Što koler vašych vałasoŭ moža skazać pra vaša zdaroŭje

Ci moža koler vałasoŭ upłyvać na ryzyku raku skury, adčuvańnie bolu abo navat chutkaść pasivieńnia?

Fota: Getty Images

Žurnalisty The Washington Post raspytali dermatołahaŭ i daśledčykaŭ pra toje, što navuka viedaje pra suviaź pamiž naturalnym koleram vałasoŭ i zdaroŭjem.

Jak tłumačać śpiecyjalisty, naturalny koler vałasoŭ vyznačajecca kolkaściu miełaninu ŭ ich. Hety pihmient, jaki taksama prysutničaje ŭ skury i vačach, byvaje dvuch typaŭ. Za čornyja i karyčnievyja vałasy adkazvaje eŭmiełanin, za śvietłyja i rudyja — fieamiełanin. Roznyja kambinacyi hetych pihmientaŭ stvarajuć usie adcieńni — ad błondu da kaštanavaha koleru. Z hadami ž praktyčna ŭsie ludzi pačynajuć sivieć, kali kletki ŭ vałasianych falikułach pastupova spyniajuć vypracoŭvać pihmient.

U bolšaści vypadkaŭ koler vałasoŭ — prosta asablivaść vyhladu. Ale daśledavańni pakazvajuć, što niekatoryja kolery mohuć być źviazanyja z peŭnymi asablivaściami zdaroŭja.

Fota: Getty Images

Rudyja vałasy i śvietłyja adcieńni: vyšejšaja ryzyka miełanomy

Najbolš vyraznaja suviaź, pavodle śpiecyjalistaŭ, nazirajecca ŭ ludziej z rudymi vałasami. Ich uładalniki amal zaŭsiody majuć vielmi śvietłuju skuru, jakaja drenna zaharaje i lohka abharaje na soncy. Heta pavyšaje ryzyku raźvićcia raku skury, u tym liku miełanomy — najbolš niebiaśpiečnaj jaje formy.

Adnak hienietyčny varyjant receptara MC1R, adkazny za vypracoŭku fieamałaninu, toić u sabie niebiaśpieku navat biez uździejańnia ŭltrafijaletu. Daśledavańni pakazali, što bijachimičnyja pracesy ŭ arhaniźmie rudavałosych mohuć pravakavać rak skury navat pry adsutnaści soniečnych pramianioŭ.

Niekatoryja daśledavańni taksama vyjavili mahčymuju suviaź pamiž varyjantami hiena MC1R i chvarobaj Parkinsana. Navukoŭcy pakul nie pryjšli da adnaznačnaj vysnovy, ale isnuje hipoteza, što inšy typ miełaninu moža ŭpłyvać na niejrony ŭ častcy mozhu, jakaja pakutuje pry hetym zachvorvańni. Adnak śpiecyjalisty padkreślivajuć: hetaja suviaź jašče patrabuje dadatkovaha vyvučeńnia.

Ludzi sa śvietłymi vałasami mohuć inakš adčuvać bol

Asobnaja tema — usprymańnie bolu. Daśledavańni pakazvajuć, što ludzi sa śvietłymi abo rudymi vałasami mohuć adčuvać bol inakš, čym astatnija. Navukoŭcy vyjavili, što ŭładalniki śvietłych i rudych vałasoŭ majuć inšy harmanalny bałans, jaki źmianiaje pracu apijoidnych receptaraŭ.

Heta pryvodzić da paradaksalnych vynikaŭ: z adnaho boku, takija ludzi mohuć mieć bolš vysoki ahulny paroh bolu, ale ź inšaha — jany mienš usprymalnyja da peŭnych vidaŭ aniestezii. Pavodle adnaho z najbolš viadomych daśledavańniaŭ, im moža spatrebicca prykładna na 20% bolš narkozu dla dasiahnieńnia taho ž efiektu. Mienavita niedastatkovaja efiektyŭnaść miascovaha abiazbolvańnia časta stanovicca pryčynaj pavyšanaj tryvožnaści takich ludziej pierad vizitam da stamatołaha.

Fota: Getty Images

Ludzi ź ciomnymi vałasami mohuć być bolš schilnyja da peŭnaha typu abłysieńnia

Koler vałasoŭ moža być źviazany i ź niekatorymi formami vypadzieńnia vałasoŭ. Daśledavańniaŭ na hetuju temu pakul niašmat, ale jość źviestki, što adzin z raspaŭsiudžanych typaŭ — hniezdavaja ałapiecyja (alopecia areata) — moža krychu čaściej sustrakacca ŭ ludziej ź ciomnapihmientavanymi vałasami. Hetaja aŭtaimunnaja chvaroba vyklikaje ačahovaje vypadzieńnie vałasoŭ, što časta pačynajecca ź nievialikich kruhłych plam na skury hałavy ci ŭ vobłaści barady. 

Zachvareć moža kožny, ale najčaściej pieršyja simptomy ŭźnikajuć u dziacinstvie abo maładości.

U daśledavańni 2024 hoda navukoŭcy praanalizavali miedycynskija danyja bolš jak paŭmiljona žycharoŭ Vialikabrytanii. Vyśvietliłasia, što ŭ ludziej z čornymi vałasami mahčymaść raźvićcia hetaj chvaroby značna vyšejšaja, čym u ludziej z kaštanavymi vałasami. U cełym ciomnyja adcieńni mieli bolš tryvałuju suviaź z hetym aŭtaimunnym zachvorvańniem, čym śvietłyja.

Stres moža ŭpłyvać na praces pasivieńnia

Jašče adna cikavaja asablivaść datyčyć pasivieńnia. Vałasy siviejuć tady, kali ŭ falikułach pastupova vyčerpvajucca stvałavyja kletki miełanacytaŭ, jakija adkazvajuć za vypracoŭku pihmientu. Spačatku vałasy stanoviacca šerymi, a potym zusim biełymi.

Fota: Getty Images

Hety praces źjaŭlajecca naturalnaj častkaj stareńnia, ale časam jon moža paskaracca. Na chutkaść pasivieńnia ŭpłyvajuć spadčynnaść i niekatoryja zachvorvańni. Daśledavańni taksama śviedčać, što svaju rolu adyhryvaje stres. Pry mocnym napružańni ŭ arhaniźmie vykidvajecca noradrenalin, jaki litaralna «vypalvaje» zapasy pihmientu na kletkavym uzroŭni.

Spynić pasivieńnie niemahčyma, ale śpiecyjalisty ličać, što zdarovy ład žyćcia moža dapamahčy adkłaści jaho pačatak. Zbałansavanaje charčavańnie, dastatkovaja kolkaść snu i admova ad kureńnia spryjajuć zachavańniu zdaroŭja vałasoŭ i mohuć zapavolvać straty pihmientu.

Takim čynam, koler vałasoŭ sam pa sabie nie vyznačaje losu čałavieka i nie jość hałoŭnym faktaram ryzyki dla zachvorvańniaŭ. Adnak daśledavańni pakazvajuć, što jon moža być svojeasablivym bijałahičnym markieram, jaki adlustroŭvaje asablivaści pracy arhanizma — ad reakcyi na bol da ryzyki miełanomy abo chutkaści sivieńnia.

Kamientary da artykuła