Parnahrafija
Ryčarda Bełacha zaŭždy pavažali ŭ jaho rodnym kalifarnijskim miastečku Redonda-Bič. Prafesijny pažarnik, jon pajšoŭ na zasłužany adpačynak z medalom Advahi na hrudzioch. 54-hadovy veteran baraćby z ahniom nie zabyvaŭsia na svaju staruju pracu i niaredka zavitvaŭ na miascovuju pažarnuju stancyju. «Chaj panastalhuje», — dumali maładziejšyja supracoŭniki i z uśmieškaj nazirali za tym, jak stały čałaviek cicha siadaŭ u kutku dy ŭklučaŭ kamputar, kab paciešycca biaspłatnym Internetam. Jany j nie zdahadvalisia, što ŭ hety čas Ryčard zhružaŭ ź sieciva fota niepaŭnaletnich aholenych dziaŭčynak. Ciapier Bełachu «śviecić» nie adzin hod turmy — hetaha dastatkova, kab pazajmacca hieahrafijaj dy daviedacca, dzie znachodzicca Biełaruś — radzima ludziej, jakija pastaŭlali jamu «biaskryŭdnyja internet-zabaŭki».
Pastaŭščyki, darečy, užo taksama znachodziacca ŭ ZŠA, dzie čakajuć sudu pa abvinavačańni ŭ złačynnaj zmovie, admyvańni hrošaj, stvareńni i raspaŭsiudžvańni dziciačaj parnahrafii.
Dziciačaje porna: zapisy rachunkaŭ biełaruskaj kampanii «Regpay Co.» pryviali da aryštu amal tysiačy klijentaŭ pa ŭsim śviecie. Pra samuju bujnuju ŭ historyi Interpołu aperacyju piša Aleś Kudrycki.
Dzieci veb-bumu
Maładyja hady Jahora Załatarova (1979 h.n.) prypali akurat na załatyja 1990-ja, kali Internet pryciahvaŭ da siabie maładyja talenty, niby Kłandajk zołatašukalnikaŭ. Ale ŭ adroźnieńnie ad mnohich internet-biznesoŭcaŭ, Jahorka namacaŭ załatuju žyłu — dziciačy parnabiznes, jaki abiacaŭ całkam darosłyja prybytki.
Razam sa znajomymi jon zarehistravaŭ u Miensku firmu «Regpay Co.». Pad šyldaj vysokatechnalahičnych internet-servisaŭ hetaja kampanija ciškom akazvała pasłuhi apłaty dla ŭładalnikaŭ i karystalnikaŭ piacidziesiaci parnahrafičnych sajtaŭ, a jašče j sama ŭtrymlivała nia mienš za čatyry takija veb-staronki. Płacić padatki ŭ biełaruski biudžet chłopcy nie źbiralisia, tamu vynajšli nastupnuju schiemu pracy. Zamiežny amatar porna pieravodziŭ sumu (50 dalaraŭ za miesiačny abanement na dostup da sajtaŭ) na admysłovy klijencki rachunak u firmie «Connections» u štacie Fłaryda, jakaja harantavała jamu ananimnaść i, zdymajučy svoj pracent, pieravodziła hrošy ŭ adzin z łatvijskich bankaŭ, da jakoha mieli dostup uładalniki «Regpay Co.».
«Regpay Co.» była mikraskapičnaj firmaj, ale spravy jana «prakručvała» niemałyja. Samyja bujnyja lehalnyja hrošy ŭ biełaruskim Internecie robiacca na reklamie. Abjom hetaha rynku składaje kala 350 000 dalaraŭ u hod. «Regpay Co.» adna za hod zarablała 3 młn dalaraŭ — amal u 10 razoŭ bolš, čym usie astatnija vebmajstry krainy razam uziatyja.
U 2003 h. padčas adnaho z rejdaŭ suprać amataraŭ dziciačaha porna amerykanskija specsłužby zaŭvažyli, što mnohija z zatrymanych karystalisia pasłuhami «Connections». Prypiorty da ścienki śledčymi, prezydent firmy Judžyn Valentajn raskazaŭ usio pra svaje suviazi z «Regpay Co.». Ale tut daviałosia sutyknucca z prablemaj: centar parnasietki znachodziŭsia ŭ Biełarusi. Kali b kiraŭnikoŭ kampanii i zatrymali, dyk u najlepšym vypadku pasadzili b hadoŭ na piać ci ŭvohule dali b štraf. A ekstradycyja biełaruskich hramadzian ź ich ułasnaj krainy ŭ ZŠA — sprava nierealnaja.
Aperacyja «Jastrab»
Pra źmiest zakulisnych pieramoŭ pamiž specsłužbami možna tolki zdahadvacca, ale «kopy» znajšli parazumieńnie z našymi «orhanami». Viadoma, što hrupa supracoŭnikaŭ MUS vyjaždžała ŭ ZŠA ŭ ramkach raśśledavańnia, a pradstaŭniki amerykanskich pravaachoŭnych orhanaŭ pryjaždžali ŭ našu krainu. Biełaruskaje adździaleńnie Interpołu taksama było «ŭ kursie». Działkoŭ z «Regpay Co.» vyrašyli nie pužać, a złavić tady, kali jany zavitajuć u krainy «cyvilizavanaha Zachadu». Hetaj aperacyi navat dali asobnuju nazvu — «Jastrab» («Falcon»).
U lipieni 2003 h. Załatarova i Bučniova niejkim čynam udałosia zavabić u Francyju. Abied u adnoj z paryskich restaracyj hetaja paračka skončyła ŭžo ŭ kajdankach. Jany adčajna abaranialisia ŭ sudzie ad ekstradycyi ŭ Ameryku, ale 5 studzienia ich pasadzili na samalot i nakiravali za akijan pad nahladam achoŭnikaŭ. Inšy supracoŭnik «Regpay Co.», 29-hadovy Alaksandar Bojka, padobnym čynam pieramiaściŭsia z Hišpanii ŭ kameru ŭ Ńju-Džerzi — štacie, prakuror jakoha raspačaŭ kryminalnuju spravu.
Zapisy rachunkaŭ kampanii «Regpay Co.» pryviali da aryštu amal tysiačy klijentaŭ pa ŭsim śviecie, jakich vyličyli pa numarach kredytak — vyjavić imiony ich uładalnikaŭ dapamahła švajcarskaja palicyja. 200 aryštavanych — hramadzianie ZŠA, u tym liku školny nastaŭnik z Kalifornii, aficer palicyi z Bafała, katalicki śviatar z Łuizijany, kiraŭnik adździełu pedyjatryi adnoj ź ńju-jorskich balnic i navat cyrkavy kłoŭn. Jašče niekalki tysiač klijentaŭ «Regpay Co.» znachodziacca «ŭ raspracoŭcy». Niekatorym ź ich pahražaje da 20 hod turmy i štrafy ŭ čverć miljona dalaraŭ. Aŭstralijski kamisar federalnaj palicyi Mik Kiłci nazvaŭ hetaje raśśledavańnie «samym bujnym u historyi mižnarodnaj palicyi». U sudzie znachodziacca spravy 200 aŭstralijskich klijentaŭ «Regpay Co.». Šaściora ź ich užo zrabili sabie śmierć.
Kalehi pa cechu
Pamylajecca toj, chto dumaje, što sprava «Regpay Co.» — ahidnaje vyklučeńnie. Tydzień tamu ŭ Niamieččynie zatrymali troch našych suajčyńnikaŭ. Abvinavačańnie — raspaŭsiudžvańnie dziciačaj parnahrafii. Sami jany porna nie stvarali, a tolki pradavali dostup da parnasajtaŭ. Hrupa viała biznes ź Biełarusi, a ŭ Niamieččynu pryjechała poŭnym składam, kab atrymać hrošy. Tam parnadylery źbiralisia «kinuć jakar» — paśla hučnaha zatrymańnia kamandy «Regpay Co.» zajmacca «spravaj» u Biełarusi zrabiłasia niebiaśpiečna. Tym bolš što ŭ Niamieččynie jany zajmieli padzielnikaŭ — niešta nakštałt «mini-mafii», jakaja składałasia z emihrantaŭ ź Biełarusi.
Varta pryhadać i asobu inšaha biełaruskaha hramadzianina Jaŭhiena Piatroŭskaha. Jahonaje imia ŭspłyło ŭ 2003 h. padčas aryštu ludziej z «Regpay Co.» — śćviardžałasia, nibyta Piatroŭski moh mieć da hetaj firmy niejkaje dačynieńnie. Jon pačynaŭ svaju karjeru z machinacyj z kredytnymi kartkami, a potym pieraklučyŭsia na parnabiznes, zasnavaŭ dva bujnyja sajty ŭ damennaj zonie .ru dy ŭłasnuju płaciožnuju systemu «Sunbill», jakaja potym była pierajmienavanaja ŭ «Billcards». Ź jaje dapamohaj Piatroŭski dapamahaŭ uładalnikam parnasajtaŭ prymać płaciažy ad klijentaŭ, atrymlivajučy miljonnyja prybytki. Praź niejki čas Piatroŭski pieraklučyŭsia na rasiejskuju systemu «CyberPlat», ale paśla skandału vakoł jaje syšoŭ u cień i, pavodle čutak, źjechaŭ z krainy, ukłaŭšy hrošy ŭ zvyčajny biznes.
Złačynstva j pakarańnie
«Dziciačaha porna ŭ nas niama!» — tak, napeŭna, dumali ŭkładalniki biełaruskich zakonaŭ. Artykuł 173 Kryminalnaha kodeksu praduhledžvaje maksymalny termin piać hod turmy za hvałtoŭnaje ŭciahnieńnie dziciaci ŭ parnazdymki (za niehvałtoŭnaje advakat moža vyprasić aryšt da šaści miesiacaŭ). Raspaŭsiudžvańnie pornamateryjałaŭ (pa hetym artykule, chutčej za ŭsio, prachodziła b u biełaruskim sudzie kiraŭnictva «Regpay Co.») — štraf da 10 bazavych vieličyń (da 50 — kali złačyniec kiraŭničaja asoba). Za vykarystańnie porna ŭ asabistych metach pakarańnia niama.
U ZŠA nia robiać adroźnieńnia pamiž uciahvańniem dziaciej u parnahrafiju, jaje raspaŭsiudžvańniem i spažyvańniem. Pakarańnie — bujny štraf ci 15 hod turmy, u najbolš surjoznych vypadkach — da 30 hod turmy.
Całkam mahčyma, što niechta ŭžo stvaraje «Regpay-2». Tamu amerykancy bjuć nia tolki pa parnadylerach, ale j pa spažyŭcach — jany spadziajucca pazbavić vytvorcaŭ krynicy dachodaŭ. Kab patencyjnyja klijenty hetych sajtaŭ prosta bajalisia imi karystacca. Adsutnaść u Biełarusi kryminalnaj adkaznaści za spažyvańnie dziciačaha porna nia lezie ni ŭ jakija varoty — na sajtach z systemy «Regpay Co.» byli navat zdymki chłopčykaŭ i dziaŭčynak uzrostam ad dvuch hadoŭ. Spažyviec takoj «pradukcyi» — kryminalnik pa svajoj sutnaści.
Sud nad kiraŭnictvam «Regpay Co.» pačniecca ŭ Ńju-Džerzi 1 sakavika. Prahnozy adnosna prysudu dla parnadyleraŭ — da 30 hod turmy kožnamu.