Прэзідэнт Чэхіі: Трамп за некалькі тыдняў зрабіў больш для падрыву даверу да НАТА, чым Пуцін за многія гады

Прэзідэнт Чэхіі Петр Павел, які раней займаў высокую пасаду ў вайсковым кіраўніцтве НАТА, падрабязна выказаўся пра сітуацыю вакол альянсу і ролю ЗША ў ім. Паводле яго слоў, апошнія заявы і дзеянні Дональда Трампа значна падарвалі давер паміж саюзнікамі. Ён лічыць, што за вельмі кароткі час Трамп зрабіў больш шкоды ўнутранаму адзінству НАТА, чым Расія за доўгі перыяд, піша The Guardian.

Петр Павел. Фота: Matt Rourke / AP

«Варта адзначыць, што Дональд Трамп за апошнія некалькі тыдняў зрабіў больш для падрыву даверу да альянсу, чым Уладзімір Пуцін за многія гады. Гэта, вядома, дрэнная навіна», — сказаў Павел.

Асноўная прычына крытыкі з боку чэшскага прэзідэнта — паводзіны ЗША ў кантэксце канфлікту з Іранам. Павел адзначыў, што амерыканскі бок фактычна не ўзгадняў свае дзеянні з еўрапейскімі партнёрамі і не тлумачыў ім мэты аперацый. У выніку краіны НАТА апынуліся ў сітуацыі, калі ад іх чакалі падтрымкі, але яны не мелі поўнага разумення таго, што адбываецца і навошта ім удзельнічаць.

Пры гэтым Петр Павел падкрэсліў важны прынцып: НАТА — гэта абарончы саюз, які ствараўся для калектыўнай абароны ўдзельнікаў, а не для ўдзелу ў любых ваенных кампаніях па-за межамі сваёй тэрыторыі. Таму, на яго думку, папрокі Трампа на адрас еўрапейскіх краін выглядаюць несправядлівымі.

Ён таксама звярнуў увагу на тое, што Трамп пачаў выказваць незадаволенасць толькі пасля таго, як сітуацыя ў канфлікце стала развівацца не па яго сцэнарыі. Да гэтага, паводле Паўла, ніякага сур’ёзнага запыту на сумесныя дзеянні з боку ЗША не было.

На гэтым фоне ў амерыканскай адміністрацыі абмяркоўваюцца канкрэтныя крокі ў адказ на пазіцыю саюзнікаў. Сярод іх — магчымы вывад амерыканскіх войскаў з асобных еўрапейскіх краін, а таксама перанос вайсковых баз у тыя дзяржавы, якія лічацца больш лаяльнымі да палітыкі Вашынгтона. Такія дзеянні могуць закрануць, напрыклад, Германію ці Іспанію, дзе цяпер размешчаныя амерыканскія вайскоўцы.

Пры гэтым іншыя краіны Еўропы, як мяркуецца, могуць наадварот атрымаць выгаду ад такой перадыслакацыі — гаворка ідзе пра дзяржавы Усходняй і Паўднёвай Еўропы, дзе ЗША могуць узмацніць сваю прысутнасць.

Сітуацыя ўскладняецца яшчэ і тым, што сам Трамп публічна ставіць пад сумнеў надзейнасць НАТА. Ён ужо заяўляў, што альянс не дапамог ЗША ў патрэбны момант і можа не дапамагчы ў будучыні. Такія словы выклікаюць занепакоенасць у Еўропе, бо ставяць пад пытанне галоўны прынцып саюза — узаемную абарону.

У цэлым Петр Павел лічыць, што падобная рыторыка і дзеянні аслабляюць адзінства НАТА, ствараюць недавер паміж партнёрамі і могуць мець доўгатэрміновыя наступствы для бяспекі ў Еўропе і свеце.

Каментары да артыкула