Выдатны артыкул! Сапраўды, нашто ахвяраваць дзесяцігоддзямі жыцця ў пагоні за майстэрствам, калі можна намаляваць сіні прамавугольнік ці нейкія жахлівыя каляровыя поласы і кляксы і потым з нахабствам павучаць аўдыторыю ў адсутнасці адукацыі, неразвітасці і няздольнасці разумець нейкія высокія сэнсы ў гэтым звычайным лайне.
Алекс
23.05.2026
Мнение уровня посиделок за бутылкой с обиженными криками, что это не я тупой, а вы ИЛИТи и фрики.
Муахаха!
23.05.2026
Алекс, Ага, давайте расскажите нам бескультурным про великие тайные смыслы чёрного квадрата! ;)))))))))))))))
09082020
23.05.2026
Бач як падгарае.
Алекс
23.05.2026
Муахаха!, Почитай манифесты Малевича, он все описал, для тех, кому интересно. Ты же культурный человек
Мінак
24.05.2026
Муахаха!, Чорны квадрат вызначыў падыход у дызайне як мінімум на сто гадоў наперад. Яго ідэя ў тым, што чалавек, у тым што ён стварае, павінен адмовіцца ад капіравання прыроды, а думаць выключна пра зручнасць і функыянальнасць. Чорны квадрат разам з творамі канструктывістаў паўплываў на тое, як цяпер выглядаюць усе рэчы вакол нас, і чаму яны так моцна адрозніваюцца ад таго, што рабілі ў XIX ст. і раней. Малевіч называў гэты квадрат нуль-формай, то бок, новым дызайнам па змаўчанні. Шмат якія прадметы, у эвалюцыі свайго дызайну, прыходзяць да гэтай формы і цяпер: смартфоны, тэлевізары, кухоныя пліты.
Герберт
23.05.2026
Алекс, Да читали, читали. Автором манифестов были Мартин Лютер, Мартин Лютер Кинг, Ганди - они изменили историю человечества. Манифест Малевича -- ну такое... Я ещё понимаю, если бы он писал как Рембрандт или Ботичелли, а малевать цветные фигуры -- так себе мастерство и живопись.
Травень
24.05.2026
Мінак, Не надо ля-ля. Стол как выглядел тысячи лет - так и выглядит; молоток, полотенце, свеча, рубанок, кружка, шляпа, нож и т.д. Утилитарные вещи делались функциональными, сфера развлечений могла быть вычурной - всё как и сейчас. Так что ни на что Малевич со своей мазнёй не повлиял. Повлияли открытия в физике, химии, математике, медицине, биологии и других науках.
Сайфедин Аммус
23.05.2026
Поскольку государственные деньги заменили устойчивые деньги, покровители с низким временны́м предпочтением и утонченным вкусом были вытеснены государственными бюрократами с политическими программами, столь же грубыми, как и их художественный вкус. Естественно, что ни красота, ни долговечность больше не имеют значения; их место заняли политическая риторика и умение произвести впечатление на бюрократов, контролирующих основные источники финансирования крупных галерей и музеев, которые превратились в охраняемую государством монополию на художественный вкус и стандарты художественного образования. Свободная конкуренция между художниками и меценатами теперь заменена централизованным планированием со стороны безответственных бюрократов, что предсказуемо приводит к плачевным результатам. На свободных рынках победителями всегда становятся те, кто предлагает товары, признаваемые публикой наилучшими. Когда государство берет на себя решение, кто будет победителем, судьями вкуса и красоты становятся те, кто не нашел в жизни лучшего применения, чем работа государственным бюрократом. Успех в искусстве определяется не людьми, которые преуспели в достижении богатства благодаря нескольким поколениям интеллекта и низкого временно́го предпочтения, а теми, кто лучше всех проявил оппортунизм, чтобы подняться в политической и бюрократической системе. Поверхностного знакомства с такого рода людьми достаточно, чтобы любому объяснить, как мы можем прийти к тем чудовищным формам, которые принимает сегодняшнее искусство.
краткость - сестра таланта
23.05.2026
Сайфедин Аммус, В Спарту пришли послы с острова Самоса - просить помощи. Они произнесли длинную и красивую речь. Спартанцы сказали: "Дослушав до конца, мы забыли начало, а забыв начало, не поняли конца". Самосцы оказались догадливы. На следующий день они пришли с пустым мешком и сказали только четыре слова: "Мешок есть, муки нет". Спартанцы сказали, что вообще-то достаточно было двух слов "муки нет", но были довольны такой сообразительностью и помогли.
аж зацікавіла
23.05.2026
а што за "камень у шкляным кубе"?
Мила
23.05.2026
аж зацікавіла, Современное искусство. Сделают какую-нибудь подобную примитивную фигню и аж закатывают глаза от самоудовлетворения и концептуальной концептуальности.
.
23.05.2026
1. Трохі няёмка чытаць, бо гучыць рэхам асабістых разборак ў кантэксце, які не раскрыты цалкам. Што за нядаўняя навіна пра дапамогу беларускім мастакам у эміграцыі? Хутка не знайшоў. Што за мастакі з пластылінам і паперай? Яўна размова пра кагосьці канкрэтнага.
2. Калі па аўтару "грошы — кроў мастацтва", то якія ягоныя прэтэнзіі да "прылепленага скотчам банана за кучу бабак"? Калі адзіны і галоўны (па аўтару) крытэрый выкананы, значыць (па яму жа), кроў цячэ, такое мастацтва мае права на існаванне.
3. Далей ужо іншы крытэрый: правільнае або няправільнае мастацтва: ў даным выпадку рэалістычнае або абстрактнае. Правільныя або няправільныя прафесіі, віды заняткаў. Правільныя або няправільныя напрамкі дапамогі. Правільнае або няправільнае самавыяўленне.
Усё гэта яднае адзіны падыход: спроба выдаць суб’ектыўныя густы і ацэнкі за абсалютную норму, прымусовую для ўсіх. Ну сур’ёзна, з якога часу стала адэкватна навязваць іншым свае густы (любімы колер фламастараў), замінаць людзям данаціць, выбіраць свой занятак і самавыяўляцца? Такія таталітарныя ноткі, катэгарычнасць, залезці ў чужую зону адказнасці і абмежаваць індывідуальную свабоду.
Каця
24.05.2026
Дзякуй вялікі за каментар! Бо вельмі злавалася, калі чытала артыкул, але не магла адразу знайсьці аргументы супраць той мешаніны асабістага і агульнага ў аўтара тэксту.
Найперш не галасі!
24.05.2026
., 1) напісанае Чаховічам адгукаецца рэхам маіх асабістых рахункаў з сучасным мастацтвам. Я асабіста даўно не цікаўлюся мастаутвпм кштаоту "каменя ў шкляным кубе"
2)... "грошы-кроў мастацтва"... Менавіта мастацтва.
3) не няправільнае мастацтва, а поўная ягоная адсутнасць пад шыльдай мастацтва. Размова пра падмену паняццяў.
4) ніхто не забараняе данаціць нс скотч з бананам, гэтаксама як ніхто не павінен забараняць выказаць сваё меркаванне наконт гэтых данатаў. Тым больш просьбы такіх данатаў пад шыльдай "на мастацтва".
5) яшчэ раз перачытайце пачатак артыкула. Там дзе пра рэгіянальныя мову, навуку, стандарты і пра фарбы з пластылінам, якія аднолькавыя для ўсіх.
.
24.05.2026
Па п.4. Тут менавіта пераход ад "мне не падабаецца жанр, мастак" (ок) і "не жадаю дапамагаць гэтым людзям" (ок) да "гэтае мастацтва няправільнае" (або, як кажаце, "гэтае мастацтва - нішто") і "не дапамагайце ім" (апошні сказ артыкула).
Па ўмоўнай шкале густ ("падабаецца/не") - выбар ("падтрымаю/не") - пераскок да маралі ("добрае/не") - пурызму ("сапраўднае/не") - універсалізацыі ("абавязкова для ўсіх/не") - нарматыўнага ціску ("павінен так жыць, тварыць/не"). Толькі не хапае прамой забароны і прымусу ("забараняю/дазваляю"), бо няма інструменту - ўласнай паліцыі.
І як звычайна ў падобных разважаннях, такі пераскок адбываецца з катэгарычнасцю, безапеляцыйнасцю і злымі эмоцыямі. (Дарэчна сказаць Вашае кароннае "[Крытык,] Не галасі!")
Я б не здзівіўся, калі б артыкул быў падпісаны: Зянон Станіслававіч "Аб дэгенератыўным мастацтве". Але ж аўтар іншы. За што змагаліся... І калі майстар глумлівага здзеклівага жанру дазваляе сабе па аднаму тыпа дасціпнаму пляўку ў прамове ("нішто", "калода"), тут прыходзіцца прадзірацца праз суцэльны слоўнік мовы нянавісці: "безгустоўшчына" (тройчы), "барахло" (тройчы), "лудаманія" (двойчы), "паразытызм", "ерунда", "лох", "паймець", "нахабства", "зашквар", "фрыкі", "дэбіл", "херня".
Навошта я гэта яшчэ раз прачытаў. Проста фізічна цяжка прапускаць праз сябе такі паток.
Найперш не галасі!
26.05.2026
., о-о!.. Ізноў нашая з вамі адвечная спрэчка пра клопаты творчыя ды ўвогуле гуманітарныя. Рэч ў тым што мастацкая вартасць творчасці ня мераецца суб'ектыўным "падабаецца/не падабаецца" або "ваў/не ваў". Багата рэчаў якія мне не падабаюцца, але я не магу ім адмовіць ў мастацкай вартасці, бо яна ёсць, яна відавочная. І тут Чаховіч піша не пра забарону, а пра спробу сваё "ваў!" прэзентаваць як мастацкую вартасць. Чаховіч выказвае занепакоенасць мізэрнасцю мастацкае вартасці ў агульным аб'ёме сучаснага мастацтва, інсталяцый, перфомансаў, выставаў і да тп. Другі момант пра "грошы-кроў мастацтва: паводле Чаховіча грашовая падтрымка можа быць патрэбная пісьменнікам, навукоўцам, вымушана адарваным ад свайго матэрыялу і спажыўцоў. А вось сучаснаму выяўленчаму мастацтву, якое гадамі заяўляе пра сваю сусветную высокамастацкасць, аднак нікім не ацэненае, матэрыяльная дапамога данатамі непатрэбная. Тым больш, што ад мастацтва паводле Чаховіча, гэты крэатыў даволі далёка. Рабіце што хочаце, піша Чаховіч, але не варта данаціць і не варта прасіць на непатрэбную безгустоўшчыну.
Публіцыстыка Чаховіча на мяжы белетрыстыкі, дзе правакацыя як творчы метад. Не мой стыль , але наконт немастацкасці "современного искусства" я з Чаховічам згодны. І наконт данатаў туды таксама. Сеяць лебяду і прасіць грошай як на жыта - ну так сабе паводзіны.
.
27.05.2026
1. "Аб’ектыўнай" мастацкай вартасці не існуе. Часам з ёю блытаюць тэхнічную якасць або культурную значнасць. Але бездакорна зроблены твор можа быць пустым, а значнасць - функцыя наватарства, папулярнасці на рынку, псіхалагічнай прывабнасці, легатымізацыі інстытутамі. Кожны складнік з гэтага спісу не ёсць абсалютная мера. Дарэчы, калі кажаце "безгустоўшчына", тут ужо і падказка пра "густ", які па азначэнні суб’ектыўны.
2. Лепш размаўляць пра канкрэтных творах, а не так агульна аб усім. Абагульненні без канкрэтыцы - гэта ўзровень скандалаў "усе мужыкі/жанчыны такія". Паўтару, кантэксту няма. Што за мастак, пластылін, куб, збор? Я бачу так: ёсць эліта з прозвішчамі ў фэйсбуке, а ёсць ананімы тыпа нас з вамі, да якіх не варта прыслухоўвацца і якія годныя толькі на раскачку эмоцыямі. Эліта пасварылася, масоўцы кінулі эмоцыю, хай лайкаюць і падтрымаюць. А кантэкст, першакрыніцы вам/нам не трэба.
3. Мабыць, пра канкрэтны твор я б і пагадзіўся, што "ні аб чым". Але хто я, каб навязваць чалавеку "не займайся гэтай лухтой", а яго прыхільнікам "не купляйце, не падтрымлівайце"? Ці трэба зараз тлумачыць, што некарэктна лічыць чужыя грошы, ацэньваць чужы стыль жыцця (калі ён не нясе пагрозы іншым), чужую свабоду творчасці? Тут як лезці ў чужы секс дарослых людзей - ну добра ім, то і няхай, не нашая і вашая справа. Частка майго шоку, што вось гэта ўсё трэба тлумачыць.
4. Няма тут "правакацыі як творчага метаду". Яшчэ скажуць: вунь якую дыскусію развялі, значыць, чапляе, ўскрывае праблемы. Ага. Палітычныя заявы, якія ў апошні час рэдка моцныя, таксама чапляюць. Проста тролінг, хэйт-спіч. Тыпа хэйтараў жанчын, хэйтараў сабак, хэйтараў "левакоў", хэйтараў электрамабіляў, чаго заўгодна. Сустракалі такіх? Такія маргінальныя меркаванні асабліва хутка ўзмацняюцца ў інтэрнэце (па сваіх прычынах), менавіта праз катэгарычны эмацыйны пераскок ад суб’ектыўнага да універсальнага.
Найперш не галасі!
27.05.2026
., мастацкая вартасць існуе аб'ектыўна. Гэтаксама як аб'ектыўна існуе нябачная воку электрычнасць або нябачны хакеісту каронавірус. Электрон нябачны воку і нават не прадмет, у яго вобразна кажучы пальцам не ткнеш, але гэта не значыць што яго няма, не значыць што ён не мае сілы. Тое ж і з мастацкім вобразам, з мастацкай вартасцю творчасці. Напрыклад, я магу складаць рыфмы, магу думку выказаць у рыфму, але я выдатна разумею , што мае рыфмы не маюць мастацкай вартасці, я гэта бачу. Гэта не вершы, проста рыфмы. Я не паэт. Яшчэ прыклад: хтосьці можа намаляваць каня ці партрэт чалавека, і будзе вельмі падобна. Але не кожнае падобна стварае мастацкі вобраз. Урэшце маляванню можна навучыць кожнага, як чытаць і пісаць. Але гэта аўтаматычна не робіць чалавека жывапісцам, як веданне граматыкі і арфаграфіі не робіць чалавека празаікам. Адсутнасць вобразу, прадмета мастацкага даследавання творчымі метадамі ператварае творчасць у гульні розуму дзеля забавы абраных - ці то плепсу, ці то вузкага кола. Якое выдатна павінна пачувацца на камерцыйнай самаакупнасці. Артыкул Чаховіча бачу менавіта ў такім даволі акрэсленым дыскурсе.
.
27.05.2026
1. Гэта рэшткі ідэалізму, калі абстракцыя - ідэя, "праўда" або "вартасць" твору - нібыта існуе самастойна, аб’ектыўна, як электрычнасць і каронавірус. Але "вартасць" суб’ектыўная, яна з’яўляецца ў суб’екце і па-за яго межамі не існуе. Зразумець розніцу паміж аб’ектыўным і суб’ектыўным вельмі важна.
Электрон і каронавірус вы не бачыце вачыма, але можаце зарэгістраваць іх наяўнасць праз іншыя назіранні. А вартасць - абстракцыя, няма "прыбораў" для яе аб’ектыўнай, без назіральніка, рэгістрацыі. Сэнс тэрміна фарміруецца як вынік дамоўленасці, сацыяльнай інтэракцыі паміж людзьмі.
2. Калі сэнс тэрміну вызначаецца людзьмі, то іншыя людзі - іншая дамоўленасць, азначэнне вартасці "плыве". І тут вы трапляеце ў іншую пастку: спрэчку аб тэрмінах, пра значэнне якіх загадзя не дамовіліся. Вы кажаце, што "вартасць" - адно, я кажу, што другое. Гэта другі від тыповай неканструктыўнай дыскусіі, пасля спрэчкі пра густы.
3. Вашы крытэрыі мастацкай вартасці: вобраз, прадмет мастацкага даследавання - даволі суб’ектыўныя і маюць свае слабыя месцы. Напрыклад, нават слабы пусты твор можа мець свой вобраз і прадмет даследавання. Крытэрыі адказваюць толькі на "пра што гэты твор", а не на "чаму твор вялікі".
Далей, калі аўтар артыкула або Вы кажаце, што да абстракцыянізму ўсё было проста, нібыта хапала таго вобразу і прадмету як крытэрыяў, вы значна спрашчаеце гісторыю мастацтва. (У бінарных апазіцыях "добрае"-"дрэннае" так адбываецца часта). Праз "вобраз і прадмет" вы ўхапілі толькі пострамантычнае і мадэрнісцкае разуменне вартасці. Але да яго існавалі і зусім іншыя: ў антычнасці гэта гармонія, праўдападобнасць, форма, у сярэднявеччы духоўная ісціна, ў класіцызме майстэрства, іерархія жанраў (высокія або нізкія). І г.д. Не атрымліваецца падзяліць на "да"-"пасля" як на "добрае"-"дурное", бо гэтым вы знявечыце, спрашчаеце тое, што было "да".
4. Ваш антыкрытэрый "гульні розуму дзеля забавы абраных - ці то плебсу, ці то вузкага кола" не адносіцца да вартасці. Вартасць не вызначаецца колькасцю аматараў жанру, большасцю або, наадварот, "элітарнасцю".
5. Разважанні пра грошы супярэчлівыя. Калі мастак і спажывец дамаўляюцца пра аплату працы, ў форме канкрэтнай платы за твор або ў форме даната, гэта іх справа. Вы жадаеце рэгуляваць прыватныя здзелкі? Тут нейкая зайздрасць ці сацыяльнае рэфарматарства ўзроўню Шарыкава "адняць і падзяліць правільна". "А як правільна, ведаю я".
"From which artists can I commission my portrait, and not a stone in a glass cube?"
Чорны квадрат разам з творамі канструктывістаў паўплываў на тое, як цяпер выглядаюць усе рэчы вакол нас, і чаму яны так моцна адрозніваюцца ад таго, што рабілі ў XIX ст. і раней.
Малевіч называў гэты квадрат нуль-формай, то бок, новым дызайнам па змаўчанні. Шмат якія прадметы, у эвалюцыі свайго дызайну, прыходзяць да гэтай формы і цяпер: смартфоны, тэлевізары, кухоныя пліты.
В Спарту пришли послы с острова Самоса - просить помощи. Они произнесли длинную и красивую речь. Спартанцы сказали: "Дослушав до конца, мы забыли начало, а забыв начало, не поняли конца". Самосцы оказались догадливы. На следующий день они пришли с пустым мешком и сказали только четыре слова: "Мешок есть, муки нет". Спартанцы сказали, что вообще-то достаточно было двух слов "муки нет", но были довольны такой сообразительностью и помогли.
Што за нядаўняя навіна пра дапамогу беларускім мастакам у эміграцыі? Хутка не знайшоў.
Што за мастакі з пластылінам і паперай? Яўна размова пра кагосьці канкрэтнага.
2. Калі па аўтару "грошы — кроў мастацтва", то якія ягоныя прэтэнзіі да "прылепленага скотчам банана за кучу бабак"?
Калі адзіны і галоўны (па аўтару) крытэрый выкананы, значыць (па яму жа), кроў цячэ, такое мастацтва мае права на існаванне.
3. Далей ужо іншы крытэрый: правільнае або няправільнае мастацтва: ў даным выпадку рэалістычнае або абстрактнае.
Правільныя або няправільныя прафесіі, віды заняткаў.
Правільныя або няправільныя напрамкі дапамогі.
Правільнае або няправільнае самавыяўленне.
Усё гэта яднае адзіны падыход: спроба выдаць суб’ектыўныя густы і ацэнкі за абсалютную норму, прымусовую для ўсіх.
Ну сур’ёзна, з якога часу стала адэкватна навязваць іншым свае густы (любімы колер фламастараў), замінаць людзям данаціць, выбіраць свой занятак і самавыяўляцца?
Такія таталітарныя ноткі, катэгарычнасць, залезці ў чужую зону адказнасці і абмежаваць індывідуальную свабоду.
1) напісанае Чаховічам адгукаецца рэхам маіх асабістых рахункаў з сучасным мастацтвам. Я асабіста даўно не цікаўлюся мастаутвпм кштаоту "каменя ў шкляным кубе"
2)... "грошы-кроў мастацтва"... Менавіта мастацтва.
3) не няправільнае мастацтва, а поўная ягоная адсутнасць пад шыльдай мастацтва. Размова пра падмену паняццяў.
4) ніхто не забараняе данаціць нс скотч з бананам, гэтаксама як ніхто не павінен забараняць выказаць сваё меркаванне наконт гэтых данатаў. Тым больш просьбы такіх данатаў пад шыльдай "на мастацтва".
5) яшчэ раз перачытайце пачатак артыкула. Там дзе пра рэгіянальныя мову, навуку, стандарты і пра фарбы з пластылінам, якія аднолькавыя для ўсіх.
Па ўмоўнай шкале густ ("падабаецца/не") - выбар ("падтрымаю/не") - пераскок да маралі ("добрае/не") - пурызму ("сапраўднае/не") - універсалізацыі ("абавязкова для ўсіх/не") - нарматыўнага ціску ("павінен так жыць, тварыць/не").
Толькі не хапае прамой забароны і прымусу ("забараняю/дазваляю"), бо няма інструменту - ўласнай паліцыі.
І як звычайна ў падобных разважаннях, такі пераскок адбываецца з катэгарычнасцю, безапеляцыйнасцю і злымі эмоцыямі. (Дарэчна сказаць Вашае кароннае "[Крытык,] Не галасі!")
Я б не здзівіўся, калі б артыкул быў падпісаны: Зянон Станіслававіч "Аб дэгенератыўным мастацтве".
Але ж аўтар іншы. За што змагаліся...
І калі майстар глумлівага здзеклівага жанру дазваляе сабе па аднаму тыпа дасціпнаму пляўку ў прамове ("нішто", "калода"), тут прыходзіцца прадзірацца праз суцэльны слоўнік мовы нянавісці:
"безгустоўшчына" (тройчы), "барахло" (тройчы), "лудаманія" (двойчы), "паразытызм", "ерунда", "лох", "паймець", "нахабства", "зашквар", "фрыкі", "дэбіл", "херня".
Навошта я гэта яшчэ раз прачытаў. Проста фізічна цяжка прапускаць праз сябе такі паток.
Рэч ў тым што мастацкая вартасць творчасці ня мераецца суб'ектыўным "падабаецца/не падабаецца" або "ваў/не ваў".
Багата рэчаў якія мне не падабаюцца, але я не магу ім адмовіць ў мастацкай вартасці, бо яна ёсць, яна відавочная.
І тут Чаховіч піша не пра забарону, а пра спробу сваё "ваў!" прэзентаваць як мастацкую вартасць.
Чаховіч выказвае занепакоенасць мізэрнасцю мастацкае вартасці ў агульным аб'ёме сучаснага мастацтва, інсталяцый, перфомансаў, выставаў і да тп.
Другі момант пра "грошы-кроў мастацтва: паводле Чаховіча грашовая падтрымка можа быць патрэбная пісьменнікам, навукоўцам, вымушана адарваным ад свайго матэрыялу і спажыўцоў.
А вось сучаснаму выяўленчаму мастацтву, якое гадамі заяўляе пра сваю сусветную высокамастацкасць, аднак нікім не ацэненае, матэрыяльная дапамога данатамі непатрэбная.
Тым больш, што ад мастацтва паводле Чаховіча, гэты крэатыў даволі далёка. Рабіце што хочаце, піша Чаховіч, але не варта данаціць і не варта прасіць на непатрэбную безгустоўшчыну.
Публіцыстыка Чаховіча на мяжы белетрыстыкі, дзе правакацыя як творчы метад. Не мой стыль , але наконт немастацкасці "современного искусства" я з Чаховічам згодны. І наконт данатаў туды таксама. Сеяць лебяду і прасіць грошай як на жыта - ну так сабе паводзіны.
Але бездакорна зроблены твор можа быць пустым, а значнасць - функцыя наватарства, папулярнасці на рынку, псіхалагічнай прывабнасці, легатымізацыі інстытутамі. Кожны складнік з гэтага спісу не ёсць абсалютная мера.
Дарэчы, калі кажаце "безгустоўшчына", тут ужо і падказка пра "густ", які па азначэнні суб’ектыўны.
2. Лепш размаўляць пра канкрэтных творах, а не так агульна аб усім.
Абагульненні без канкрэтыцы - гэта ўзровень скандалаў "усе мужыкі/жанчыны такія".
Паўтару, кантэксту няма. Што за мастак, пластылін, куб, збор? Я бачу так: ёсць эліта з прозвішчамі ў фэйсбуке, а ёсць ананімы тыпа нас з вамі, да якіх не варта прыслухоўвацца і якія годныя толькі на раскачку эмоцыямі. Эліта пасварылася, масоўцы кінулі эмоцыю, хай лайкаюць і падтрымаюць. А кантэкст, першакрыніцы вам/нам не трэба.
3. Мабыць, пра канкрэтны твор я б і пагадзіўся, што "ні аб чым". Але хто я, каб навязваць чалавеку "не займайся гэтай лухтой", а яго прыхільнікам "не купляйце, не падтрымлівайце"?
Ці трэба зараз тлумачыць, што некарэктна лічыць чужыя грошы, ацэньваць чужы стыль жыцця (калі ён не нясе пагрозы іншым), чужую свабоду творчасці? Тут як лезці ў чужы секс дарослых людзей - ну добра ім, то і няхай, не нашая і вашая справа.
Частка майго шоку, што вось гэта ўсё трэба тлумачыць.
4. Няма тут "правакацыі як творчага метаду". Яшчэ скажуць: вунь якую дыскусію развялі, значыць, чапляе, ўскрывае праблемы. Ага. Палітычныя заявы, якія ў апошні час рэдка моцныя, таксама чапляюць.
Проста тролінг, хэйт-спіч. Тыпа хэйтараў жанчын, хэйтараў сабак, хэйтараў "левакоў", хэйтараў электрамабіляў, чаго заўгодна. Сустракалі такіх?
Такія маргінальныя меркаванні асабліва хутка ўзмацняюцца ў інтэрнэце (па сваіх прычынах), менавіта праз катэгарычны эмацыйны пераскок ад суб’ектыўнага да універсальнага.
Гэтаксама як аб'ектыўна існуе нябачная воку электрычнасць або нябачны хакеісту каронавірус.
Электрон нябачны воку і нават не прадмет, у яго вобразна кажучы пальцам не ткнеш, але гэта не значыць што яго няма, не значыць што ён не мае сілы.
Тое ж і з мастацкім вобразам, з мастацкай вартасцю творчасці.
Напрыклад, я магу складаць рыфмы, магу думку выказаць у рыфму, але я выдатна разумею , што мае рыфмы не маюць мастацкай вартасці, я гэта бачу. Гэта не вершы, проста рыфмы. Я не паэт.
Яшчэ прыклад: хтосьці можа намаляваць каня ці партрэт чалавека, і будзе вельмі падобна. Але не кожнае падобна стварае мастацкі вобраз. Урэшце маляванню можна навучыць кожнага, як чытаць і пісаць.
Але гэта аўтаматычна не робіць чалавека жывапісцам, як веданне граматыкі і арфаграфіі не робіць чалавека празаікам.
Адсутнасць вобразу, прадмета мастацкага даследавання творчымі метадамі ператварае творчасць у гульні розуму дзеля забавы абраных - ці то плепсу, ці то вузкага кола. Якое выдатна павінна пачувацца на камерцыйнай самаакупнасці.
Артыкул Чаховіча бачу менавіта ў такім даволі акрэсленым дыскурсе.
Але "вартасць" суб’ектыўная, яна з’яўляецца ў суб’екце і па-за яго межамі не існуе.
Зразумець розніцу паміж аб’ектыўным і суб’ектыўным вельмі важна.
Электрон і каронавірус вы не бачыце вачыма, але можаце зарэгістраваць іх наяўнасць праз іншыя назіранні.
А вартасць - абстракцыя, няма "прыбораў" для яе аб’ектыўнай, без назіральніка, рэгістрацыі. Сэнс тэрміна фарміруецца як вынік дамоўленасці, сацыяльнай інтэракцыі паміж людзьмі.
2. Калі сэнс тэрміну вызначаецца людзьмі, то іншыя людзі - іншая дамоўленасць, азначэнне вартасці "плыве".
І тут вы трапляеце ў іншую пастку: спрэчку аб тэрмінах, пра значэнне якіх загадзя не дамовіліся. Вы кажаце, што "вартасць" - адно, я кажу, што другое.
Гэта другі від тыповай неканструктыўнай дыскусіі, пасля спрэчкі пра густы.
3. Вашы крытэрыі мастацкай вартасці: вобраз, прадмет мастацкага даследавання - даволі суб’ектыўныя і маюць свае слабыя месцы.
Напрыклад, нават слабы пусты твор можа мець свой вобраз і прадмет даследавання. Крытэрыі адказваюць толькі на "пра што гэты твор", а не на "чаму твор вялікі".
Далей, калі аўтар артыкула або Вы кажаце, што да абстракцыянізму ўсё было проста, нібыта хапала таго вобразу і прадмету як крытэрыяў, вы значна спрашчаеце гісторыю мастацтва. (У бінарных апазіцыях "добрае"-"дрэннае" так адбываецца часта).
Праз "вобраз і прадмет" вы ўхапілі толькі пострамантычнае і мадэрнісцкае разуменне вартасці. Але да яго існавалі і зусім іншыя: ў антычнасці гэта гармонія, праўдападобнасць, форма, у сярэднявеччы духоўная ісціна, ў класіцызме майстэрства, іерархія жанраў (высокія або нізкія). І г.д.
Не атрымліваецца падзяліць на "да"-"пасля" як на "добрае"-"дурное", бо гэтым вы знявечыце, спрашчаеце тое, што было "да".
4. Ваш антыкрытэрый "гульні розуму дзеля забавы абраных - ці то плебсу, ці то вузкага кола" не адносіцца да вартасці. Вартасць не вызначаецца колькасцю аматараў жанру, большасцю або, наадварот, "элітарнасцю".
5. Разважанні пра грошы супярэчлівыя. Калі мастак і спажывец дамаўляюцца пра аплату працы, ў форме канкрэтнай платы за твор або ў форме даната, гэта іх справа.
Вы жадаеце рэгуляваць прыватныя здзелкі? Тут нейкая зайздрасць ці сацыяльнае рэфарматарства ўзроўню Шарыкава "адняць і падзяліць правільна". "А як правільна, ведаю я".