U Aŭstralii aficyjna zajavili pra pačatak El-Nińjo

Biuro pa mietearałohii Aŭstralii (BOM) aficyjna abviaściła pačatak źjavy El-Nińjo, jakaja, pavodle madelaŭ, moža stać samaj mocnaj u sučasnuju epochu, piša vydańnie ABC News.

Fota: ABC News

El-Nińjo — heta praciahły pieryjad, kali pavierchnia vady ŭ centralnaj trapičnaj častcy Cichaha akijana stanovicca ciaplejšaj za zvyčajnuju. Takaja situacyja moža trymacca da hoda i istotna źmianiaje nadvorje pa ŭsim śviecie.

Dla Aŭstralii heta asabliva važna, bo padobnyja padziei ŭ minułym časta pryvodzili da bolš haračaha i suchoha nadvorja, časam navat da surjoznych zasuch.

Adnak zaraz nazirajecca paradoks: niahledziačy na abvieščanaje El-Nińjo, u Aŭstralii ŭ apošni čas idzie šmat daždžoŭ. Heta źviazana z tym, što El-Nińjo nie źjaŭlajecca niepasrednym prahnozam nadvorja dla kankretnaha rehijona, a tolki fiksacyjaj stanu akijana i atmaśfiery ŭ Cichim akijanie. Na nadvorje Aŭstralii ŭpłyvajuć taksama Indyjski i Paŭdniovy akijany, a taksama miascovyja ŭmovy. Mienavita ciapier jany spryjajuć bolš vilhotnamu pieryjadu.

U toj ža čas, pavodle prahnozaŭ, pa miery raźvićcia El-Nińjo druhaja pałova hoda, vierahodna, stanie bolš suchoj. Asabliva heta tyčycca poŭdnia i ŭschodu Aŭstralii, dzie čakajecca kolkaść apadkaŭ nižejšaja za siaredniuju normu ŭ pieryjad ź lipienia pa vierasień.

Zvyčajna El-Nińjo źnižaje kolkaść daždžoŭ poźniaj viasnoj, a letam jaho ŭpłyŭ moža słabieć, ale heta nie zaŭsiody adbyvajecca adnolkava. Naprykład, padčas papiaredniaha El-Nińjo ŭ 2023 hodzie jaho efiekty byli mienš prykmietnyja ŭ letni pieryjad.

Akramia apadkaŭ, heta źjava ŭpłyvaje i na inšyja aśpiekty nadvorja. Čakajecca:

• bolš vysokaja dzionnaja tempieratura ŭ paŭdniovaj častcy Aŭstralii zimoj, viasnoj i letam;
• bolš chałodnyja nočy zimoj i čaściejšyja zamarazki (choć źmianieńnie klimatu źmianšaje hety efiekt);
• karaciejšy śniežny siezon;
• bolš praciahły i niebiaśpiečny siezon pažaraŭ z-za zasuch i ekstremalnaj śpiakoty;
• zatrymka musonnych daždžoŭ u tropikach i mienš trapičnych cykłonaŭ, asabliva ŭ Kvinślendzie.

Mietearołahi vyznačajuć El-Nińjo pa roznych pakazčykach u Cichim akijanie. Hałoŭny ź ich — tempieratura vady ŭ zonie Niño3.4 uzdoŭž ekvatara. Ciapier jana pieravyšaje paroh El-Nińjo (0,8°C), što paćviardžaje pačatak źjavy.

Jašče adzin važny indykatar — indeks Southern Oscillation Index (SOI), jaki zaraz mocna admoŭny (kala —23). Heta śviedčyć pra źmianieńnie cisku ŭ Cichim akijanie: vysoki cisk pieravažaje kala Aŭstralii, a nizki — kala Taici.

Dadatkovyja prykmiety — asłableńnie pasataŭ, źmieny ŭ vobłačnaści i najaŭnaść vielmi ciopłaj vady pad pavierchniaj akijana.

Pavodle madelaŭ, hety El-Nińjo moža stać rekordnym. Vada ŭ rehijonie ŭžo nahravajecca samym chutkim tempam z 1943 hoda, i prahnozy pakazvajuć, što tempieratura moža vyraści bolš čym na 3°C vyšej za normu — heta značna pieravyšaje papiaredni rekord pačatku XX stahodździa.

Adnak moc El-Nińjo nie zaŭsiody pierachodzić u maštab nastupstvaŭ u kankretnaj krainie, tamu navat rekordnaja padzieja nie abaviazkova aznačaje rekordnuju zasuchu.

Taksama adznačajecca, što heta moža stać siomym hodam zapar, kali ŭ Cichim akijanie nazirajecca albo El-Nińjo, albo Ła-Nińja (chałodny anałah El-Nińjo), choć u siarednim pałova hadoŭ zvyčajna byvaje niejtralnaj. Apošni raz takaja praciahłaja sieryja nazirałasia ŭ 1969—1976 hadach.

Kamientary da artykuła