Daktary z Ukrainy i Biełarusi ź ciažkaściu zdajuć polski miedycynski ekzamien. Praŭda, palaki z zamiežnym dypłomam spraŭlajucca nie lepš

Pry hetym u biełarusaŭ vyniki najlepšyja. Polskaje vydańnie Rzeczpospolita raskazvaje pra ciarnisty šlach biełaruskich i ŭkrainskich daktaroŭ da viartańnia ŭ prafiesiju.

Fota: Schöning / ullstein bild via Getty Images

Paśla pačatku pandemii Covid-19 Polšča sutyknułasia ź niedachopam miedycynskich kadraŭ i adkryła sproščany dostup da prafiesii dla daktaroŭ z krain pa-za miežami Jeŭrasajuza, u tym liku ź Biełarusi i Ukrainy. Kab pačać pracavać, im nie treba było prachodzić usiu doŭhuju praceduru pryznańnia dypłomaŭ i kvalifikacyi, jakaja dziejničaje dla inšych zamiežnych śpiecyjalistaŭ.

Hetyja rašeńni z samaha pačatku razhladalisia jak časovyja. Ciapier pierachodny pieryjad zakančvajecca. Vydača ŭmoŭnaha prava na prafiesijnuju dziejnaść terminam na piać hadoŭ była spynienaja jašče ŭ kastryčniku 2024 hoda.

Druhaja schiema, jakaja dazvalaje zamiežnym daktaram pracavać na padstavie indyvidualnaj zhody ministra achovy zdaroŭja ŭ vyznačanym miescy i na vyznačany termin, pavinna być skasavanaja da kanca hetaha hoda. Tak što ŭžo ŭ najbližejšy čas usim, chto choča praciahvać pracu ŭ Polščy, daviadziecca paćviardžać svaje viedy i kvalifikacyju na ahulnych padstavach.

Jak piša Rzeczpospolita, adzin sa šlachoŭ — zdača śpiecyjalnaha ekzamienu dla paćviardžeńnia kvalifikacyi daktaroŭ (Lekarski Egzamin Weryfikacyjny — LEW), jaki byŭ uviedzieny ŭ 2021 hodzie jak adzin z etapaŭ pravierki viedaŭ zamiežnych śpiecyjalistaŭ. Druhi — nastryfikacyja dypłoma. Abodva šlachi mohuć raściahnucca na hady i patrabujuć nie tolki paćvierdžańnia prafiesijnych viedaŭ, ale i vykanańnia šerahu inšych umovaŭ.

Ekzamien

Ekzamien ujaŭlaje saboj test z 200 pytańniaŭ. Dla paśpiachovaj zdačy nieabchodna nabrać nie mienš za 120 bałaŭ, adnak miedyjana vynikaŭ u biełarusaŭ sioleta skłała 107 bałaŭ, a va ŭkraincaŭ — 99, palakaŭ, jakija advučylisia za miažoj, — 87.

U pieršaj sioletniaj siesii, jakaja prajšła 26 maja, pryniali ŭdzieł 92 daktary ź Biełarusi (zdali 28 čałaviek, ci 31,5%), 89 z Ukrainy (zdali 12 čałaviek, albo 8,8%) i 28 palakaŭ z zamiežnymi dypłomami (zdali tolki dvoje). Siarod tych, chto pisaŭ test, byli i adzinkavyja pradstaŭniki inšych nacyjanalnaściaŭ, u tym liku 4 rasijaniny (usie jany pravalilisia).

Ahulnaja statystyka za ŭsie hady isnavańnia ekzamienu jašče bolš pakazalnaja: biełaruskija daktary padychodzili da testa 1925 razoŭ, ale pośpiechu dasiahnuli tolki ŭ 14,5% vypadkaŭ (280 čałaviek). Siarod ukrainskich daktaroŭ situacyja jašče bolš sumnaja: z 1928 sprob udałymi byli tolki 165, što składaje 8,5%. Navat palaki, jakija vučylisia za miažoj, zdajuć hety test tolki ŭ adnym vypadku ź dziesiaci.

Pryčyny takich nizkich vynikaŭ ekśpierty bačać u samoj struktury adukacyi. Jak tłumačyć Damijan Patecki, kaardynatar adździeła navučańnia Vyšejšaj miedycynskaj pałaty (Naczelna Izba Lekarska), polskaja sistema pracuje pavodle «pruskaj madeli». Jana vyznačajecca žorstkimi patrabavańniami da pracedur, dakumientacyi i adsutnaściu miesca dla advolnaści.

Nastryfikacyja

Alternatyŭny šlach — nastryfikacyja dypłoma — źjaŭlajecca jašče bolš składanym i finansava zatratnym. Kožnaja sproba jaho zdačy kaštuje kala 5 tysiač złotych (kala 1370 dalaraŭ).

Akramia pryznańnia dypłoma, nieabchodna paćvierdzić i viedańnie polskaj movy. Dla hetaha treba zdać ekzamien u Vyšejšaj miedycynskaj pałacie, jaki ŭklučaje dyktoŭku pa miedycynskaj terminałohii i vusnuju častku. Paśla hetaha kandydat pavinien prajści paśladypłomnuju stažyroŭku i zdać vypuskny ekzamien dla daktaroŭ (Lekarski Egzamin Końcowy — LEK).

Pry hetym daktaram, jakija ŭžo niekalki hadoŭ pracujuć u polskich balnicach pa sproščanaj pracedury, nie zaŭsiody davodzicca prachodzić stažyroŭku nanova: adpracavany čas moža być zaličany ŭ staž.

Pry hetym uźnikajuć prablemy i z pryznańniem śpiecyjalizacyi. Naprykład, kali va Ukrainie internatura pa chirurhii doŭžycca 3 hady, to ŭ Polščy anałahičnaje navučańnie ŭ rezidentury zajmaje 5 hadoŭ.

U vyniku, jak zaŭvažaje Damijan Patecki, u Polščy daktary va ŭzroście za tryccać zvyčajna majuć adnu śpiecyjalizacyju; va Ukrainie — čatyry. Adnak, heta nie śpiecyjalizacyi ŭ razumieńni jeŭrapiejskaj sistemy, dzie doktar spačatku pavinien prajści stažyroŭku, potym pačać śpiecyjalizavanaje navučańnie, zdać ekzamien i pradstavić dakumientacyju, jakaja paćviardžaje vykanańnie niekalkich tysiač pracedur.

Polskija kamisii staranna paraŭnoŭvajuć navučalnyja prahramy, kolkaść lekcyjnych hadzin i — što samaje važnaje — kolkaść i typ samastojna vykananych apieracyj. Kali vyjaŭlajucca adroźnieńni, doktara mohuć nakiravać na dadatkovuju stažyroŭku ŭ polskich klinikach, jakaja zvyčajna doŭžycca ad adnaho da dvuch hadoŭ.

Moŭny siertyfikat

Adnak pytańni pryznańnia dypłomaŭ i śpiecyjalizacyj — nie adzinaja pieraškoda, ź jakoj sutykajucca zamiežnyja daktary ŭ Polščy. Jak zaŭvažaje Rzeczpospolita, u apošnija miesiacy ŭ centry ŭvahi apynułasia jašče i prablema paćviardžeńnia viedańnia polskaj movy.

Prezident Polščy nakłaŭ vieta na zakon, jaki pavinien byŭ padoŭžyć termin padačy moŭnych siertyfikataŭ (uzrovień B1) dla miedykaŭ z-za miežaŭ ES, jakija pracujuć u Polščy pa sproščanaj pracedury, da 1 maja 2027 hoda. U vyniku rehijanalnyja pałaty pačali anulavać umoŭnyja dazvoły na pracu tym zamiežnym daktaram, jakija svoječasova nie pradstavili dakumient, jaki paćviardžaje viedańnie polskaj movy.

Pavodle dadzienych Vyšejšaj miedycynskaj pałaty, jakija pryvodzić Rzeczpospolita, da 11 červienia prava pracavać u Polščy straciŭ užo 441 miedyk z krain pa-za Jeŭrasajuzam. Najbolš takich rašeńniaŭ było pryniata ŭ Nižniesilezskaj pałacie va Urocłavie — 129, u Varšaŭskaj akruhovaj pałacie — 99, u Varminska-Mazurskaj — 52 i ŭ Vialikapolskaj — 42. Pavodle acenak, hetaja ličba moža pavialičycca jašče na 800 čałaviek.

Hetaja situacyja pryviała da adkrytaha kanfliktu pamiž Vyšejšaj miedycynskaj pałataj Polščy i Ministerstvam achovy zdaroŭja. Pieršaja nastojvaje, što abaviazana pazbaŭlać prava na pracu tych zamiežnych daktaroŭ, jakija nie paćvierdzili viedańnie polskaj movy ŭ vyznačanyja zakonam terminy. Ministerstva ž pastaviła pad sumnieŭ takija dziejańni i źviarnułasia ŭ pravaachoŭnyja orhany. U vyniku da sprečki ŭžo padklučyłasia prakuratura.

Kamientary da artykuła