Piać pryčyn — u tym liku adna fantastyčnaja, — pa jakich biełarusam adklučyli śviatło ŭ haradach
Abureńnie Łukašenki nibyta darahaviznoj aśviatleńnia vulic i nastupnaje za hetym pahružeńnie stalicy ŭ ciemru vyhladaje palityčnym rašeńniem. Ale bolš imavierna, što ŭ abhortku «ekanomii» zaviarnuli niešta inšaje, schavanaje ad abyvaciela. «Naša Niva» tłumačyć, što ŭ realnaści moža za hetym stajać i kolki jašče minčuki buduć dabiracca da domu navobmacak.
Bulvar Mulavina ŭ Minsku. Fota z sacsietak
U luboj enierhasistemie jość dva piki spažyvańnia: ranišni i viečarovy. Heta niekalki hadzin, u jakija ludzi iduć na rabotu abo viartajucca z raboty, uklučajuć doma śviatło, prybory; zapuskajucca pradpryjemstvy, vuličnaje aśviatleńnie i hetak dalej.
Ranišni pik prypadaje prykładna na 7:00 — 10:00, viečarovy — na 17:30 — 20:00.
Łukašenka jakraz mieŭ na ŭvazie hetyja pikavyja hadziny ŭ svaim vystupie: «Adrehulujcie hetyja fotaelemienty, kab elektryčnaść aŭtamatyčna z štučnym vašym intelektam adklučałasia a 7‑j hadzinie ranicy. I zaharałasia śviatło nie a šostaj hadzinie viečara, a ŭ vosiem. Paličycie — 4‑5 hadzin [lišnich] haryć usia kraina, śviecicca».
U enierhietykaŭ jość tolki dva varyjanty: abo pavialičyć hienieracyju, abo źnizić spažyvańnie.
I kali padčas piku adklučajuć śviatło, heta aznačaje tolki adno: u sistemie nie chapaje dastupnaj mahutnaści.
Z čym tady źviazany deficyt? Hramadstvu pra heta nie paviedamlajuć. My možam tolki ŭjavić bolš ci mienš realistyčnyja viersii, jakija pryviali da takoj situacyi.
Pieršaja viersija — źmiena pryjarytetaŭ praz ekstremalnyja marazy
Bolšaść bujnych haradskich elektrastancyj u Biełarusi — heta ciepłaelektracentrali, jakija adnačasova vyrablajuć i elektraenierhiju, i ciapło dla aciapleńnia. Fizična heta adzin praces: par ad spalvańnia paliva (u asnoŭnym — hazu) krucić turbinu, jakaja daje elektryčnaść. Častka hetaha paru adbirajecca na padahreŭ vady dla ciepłasietak. Čym bolš pary nieabchodna na aciapleńnie, tym mienš enierhii zastajecca na kručeńnie turbiny i, adpaviedna, na vypracoŭku elektraenierhii.
Tamu ŭ mocnyja chałady CEC abjektyŭna vydajuć mienš elektryčnaj mahutnaści. Praŭda, zastajecca niajasnym, dla čaho takuju zrazumiełuju pryčynu treba było b maskiravać kłopatam ab hrošach.
Druhaja viersija — avaryjnaje vypadzieńnie častki hienieracyi
Mahčyma, u niejkim z abjektaŭ hienieracyi adbyłasia avaryjnaja adklučka, pra jakuju publična nie paviedamili. Takija vypadki nie zaŭsiody vynosiać u publičnuju prastoru, asabliva kali sistema zdolnaja kampiensavać ich za košt abmiežavańnia nieistotnych spažyŭcoŭ.
Treciaja viersija — prablema ź infrastrukturaj dastaŭki enierhii
Paškodžańni na fonie marazoŭ mohuć źnizić prapusknuju zdolnaść linij. U takim vypadku, kali realna isnuje prablema, enierhiju z AES niemahčyma pieradać u Minsk u patrebnym abjomie, dla čaho pik zhładžvajuć adklučeńniem śviatła.
Takaja taktyka znajoma biełarusam. Padobnaje ŭžo było ŭ studzieni, kali na fonie avaryi na ciepłamahistrali ŭ Minsku Łukašenka zahadaŭ źnizić tempieraturu ŭ kvaterach i damach, dla taho kab źnizić nahruzku na ciepłasietku.
Čaćviortaja viersija — transparciroŭka enierhii ŭ sumiežnyja rehijony Rasii na fonie ŭdaraŭ Ukrainy pa Biełharadskaj, Kurskaj i Arłoŭskaj abłaściach
Rasija i Ukraina abmieńvajucca ŭdarami pa enierhietyčnaj infrastruktury. U šerahu haradoŭ vajennaha sajuźnika Łukašenki pieryjadyčna zdarajucca błekaŭty. Naprykład, pazaŭčora ŭ Biełharadzie byŭ błekaŭt. Anałahičnyja vypadki fiksujucca ŭ nasielenych punktach Arłoŭskaj i Branskaj abłaściej.
Možna ŭjavić, što susiednija rehijony Rasii nakiroŭvajuć enierhiju ŭ tyja, dzie źniščana hienieracyja, dabirajučy nieabchodnaje sabie ź Biełarusi za košt niazručnaściaŭ dla miascovaha nasielnictva. Publična pra takija praktyki nie paviedamlałasia.
Piataja viersija, fantastyčnaja. Łukašenka ściele sabie sałomu i addaje enierhiju va Ukrainu
Samaja ekstravahantnaja i najmienš vierahodnaja viersija — što Biełaruś ekspartuje elektraenierhiju va Ukrainu, jakaja cierpić ad rasijskich udaraŭ pa svajoj hienieracyi. Technična heta mahčyma. U takim razie, słovy pra aščadžańnie hrošaj — heta maskiroŭka tajemnych pasłuh krainie, jakaja rychtujecca zavieści na Łukašenku kryminalnuju spravu.
Pry luboj z hetych viersij śviatło ŭ biełaruskija harady pavinna viarnucca sinchronna z paciapleńniem. Ale samaje imaviernaje tłumačeńnie, što heta banalny kurs na ekanomiju, bo ŭ Rasii, jakija subsiduje režym Łukašenki, ad jakoj režym zaležyć, skančajecca finansavyja reziervy i naśpiavaje maštabny kryzis. U takim vypadku ŭ režymie ekanomii biełarusam daviadziecca pažyć daŭžej.