Ź siviznoj možna budzie zmahacca biez farby — navukoŭcy zrazumieli, jak heta pracuje. Dapamahli napałochanyja myšy
Navukoŭcy z ZŠA i Brazilii śćviardžajuć, što vyjavili bijałahičny miechanizm pasivieńnia ŭ vyniku stresu. Adkryćcio ŭ pierśpiektyvie moža dapamahčy spynić hety praces, piša bbc.com.
Ludzi i raniej dumali, što siviejuć pa dźviuch pryčynach: ad uzrostu i ad mocnaha hora, strachu i bolu.
Zaraz heta navukova paćvierdžana: u chodzie ekśpierymientaŭ daśledniki z univiersitetaŭ Harvarda i San-Paŭłu dakazali, što za vypracoŭku rečyva miełanin, jakoje nadaje afarboŭku vałasam i skury, adkazvajuć peŭnyja stvałavyja kletki (miełanacyty) i što jany intensiŭna rujnujucca ad stresu. Vyniki ich daśledavańnia apublikavanyja ŭ časopisie Nature.
Mužčyny i žančyny mohuć pačać sivieć ŭ lubym uzroście paśla 30 ź nievialikim hadoŭ. Čas pačatku i tempy hetaha pracesu vyznačajucca ŭ asnoŭnym spadčynnaściu: toje, u jakim vieku pasivieli vašyja baćki, moža padkazać, kali heta zdarycca z vami.
Peŭnuju rolu ŭ hetym adyhryvaje i pieražyty stres, adnak da hetaha času navukoŭcy nie całkam razumieli, jak mienavita jon upłyvaje na vałasy.
Adkryćcio było zroblena vypadkova: padčas dośledaŭ na myšach, daśledčyki zaŭvažyli, što ciomnaja afarboŭka ŭ hryzunoŭ, jakija źviedali mocny strach abo bol, źmianiłasia na zusim biełuju za niekalki tydniaŭ.
Bol abo mocnyja niehatyŭnyja emocyi vyklikajuć u arhaniźmie vykid adrenalinu i kartyzołu, ad čaho ŭzmacniajecca sercabićcio, padskokvaje kryviany cisk, a taksama hinuć miełanacyty ŭ vałasianych cybulinach.
Ad bolu i strachu ciomnyja myšy sivieli za niekalki tydniaŭ, pry hetym kletki, što vyrablajuć pihmient, całkam admirali ŭ pieršyja ž dni.
«Paśla taho, jak hetyja kletki całkam admirajuć, adnavić pihmientacyju ŭžo niemahčyma — naniesienaja škoda niezvarotnaja», — kaža navukoviec.
Navukoŭcy vyśvietlili, što chimičnyja reakcyi, jakija vyklikajuć hibiel miełanacytaŭ, abumoŭlenyja najaŭnaściu peŭnych białkoŭ — cyklinzaležnych kinaz.
U časie dalejšych ekśpierymientaŭ vyśvietliłasia, što ich dziejańnie błakujuć niekatoryja preparaty, što zvyčajna vykarystoŭvajucca dla źnižeńnia cisku.
Błakavańnie hetych białkoŭ dazvalała spynić źmienu afarboŭki poŭści ŭ myšej.
Vyniki daśledavańnia dajuć nadzieju na stvareńnie efiektyŭnych «lekaŭ ad pasivieńnia» — jak stresavaha, tak i ŭzrostavaha.
Navuka znachodzicca tolki ŭ samym pačatku hetaha šlachu i viarnuć pryrodny koler vałasam tych, chto ŭžo pasivieŭ, miarkujučy pa ŭsim, nie atrymajecca.
Akramia taho, pa słovach prafiesara, heta daśledavańnie daje ŭjaŭleńnie pra toje, jak stres moža niehatyŭna ŭpłyvać na samyja roznyja častki arhanizmu.