Article comments

How should we translate the concept of "wellness" into Belarusian?

  • С
    18.07.2026
    Wellness і літаральна і па частках - добрае быццё, то бок дабрабыт.
  • 09082020
    18.07.2026
    Дабрастан нармальна пасуе і сэнс зразумелы.
  • Я за
    18.07.2026
    Харошасць
  • атаясам
    18.07.2026
    дабрастан
  • Stary Litwin
    18.07.2026
    атаясам, Антоним дабрастана будет П(Х)уйлостан (Россия).
  • .
    18.07.2026
    Дабрастан, дабралад, дабрачуванне.

    "Дабрастан" узнікла ў галаве, яшчэ калі не дачытаў да польскага "dobrostan".
    "Дабралад" спрабавалі ўвесці ў мову з «Практычным расійска-беларускім слоўнікам» Байкова і Гарэцкага (1924) як пераклад "благоустройства", аднак прыжылося "добраўпарадкаванне".

    "Well" трапна асацыюецца з "добра". Well-being = дабрабыт, Wellness = дабралад, дабра-(яшчэ што-небудзь).

    Каб неалагізм замацаваўся, патрэбна свядомая падтрымка аўтарытэтных мовазнаўцаў, рэдактараў і карэктараў у СМІ (бо інакш ШІ перакладзе па-свойму).
    Чаму кажаце пра наш Інстытут мовазнаўства АН як колішні? У іх працуе сэрвіс "моўная даведка", можна спытаць (вядома, не "экстрэмістам", а зацікаўленым людзям).
  • Ян
    18.07.2026
    Навошта нешта прыдумляць, калі ў нас ё нашае спрадвечнае і ёмістае слова дабрабыт. Яно ж не толькі пра матэрыяльны ці грашовы дастатак, а таксама і пра добрыя ўмовы быту, які дасягаецца ў тым ліку дзякуючы добраму эмацыйныму стану ды здароўю.
  • Alex
    18.07.2026
    Гэта норма для любой мовы, калi сэнс слова можа паступова мяняцца. Таму дабрабыт самае тое.
  • Жвір
    18.07.2026
    Адно з значэнняў слова "дабрачын" ?
  • Жвір
    18.07.2026
    Во, зазірнуў у слоўнік: "У эпохі Адраджэння і Асветніцтва дабрачыннасць звязвалася, пераважна, са шчасцем чалавека, яго зямнымі інтарэсамі...".

    Таму wellness = дабрачын
  • Праўда
    18.07.2026
    Жвір, ну які чын, калі чын - гэта акт, дзеянне?
  • Жвір
    18.07.2026
    Праўда, у тым і сэнс, што ўсё жыцьцё чалавека, гэта дзеяньне, яно нясе чалавеку ўсё, што ў яго ёсьць, толькі дзеяньне дае вынік, а з вынікаў складаецца адчуваньне жыцьця, wellness. Таму слоўнік ня маніць. І, што мяне запэўнівае ў слушнасьці - мая цётка ўжывала гэтае слова ў тым сэнсе.
  • Праўда
    18.07.2026
    Жвір, мы зараз пра пераклад, ці не так? Дык вось, у слове wellness ніякага чыну няма, гэта - якасць, мэта. Да таго ж, любы "дабрачын" ужо заняты "дабрачыннасцю".
  • Найперш не галасі!
    18.07.2026
    Ац, Жвір, не.
    Дабрачыннасць гэта дабрачыннасць.
  • Жвір
    18.07.2026
    Найперш не галасі! ,
    слоўнік: "У эпохі Адраджэння і Асветніцтва дабрачыннасць звязвалася, пераважна, са шчасцем чалавека, яго зямнымі інтарэсамі...".

    З часам невукі сказілі сэнс слова, і вам перадалі яго ў абсечаным і скажоным разуменьні. Я вам лічы, што яго вяртаю наноў, а вы крывіцеся,.. замест, каб выказаць удзячнасьць. :/
  • Найперш не галасі!
    18.07.2026
    Жвір, я для вас згодны даць кругля, зрабіць вялікі круг аж ў змену гістарычных фармацыяў.
    Рэнесанс - гэта і ёсць замена тэацэнтрызму на гомацэнтрызм, калі першаснай мэтай чалавечага жыцця сталіся інтарэсы і патрэбы Чалавека, Асобы, а не як раней царквы ю, Бога, імператара, дзяржавы.
    Пра тое і размова ў вашай цытаце - наступіла эпоха, калі на пеігым месцы стаў чалавек.
  • ЗЛЖ
    18.07.2026
    А няхай будзе калька! Велнес. Ці вэлнэс? )))
    А "дабрабыт" пакінем для бытавых маментаў.
  • Ян
    18.07.2026
    Навошта нешта прыдумляць, калі ў нас ё нашае спрадвечнае і ёмістае слова дабрабыт. Яно ж не толькі пра матэрыяльны ці грашовы дастатак, а таксама і пра добрыя ўмовы быту, які дасягаецца ў тым ліку дзякуючы добраму эмацыйныму стану ды здароўю.
  • Праўда
    18.07.2026
    Самалад. Дабралад. Дабрачуласць. Квітнасць. Самаквіт. Жыццялад.
    Польскі дабрастан - таксама няблага.
  • >>>> ?
    18.07.2026
    Дабрачын
  • Valadzimir
    18.07.2026
    А яшчэ было б вельмі цікава даведацца, як па-беларуску перадаць і вось гэтыя паняцьці, якія зараз вельмі часта сустракаюцца: ток (talk), лук (look), калабарацыя (сollaboration), крэаціўны (creative), івент (event)?
  • Ян
    18.07.2026
    Valadzimir,
    ток (talk) - размова, гутарка;
    лук (look) - выгляд, стыль, стыльлёвы выгляд;
    калабарацыя (сollaboration) - калабарацыя, супрацоўніцтва;
    крэаціўны (creative) - творчы, крэатыўны;
    івент (event) - імпрэза, святочная падзея/імпрэза/выстава/шоу/канцэрт і гд.
  • Valadzimir
    18.07.2026
    Ян, бальшоя спасіба, добрый чалавек. Вось толькі Вы, як бачна, зусім не зразумелі "падвоха". А ён у тым, што пераклад прыведзеных "англіцызмаў" я, канешне, ведаю, але ніяк не магу зразумець, чаму яны, гэтыя адкрытыя "англіцызмы", апошнім часам вельмі часта, нават настойліва, выкарыстоўваюцца ў публічнай сьферы (асабліва ў СМІ, у тым ліку і рэдакцыяй "НН", і што цікава, як у РБ, так і ў РФ). Пры тым што свае, спрадвечныя славянскія (беларускія і рускія) словы, абсалютна тоесныя па сэнсу, усе цудоўна ведаюць, - што Вы сваімі тлумачэньнямі пацьвердзілі. Можа тады Вы патлумачыце і тое, каму і навошта гэтая падмена можа быць патрэбна?
  • Biełarus' Freedom
    18.07.2026
    Ніколі нельга з стоадсоткавай дакладнасьцю перакласьці з аднае мовы на йіншую. Заўсёды паўстануць нейкія нюансы, адценьні словаў
  • Чамубыне
    18.07.2026
    Дабрабыт пра матэрыяльнае, а
    Дабрабыцце прапаную як адпаведнік вэлнэс
  • Свайп улева
    18.07.2026
    Можа дабражЫцце?
  • Найперш не галасі
    18.07.2026
    Я ведаю як называецца адсутнасць велнесу - бязладдзе.))
    А бязладзьдзе нават больш пераканаўча гучыць.))
  • Дабрабыт
    18.07.2026
    Дабрабыт — гэта наша натуральнае, роднае, карэннае беларускае слова. «Быць добрым» — дабрабыт.
  • Найперш не галасі!
    18.07.2026
    Спадарове, адразу давайце прыклады ў сказе прапанаваных варыянтаў. Без прыкладаў ў тэксце (сказе) гта не больш як аскепкі, фрагменты.
    Напрыклад : я зараз у такой дабрачыннасці. Я зараз ў добрастане. Або мяне апанаваў дабрабыт.
    Увогуле, мы маем словы спарадкаваны, уладкаваны.
    І не факт, што знойдзем сваё слова-кальку, поўны лексічны адпаведнік ангельскаму велнес без сваіх аксеалагічных асаблівасцяў.
  • Найперш не галасі!
    18.07.2026
    Як дасягнем таго стану велнесу ўсім народам, як зробім лад і парадак ў хаце, то і слова адзінае правільнае з'явіцца нібы прыйшло само. І будзе нашае слова поўніцца нашым сэнсам.

 

Заўвага:

 

 

 

 

Закрыць Паведаміць