Vatykan adłučyŭ ad carkvy Bractva śviatoha Pija X. Raskolniki majuć kaplicu ŭ Minsku, dzie ŭsio pa-rusku — što ciapier čakaje hetych viernikaŭ
Vatykan aficyjna abviaściŭ ab adłučeńni ad Carkvy lidaraŭ ultrakansiervatyŭnaha Bractva śviatoha Pija X, jakija napiaredadni biez dazvołu Papy vyśviacili čatyroch novych biskupaŭ. Heta najbujniejšy raskoł za apošnija dziesiacihodździ, jaki stavić pa-za zakonam sotni tysiač viernikaŭ pa ŭsim śviecie, u tym liku i hramadu lefieŭrystaŭ u Minsku.
Paśviačeńnie čatyroch novych biskupaŭ Bractva śviatoha Pija X u šviejcarskim Ekonie. Fota: fsspx.news
1 lipienia ŭ šviejcarskim Ekonie, dzie raźmiaščajecca hałoŭnaja sieminaryja Śviatarskaha bractva śviatoha Pija X (FSSPX), adbyŭsia adkryty bunt suprać ułady Ryma. Biskup Alfonsa de Hałareta pry dapamozie biskupa Biernara Fiele biez papskaha mandata vyśviaciŭ čatyroch novych biskupaŭ sa Šviejcaryi, ZŠA i Francyi.
Za cyrymonijaj nazirała kala 15 tysiač čałaviek, a hienieralny nastajaciel bractva Davide Paljarani zajaviŭ, što jany «hatovyja zapłacić lubuju canu, kab vyratavać Carkvu», i praihnarujuć lubyja sankcyi Vatykana. Napiaredadni Papa Leŭ XIV u asabistym liście litaralna maliŭ kiraŭnictva lefieŭrystaŭ admovicca ad vyśviačeńniaŭ i «nie raździrać Chitona Chrystovaha», ale jaho zaklik byŭ adchileny.
Paśviačeńnie čatyroch novych biskupaŭ Bractva śviatoha Pija X u šviejcarskim Ekonie. Fota: fsspx.news
Biskup Alfona de Hałareta na paśviačeńni novych biskupaŭ u šviejcarskim Ekonie. Fota: fsspx.news
Reakcyja Ryma akazałasia maksimalna žorstkaj. Užo 2 lipienia Dykasteryja vieravučeńnia vydała dekret za podpisam kardynała Viktara Fiernandesa. Zhodna z dakumientam, usie biskupy, jakija ŭdzielničali ŭ ardynacyi, aŭtamatyčna padpadajuć pad adłučeńnie ad Carkvy (latae sententiae). Dykasteryja kanstatavała fakt aficyjnaha raskołu (schizmy).
Što tyčycca astatniaha duchavienstva i viernikaŭ-miran, Vatykan vynies strohaje papiaredžańnie: kožny, chto farmalna dałučycca da hetaha schizmatyčnaha akta, taksama aŭtamatyčna budzie adłučany.
Chto takija lefieŭrysty i čamu jany pajšli na raskoł
Bractva śviatoha Pija X — heta nie łakalnaja marhinalnaja hrupa, a hihanckaja hłabalnaja struktura, jakaja naličvaje bolš za 700 śviataroŭ, kala 260 sieminarystaŭ, maje ŭłasnyja klaštary, škoły i prysutničaje ŭ dziasiatkach krain śvietu. Kolkaść ich paśladoŭnikaŭ aceńvajecca ŭ 600 tysiač čałaviek, a najbujniejšyja centry znachodziacca ŭ Francyi, Šviejcaryi i ZŠA.
Archibiskup Marsiel Lefieŭr, zasnavalnik katalickaha tradycyjanalisckaha Bratstva śviatoha Pija X (FSSPX). Fota: Wikimedia Commons
Kanflikt hetaj mahutnaj arhanizacyi z Vatykanam maje daŭnija karani. Jon pačaŭsia ź niepryniaćcia reformaŭ Druhoha Vatykanskaha sabora (1962—1965). Zasnavalnik bractva, francuzski archibiskup Marsiel Lefieŭr, i jaho paśladoŭniki kateharyčna adkinuli pierachod na nacyjanalnyja movy ŭ nabaženstvach, kurs na ekumienizm i mižrelihijny dyjałoh.
Bractva pryznaje vyklučna dareformiennuju Trydenckuju imšu na łacinskaj movie i patrabuje ad viernikaŭ strohaha dres-kodu: žančyny prysutničajuć na nabaženstvach u doŭhich spadnicach i velumach, nadziavańnie štanoŭ ličycca nieprymalnym.
Paśviačeńnie čatyroch biskupaŭ u 1988 hodzie taksama skončyłasia adłučeńniem ad Carkvy Papam Janam Paŭłam II. Fota: Wikimedia Commons
Ciapierašnija padziei — heta lustrany paŭtor histaryčnaha kryzisu 1988 hoda. Tady sam Marsiel Lefieŭr, spasłaŭšysia na «nadzvyčajnaje stanovišča» ŭ Carkvie, samavolna vyśviaciŭ čatyroch biskupaŭ (u tym liku ciapierašnich kansiekrataraŭ de Hałaretu i Fiele) i hetak ža byŭ adłučany ad Carkvy Papam Janam Paŭłam II.
Mižnarodnaja sieminaryja śviatoha Pija X u Ekonie (Šviejcaryja) — pieršaja i hałoŭnaja navučalnaja ŭstanova Bractva, zasnavanaja archibiskupam Marsielem Lefieŭram u 1970 hodzie. Mienavita ŭ 1988 i 2026 hadach adbylisia samavolnyja paśviačeńni biskupaŭ. Fota: Wikimedia Commons
Simvał katalikoŭ-tradycyjanalistaŭ z Bractva śviatoha Pija X — Sercy Jezusa i Maryi pad katalickaj karonaj. Fota: Wikimedia Commons
Nastupnyja pantyfiki doŭhija hady sprabavali viarnuć tradycyjanalistaŭ u łona Carkvy.
U 2009 hodzie Papa Bieniedykt XVI navat źniaŭ adłučeńni ź biskupaŭ Bractva, što vyklikała suśvietny skandał, bo adzin ź ich, Ryčard Uiljamsan, akazaŭsia adkrytym nieanacystam i admaŭlalnikam Chałakostu.
Papa Francysk pajšoŭ na jašče bolšyja ŭstupki, pryznaŭšy sapraŭdnaść spoviedziaŭ i šlubaŭ u lefieŭrystaŭ. Adnak novyja vyśviačeńni ŭ Ekonie kančatkova pierakreślili ŭsie dypłamatyčnyja vysiłki Vatykana i zafiksavali aficyjny raskoł.
Kaplica na vośmym paviersie, ruskaja mova i pijar ad sudździ Šmita
Ałtar u minskaj kaplicy Bractva śviatoha Pija X. Fota: fejsbuk-supołka «Trydenckaja Imša ŭ Minsku, fsspx»
Niahledziačy na hłabalny maštab, hety raskoł maje naŭprostavaje dačynieńnie da Biełarusi. U krainie lefieŭrysty dziejničajuć absalutna lehalna. Jany zarehistravanyja jak relihijnaja hramada «Prychilniki Serca Jezusa Chrysta», choć ułasnaha asobnaha kaścioła ŭ ich dahetul niama.
Niadzielnaja imša pravodzicca ŭ kaplicy, abstalavanaj u pamiaškańni na vośmym paviersie biznes-centra «Ocean» na praśpiekcie Dziaržynskaha, 3B. Praŭda, na pačatku 2024 hoda hramada navat abviaščała «Kryžovy pachod Ružanca», źbirajučy malitvy za budaŭnictva ŭłasnych chramaŭ u Minsku i Varšavie.
Prajekt kaścioła lefieŭrystaŭ u vakolicach Varšavy, na budaŭnictva jakoha źbirajuć u minskaj hramadzie Bractva. Fota: fejsbuk-supołka «Licytacje na rzecz budowy nowego kościoła FSSPX»
Pry hetym dziejnaść lefieŭrystaŭ u Biełarusi maje vyrazny rusifikatarski ŭchił. Usie ich aficyjnyja internet-resursy, staronki ŭ sacyjalnych sietkach i štokvartalny časopis «Malisia za nas» viaducca vyklučna na ruskaj movie.
Viktar Pasičnik (źleva). Fota: ruscatholic.org
Šviejcarski śviatar Viernier Biozihier. Fota: fsspx.by
Słužba ŭ minskaj kaplicy. Fota: fejsbuk-supołka «Trydenckaja Imša ŭ Minsku, fsspx»
Duchoŭnuju apieku nad minskaj hramadoj ažyćciaŭlajuć śviatary Bractva, siarod jakich pastajanna fihuruje šviejcarac Viernier Biozihier. Mienavita ŭ Minsku prachodziła ŭračystaja prymicyjnaja (pieršaja) imša Viktara Pasičnika — pieršaha ŭ historyi ruskamoŭnaha śviatara FSSPX, što zrabiła biełaruskuju stalicu niefarmalnym centram pryciahnieńnia dla tradycyjanalistaŭ z susiednich krain.
Vizit u Minsk hienierała Bractva śviatoha Pija X biskupa Biernara Fiele, adłučanaha ciapier Papam ad Carkvy. 2012 h. Fota: fsspx.by
Trydenckaja imša pa starym łacinskim abradzie słužycca i ŭ inšych biełaruskich haradach: Lelčycach, Siańnie, Viciebsku, Mahilovie i Kareličach. Adnak treba razumieć važny niuans: daloka nie ŭsie jany majuć dačynieńnie da raskolnikaŭ. U rehijonach takija nabaženstvy časta pravodziać aficyjnyja, pryznanyja Vatykanam śviatary, naprykład, ajcy-daminikancy ci dyjacezijalnyja ksiandzy.
Cikava, što raskład łacinskaj imšy, u tym liku ŭ kaplicy Bractva śviatoha Pija X, rekłamavaŭ u svaim instahramie skandalna viadomy polski sudździa-pierabiežčyk Tomaš Šmit.
Što čakaje prychilnikaŭ Bractva
Dekret Dykasteryi vieravučeńnia Vatykana kardynalna mianiaje status prychilnikaŭ Bractva. Kali raniej Katalicki Kaścioł, dziakujučy žestu dobraj voli Papy Francyska, dazvalaŭ viernikam spaviadacca ŭ lefieŭrystaŭ i pryznavaŭ sapraŭdnaść ich šlubaŭ, to ciapier hetyja sastupki anulavanyja.
Viančańnie pary ŭ minskaj kaplicy. 2013 h. Fota: fsspx.by
Śviaty Pasad aficyjna abviaściŭ: sakramanty Pakajańnia i Šlubu, jakija ździajśniajucca śviatarami FSSPX, z 2 lipienia 2026 hoda źjaŭlajucca niesapraŭdnymi. Heta aznačaje, što spoviedź abo viančańnie ŭ minskaj kaplicy na praśpiekcie Dziaržynskaha bolš nie majuć nijakaj kananičnaj siły.
Bolš za toje, Vatykan vynies žorstkaje papiaredžańnie: luby śviecki viernik, jaki śviadoma i farmalna dałučycca da Bractva śviatoha Pija X, aŭtamatyčna trapić pad adłučeńnie ad Carkvy jak raskolnik.