БЕЛ Ł РУС

«Надежда Степановна». Никита Найденов опубликовал поэму, которая родилась в Жодинской тюрьме. Такого поэтического эпоса в белорусской поэзии XXI века еще не было

27.07.2026 / 22:43

Микола Бугай

Поэт поделился историей создания поэмы у себя в фейсбуке.

Никита Найдёнов. Фото: mikita.naydzenau / Facebook

Три года назад, когда я попал в жодинскую тюрьму, то, лишившись свободы и привычных обстоятельств, стал искать способ как-то сохранить себя и обратился к поэзии, как делал раньше в любой непонятной ситуации.

Приближался день рождения моей бабушки, Надежды Степановны. И я захотел написать для неё поздравительный стих. Начал писать, а стих никак не заканчивался. И я начал задумывать крупную форму, свою первую поэму. Это было глубокое погружение в историю моей семьи, в моё детство с рефлексиями сегодняшних обстоятельств. Полагаю, если бы не тюрьма, вряд ли бы я написал такую вещь. «Поэтотерапия через стихи и есть незавершенность».

Когда год назад я впервые публично прочитал поэму, то почувствовал себя невероятно уязвимым и беззащитным. Могу сказать, это лучшее, что я когда-либо написал. Эта поэма войдёт в мою следующую книжку. Полностью она вышла в свежем номере «Апострафа». А половина поэмы — на Bellit.info. А ещё верю, что когда-нибудь она будет поставлена как драматическое произведение.

Прачнуцца а пятай,
азвацца на імя і прозвішча.
Душою напятай
у думках ірвацца да родзічаў.

Пакуль на бетоне
ўсе спалі, накрыўшыся курткамі,
я думаў быў тое:
хіба за нас мала пакутавалі?

Няўжо так дарэмна
бабуля гібела на Поўначы,
пілуючы дрэвы
аж рук ад марозу не помнячы?

Няўжо не даволі,
што мама жыццё перайначыла,
бо стала ўдавою
ледзь трыццацігоддзе адзначыла?

Ні кепскім настроем
ні дробным папрокам не выдала,
як цяжка з сястрой нас
было гадаваць, але выгадавала.

Навошта ўсё гэта,
калі мы не будзем шчаслівымі:
бясконцае лета
і лецішча з дзікімі слівамі?

Няўжо мы нашчадкі
няспраўджаных цынкавых хлопчыкаў
і ставім на шчасце,
а шчасця напраўду ці хочацца?

Навошта імкнемся
даследаваць Месяца кратэры,
калі апынемся
на месяцы самі за кратамі?

Дзяцей нараджаем
усім небяспекам насуперак.
І ўслед за дажджамі
адразу чакаем наступныя.

Жывем у надзённым
з надзеяй на лепшае вечнае.
І раптам: «Найдзёнаў,
на выхад збіраемся з рэчамі».

А вот еще один отрывок:

Я думаў, што вырас
у доме і… з дома бацькоўскага.
І проста як выраз
цягнуся радкамі і коскамі.

Ды быццам бы грэе,
што ў думках дамоў паварочваю.
Усе батарэі
злічыў там зубамі малочнымі.

Там вокны старыя,
і ўвесну на кожным з іх саджанцы.
Малодшы ў сястры я
і маме па дробязях скарджуся.

А мама абдыме
і скажа мне словы пяшчотныя,
і словамі тымі
гарачае нешта на шчокі лье.

Адчуе ўсім целам,
што гэтыя слёзы хлапечыя
ёсць тым, што хацела
сама, як была недапешчаная.

І штосьці як шчоўкне,
парвецца старымі заплаткамі.
Па кроплі пяшчотай
напоўніцца сэрца заплаканае.

Я думаў, што вырас,
што вытрас альбомы дзіцячыя.
Дом цягне як вырай,
гады адлятаюць дзясяткамі.

Там першыя крокі
мяжуюцца з першымі ямбамі.
Пад сонцам высокім
у садзе высокія яблыні.

І ліпень адліты
дажджамі, і я, што народжаны,
каб слёзы ад літар
каціліся, нібы гарошыны.

І мама гароху
нарве мне салодка-салодкага.
І будзе ў дарогу
праводзіць далёка-далёкую.

Никита Найдёнов — белорусский поэт и музыкант, бывший фронтмен группы Hurma.

Найдёнова задержали 25 марта 2023 года. Его обвиняли по ст. 342 УК «Организация и подготовка действий, грубо нарушающих общественный порядок, либо активное участие в них». Правозащитное сообщество Беларуси признало Найдёнова политзаключённым.

С конца апреля он находился в СИЗО № 8 Жодино. В июле его перевели из Следственной тюрьмы № 8 в СИЗО-1 в Минске.

24 июля 2023 года судья Марина Климчук в суде Ленинского района Минска вынесла Никите Найдёнову приговор. Ему дали 3 года ограничения свободы без направления в исправительное учреждение открытого типа («домашняя химия»). После обнародования приговора Найдёнова освободили из-под стражи в зале суда.

В октябре 2023 года Никита уехал из Беларуси.

Читайте также:

Комментарии к статье