Jak uładkavany kłubničny biznes, chto najbolš na jahadach zarablaje i čamu ich časam vykidajuć

Ciapier kłubnicy panujuć na palach, aharodach i pryłaŭkach, na minskich rynkach jany źbirajuć čerhi. I raźbiežka cen na ich vialikaja: ad 5 da 20 rubloŭ za sałodki kiłahram. Chacia jašče niadaŭna było 40. Ale što ŭkładziena ŭ canu: fiermierskaja praca ci kiemlivaść pierakupščykaŭ? Hetyja pytańni razhladajucca ŭ siužecie na ANT.

Fota: ANT

Kadry, ad jakich serca ściskajecca: fiermier vykidaje kłubnicy. Skrynku za skrynkaj — na ŭzbočynu. Videa chutka ablacieła sacsietki i padzialiła karystalnikaŭ na tych, chto spačuvaje, i tych, chto šukaje vinavatych. Ale iścina, jak vodzicca, niedzie pasiaredzinie.

6‑ia hadzina ranicy, rynak «Novy Lebiadziny», abo, jak jaho nazyvajuć u narodzie, «Tabary». Sonca jašče nie ŭzyšło, a žyćcio tut užo kipić. Zbyć tavar, jaki chutka psujecca, jeduć i drobnyja fiermiery, i bujnyja haspadarki.

Bolšaść z tych, kaho možna sustreć na «Tabarach», sami jahady vyroščvajuć i pradajuć. Adnak jość i pierakupščyki. Kuplajuć optam pa nizkaj canie, a dalej užo nakručvajuć svaju.

Ale i biez pasiarednikaŭ mnohim fiermieram nie abyścisia. Im praściej pradać usio i adrazu, chaj i tańniej, čym stajać na rynku ŭvieś dzień.

Kab hłybiej uniknuć, jak uładkavany kłubničny biznes, treba jechać u Bresckuju vobłaść — kłubničny raj Biełarusi. Płantacyja «čyrvonaha zołata» praktyčna ŭ kožnym dvary. Chtości vyroščvaje dla siabie, chtości na prodaž. Miascovy kłubničny rynak — hałoŭnaja placoŭka dla pierakupaŭ. Atmaśfiera tut bolš kałarytnaja, čym na prystaličnych «Tabarach».

Adkryty bahažnik srebranaha «Opiela», pobač skrynki z kłubnicami. Adzin sa skupščykaŭ prapanuje dobruju canu, da jaho vystraiłasia cełaja čarha.

Kłubnicy kaštujuć, adbirajuć. Važnyja pamier, forma, smak i koler. I tak, tut možna handlavacca.

Kuplajuć za 6, a ŭ susiednim Pinsku pradajuć za 10 i 12. I takoje cenaŭtvareńnie nie ŭsim pa dušy. Alaksandr Zoryn, uładalnik asabistaj padsobnaj haspadarki, havoryć:

«Jany vymušanyja, naturalna, zdavać hetuju jahadu na miescy albo kudyści padvozić i pradavać, tamu što jamu, umoŭna, na nastupny dzień znoŭ treba jaje vybirać. Sabie jaje taksama nie pakinieš, bo heta ŭ tym liku zarobki. Tamu jany pryvoziać, i kali cana ŭmoŭna 4 rubli, im ničoha nie zastajecca rabić, jany zdajuć jaje pa 4 rubli».

A to i tańniej, kali jahady ŭradzili. A jašče pryvoziać ža i impartnyja. Adsiul i skački cenaŭ. Mała kłubnic — drenna, šmat — taksama drenna.

Maksim Kasovič, uładalnik asabistaj padsobnaj haspadarki, tłumačyć:

«Kali siońnia možna zdać kłubnicy za 12—13 rubloŭ za kiłahram, zaŭtra budzie soniečnaje nadvorje, usie kinucca źbirać, i kłubnicy možna budzie zdać za 3—5 rubloŭ maksimum. A kłubnicy adbornyja, vialikija, i dziavacca niama kudy, bo kłubnicy — heta nie toj tavar, jaki moža palažać».

U Maksima 30 sotak na dva ŭčastki. Vyroščvaje ŭ zakrytym hruncie. Šmat hrošaj idzie mienavita na ŭtrymańnie. Tamu z aptavikami pryncypova nie pracuje. Inakš navat vydatki nie adabješ. Vybarka da 500 kiłahramaŭ. Abjomy, jakija možna pradać samastojna, tamu jahad nikoli nie zastajecca.

«Kožny zarablaje tak, jak jon moža. Tut jak by kryŭdna — nie kryŭdna, ale pakolki my zacikaŭlenyja pradać jaje za tuju canu, jakaja mahła b pakryć i vydatki varjackija, jakija my siudy ŭkładajem, my starajemsia jaje realizavać sami, to-bok pracavać na svajo imia».

I navat kali jahady źlohku stracili tavarny vyhlad, nie abaviazkova ich vykidać — možna zdać na pierapracoŭku. Praŭda, narychtoŭščyki šmat nie zapłaciać — u najlepšym vypadku 1,5 rubla. Ale heta lepš, čym ničoha.

A voś roźničnaja cana źmianiajecca ŭ zaležnaści ad nadvorja i, adpaviedna, ad abjomaŭ daśpiavańnia. Minimalny ceńnik na minskaj Kamaroŭcy ad 6 (zusim drobnyja jahady) da 18 rubloŭ. Voś i adkaz na pytańnie, chto bolš zarablaje. Kupcy choć i aburajucca, ale biaruć.

Vyraścić kłubnicy — heta nie pra «pasadziŭ i zabyŭsia». Heta ciažkaja praca, ryzyka stracić usio praź viasnovyja zamarazki i nadzieja, što červień nie budzie daždžlivym. A potym — sartavańnie, upakoŭka, pierakupščyki, nacenki. I voś užo na pryłaŭku cana ŭ razy vyšejšaja, čym fiermier atrymaŭ za svaju pracu. Spraviadlivaść u hetym łancužku — paniaćcie raściažnaje. Jość tolki praviły rynku. I jany adnolkava bjuć pa kašalkach i tych, chto vyroščvaje, i tych, chto kuplaje.

Kamientary da artykuła