Pachavańnie pad fanfary referendumu
Za 10 metraŭ ad Vasila Bykava na Ŭschodnich mohiłkach 15 kastryčnika loh jašče adzin narodny piśmieńnik — tam znajšoŭ viečny spačyn Ivan Šamiakin.
Pachavańnie adbyłosia napiaredadni referendumu cicha i niezaŭvažna: biez repartažaŭ pa televizii, biez asablivych abviestak na radyjo. Piśmieńnika, jaki apošnim časam najbolš z usich viadomych biełaruskamoŭnych vystupaŭ u padtrymku ŭłady, chavali hetyja samyja ŭłady.
Šamiakin padtrymlivaŭ uładnyja prapanovy ź pierakanańniaŭ, ale i tamu, što, jak sam pryznavaŭsia, bajaŭsia pamierci ŭ biednaści. U perturbacyjach pačatku 90-ch «zhareli» jahonyja aščadžeńni: na knižcy ŭ banku lažała 90 tys. savieckich rubloŭ. Pieramien Ivan Šamiakin nie pryniaŭ. Zhadvali, jak na adzin ź piśmieńnickich źjezdaŭ jon pryjšoŭ z atrymanym hanararam: pački hrošaj za novy raman, składzienyja ŭ «avośku», piśmieńnik trymaŭ u siabie na kaleniach, usieŭšysia na pieršy šerah.
Navat referendum 1995-ha Ivan Šamiakin prahłynuŭ jak naležnaje. Adno što napisaŭ u druhoj pałovie 90-ch dva listy na adras Łukašenki ź miakkimi dakorami: maŭlaŭ, hałasavali za dźviuchmoŭje, a atrymali pieravahu adnoj movy. Adkazaŭ na svaje listy Ivan Piatrovič nie atrymaŭ, čym hučna aburaŭsia na Radzie Sajuzu piśmieńnikaŭ: na zvaroty narodnych piśmieńnikaŭ chacia b adpiskami zaŭždy adkazvali pieršyja sakratary CK KPB. Ale Łukašenka, jak vyjaviłasia, nie Mašeraŭ…
Dla Šamiakina heta byŭ šok. U svajoj apošniaj knizie memuaraŭ «Na apošnim pierahonie» jon rezka j krytyčna vykazaŭsia na adras ciapierašniaha režymu. Ci tolki tamu Łukašenka nie pryjšoŭ na pachavańnie narodnaha piśmieńnika? Napeŭna, nie. Samo isnavańnie litaratury na biełaruskaj movie padryvaje idealahičnyja pastulaty ciapierašniaha režymu.
Poŭnaściu hety artykuł možna pračytać u papiarovaj i pdf-versii "Našaj Nivy"
Arkadź Šanski