ žyćci, ad jakoha nielha ŭchilacca. Mahčyma, ja pakinuty žyvym i zaraz na voli tolki tamu, kab papiaredzić vas. Tamu što papiaredžany — značyć uzbrojeny, kazali niekali. Vy — papiaredžanyja. Davajcie dumać i rabić razam, kab uratavać Biełaruś, svaich blizkich i śviet.

My zdolejem. Biełaruś budzie žyć!

Kamientary da artykuła