BIBLIJATEKA
№ 29 (150), 1999 h.
BIBLIJATEKA
Novyja knihi, dasłanyja ŭ redakcyju
S.Asinoŭski. Miensk: Daviednik. — Miensk: Połymia, 1999. — 144 s.: ił. — Nakład 3000 as. ISBN 985-07-0204-4
Daviednik pra Miensk vyjšaŭ z nahody śviatkavańnia sioleta 500-ch uhodkaŭ nadańnia horadu Majdeborskaha prava. Novaja kniha adrasavanaja zamiežniku, tamu zroblenaja nia tolki ŭ biełaruskaj, ale i ŭ anhielskaj movach. Aŭtar padaje karotki narys haradzkoj historyi, faktalahičny matarjał dapoŭnieny ikanahrafičnym, pałova vyjavaŭ — malunki Viktara Staščaniuka, pałova — fota savieckaj architektury. Vokładka bałotna-zialonaha koleru. Niedakładnaści ŭ tekście mohuć być nieistotnyja dla zamiežnaha čytača, a voś u biełaruskaha radki kštałtu «adna z vulic nosić imia Alaksandra Čarviakova — staršyni pieršaha biełaruskaha ŭradu» vykličuć pytańnie: što jość pieršym biełaruskim uradam — Narodny Sakrataryjat BNR 1918 h., studzieński ŭrad SSRB Źmitra Žyłunoviča 1919 h. ci čarviakoŭski — lipienia 1920 h.?
S.Asinoŭski. Pole pamiaci: Postaci j padziei biełaruskaje minuŭščyny. — Miensk: Połymia, 1999. — 176 s.: ił. — Nakład 3000 as. ISBN 985-07-0293-0
Heta praciah knihi Śviatasłava Asinoŭskaha «Tam, dzie była Neŭryda». Jak i ŭ papiarednim vydańni, histaryčnyja narysy, raźličanyja na masavaha čytača, pachodziać z časapisa «Biełaruskaja minuŭščyna», dzie aŭtar pierad tym ich drukavaŭ. Hetuju knihu varta davać čytać «nieśviadomym».
Biełaruskaja encyklapedyja: u 18 tamoch. T.8: Kanto — Kuli/ Red. kalehija: H.Paškoŭ dy inšyja. — Miensk: Biełaruskaja encyklapedyja, 1999. — 576 s.: ił. — Nakład 10000 as. ISBN 985-11-0144-3 (t. 8) ISBN 985-11-0035-8
N.Hilevič. Zbor tvoraŭ. T.2: Vieršy i paemy 1987—1992. Rodnyja dzieci: Raman u vieršach. — Miensk: Mastackaja litaratura, 1999. — 335 s., (4) ark. ił. — Nakład 3500 as. ISBN 985-02-0371-4
Užo kolki hadoŭ minuła ad vydańnia pieršaje knihi, i, zdavałasia, pachavali ŭ «Mastackaj litaratury» Hilevičaŭ šmattomnik. Ale ž vyjšaŭ. Kaštuje 400 i trochi bolej tysiačaŭ.
T.Hramadčanka. Biełaruskaja litaratura. Školnyja tvory: Karotki źmiest i analiz / Mastak A.Caroŭ. — Miensk: TAA «Aviersev», 1998. — 463 s. — Nakład 10000 as. ISBN 985-6389-10-0
Dziela blizkich i pryšłaści: Matarjały mižnarodnaje navukova-praktyčnaje kanferencyi «Universytety Jelskich» (da 165-hodździa ad dnia narodzinaŭ A. Jelskaha) (Miensk, 7 kastryčnika 1999 h.) / Bieł. un-t kultury; Red. kalehija: A.Paźniakoŭ (adk. red.). — Miensk: Bieł. un-t kultury: Reklamna-vydavieckaja firma «Kovčieh», 1999. — 156 s.: ił. — Nakład 200 as. ISBN 985-6579-15-5
Upieršyniu ŭ asobnym vydańni sabranyja dakumenty j pracy, što adlustroŭvajuć historyju rodu Jelskich, ichny ŭniosak u biełaruskuju j eŭrapiejskuju kultury. U zborniku siarod inšych pracaŭ drukujucca nieviadomyja listy Kanstancyi Skirmunt, kuzenki Ramana Skirmunta, adnaho z premjeraŭ Uradu BNR u 1918 hodzie. Vialikuju cikavaść maje «Kniha dla zapisu…» naviednikaŭ muzeju Alaksandra Jelskaha ŭ Zamości kanca XIX st. z 234 aŭtohrafami dziejačoŭ biełaruskaje j polskaje kulturaŭ, u jakoj jość dva zapisy pa-biełarusku — pra jaje piša Ŭładzimier Marchiel. Kniha ilustravanaja. Kab pračytać jaje ci nabyć, treba źviartacca ŭ Adździeł redkaje knihi Biełaruskaha ŭniversytetu kultury.
F.Kušal. Sproby stvareńnia arhanizacyi biełaruskaha vojska. — Miensk: Biełaruski Histaryčny Ahlad, 1999. — 166 s. — Nakład 299 as. ISBN 985-6374-16-2
Upieršyniu na baćkaŭščynie — kniha ŭspaminaŭ Franciška Kušala, adnaho z stvaralnikaŭ biełaruskich vajskovych farmavańniaŭ. U dadatku — bijahrafija F.Kušala aŭtarstva jahonaje žonki, paetki Natalli Arsieńnievaj, uspaminy Vitaŭta Tumaša, a taksama kaštoŭnyja dakumenty j malunki formy žaŭnieraŭ BKA. U tekście — redkija fotazdymki dobraj jakaści času BNR. Cana 500 tys., kniha vielmi vartaja.
M.Łužanin. Naŭzdahon za padvojnikam: Apovieść. — Miensk: Mastackaja litaratura, 1999. — 222 s. — Nakład 1200 as. ISBN 985-02-0386-2
Rodny kraj: Adryŭny kalandar na 2000 hod. Redaktary-składalniki V.Bałvanovič, V.Kudzina. — Miensk: Biełaruś, 1999. — Nakład 3500 as.
Apošni ŭ hetym tysiačahodździ biełaruski adryŭny kalandar «Rodny kraj» pradajecca ŭva ŭsich kniharniach krainy za 199 tysiačaŭ. Zvyčajna jaho chutka raskuplajuć.
A.Sidarevič. Samavyznačeńnie biełaruskaj sacyjał-demakratyi. Anton Łuckievič (Seryja «Historyja i teoryja sacyjalnaj demakratyi»). — Miensk: Fond sacyjalnych inicyjatyvaŭ i daśledavańniaŭ imia bratoŭ Łuckievičaŭ, 1999. — Nakład 299 as.
Sučasnaja biełaruskaja režysura: Pošuki mastackich admietnaściaŭ u kantekście tradycyjnaha eŭrapiejskaha teatru: Zbornik matarjałaŭ mižnarodnaje navukova-tvorčaje kanferencyi (Miensk, 16—17 kastryčnika 1997 h.)/ Navučalny dapamožnik dla navučalnych ustanovaŭ kultury j mastactva. — Miensk: Arty-Feks, 1998. — 314 s.: ił. — Nakład 250 as. ISBN 985-6119-11-1
M.Ułaščyk. Pracy z archieahrafii j krynicaznaŭstva historyi Biełarusi: Z rukapisnaje spadčyny / Układ. Ja.Kisialoŭ, V.Skałaban. — Miensk: BiełNDIDAS, 1999. — 120 s. — Nakład 100 as. ISBN 985-6099-56-0
Kniha, na što pakazvaje nakład, vydadzienaja dla specyjalistaŭ. M.Ułaščyk nia tolki havoryć pra dasiahnieńni biełaruskaje archieahrafičnaje navuki, ale j dakumentalna vyśviatlaje raspaŭsiudžanyja na toj čas štampy j pieradsudy ŭ dačynieńni da biełarusaŭ jak samastojnaha subjektu historyi.
A.Fiedarenka. Ščarbaty taler: Apovieść, apaviadańni. Dla siaredniaha školnaha vieku/ Mastak V.Dudaranka. — Miensk: Junactva, 1999. — 207 s.: ił. — Nakład 3000 as. ISBN 985-05-0307-6
Z rukapisu hetaha detektyŭnaha tvoru redakcyja vydaviectva vykinuła frahment, dzie nastaŭnik historyi raspaviadaje dzieciam pra bieł-čyrvona-bieły ściah i hierb «Pahonia» dy havoryć pra «kłopat» biełaruskaje dziaržavy pra nacyjanalnuju kulturu.
Akadiemik H.Mirčink. Znatok istorii Ziemli / Układ. Ł. Turbina. Pad red. R.Hareckaha. — Miensk: Biełaruskaja navuka, 1999. — 79 s.: ił. — (Seryja «Ludzi biełaruskaje navuki»). — Nakład 250 as. ISBN 985-08-0147-6
A.Suprun. Cierkovnosłavianskij jazyk: Učiebno-mietodičieskoje posobije. — Miensk: Prapilei, 1999. — 52 s. — Nakład 300 as.
Čytaŭ knihi Viktar Muchin
Šukalniki skarbaŭ
Fiedarenka Andrej. Ščarbaty taler: Apovieść, apaviadańni. — Miensk: Junactva, 1999. — 207 s.: ił. — Nakład 3000 as. ISBN 985-05-0307-6
Biełaruskija piśmieńniki zdavion stavili sabie niaprostuju zadaču — stvarać pryhodnickija tvory, ad pračytańnia jakich kab duch zajmała. Najpierš heta tyčycca litaratury dla dziaciej. Bo kali dla starejšaha školnaha vieku sioje-toje paśpieli napisać, dyk dla 10-12-hadovych chłapčukoŭ i dziaŭčynak akramia «Mikołki-paravoza» dy «Paleskich rabinzonaŭ» ničoha, badaj, bolej i nie ŭzhadaješ.
Hetym razam ispyt na zadadzienuju temu trymaŭ A.Fiedarenka i jahonaja praca «Ščarbaty taler». Niama ničoha zahannaha, navat kali staruju lehiendu raspracoŭvać druhim-trecim razam, ale karystacca pry hetym ułasnymi srodkami i pryjomami dziela dasiahnieńnia vyšej aznačanaj mety.
Napeŭna, knižka A.Fiedarenki budzie nie zusim cikavaj dla darosłych dziadźkoŭ, jakija majuć persanalny kamputar i elektronnuju poštu. Ale, kali ŭ dadatak majuć dzietak u zhadanym vieku, dyk ščyra raim na pračytańnie «Ščarbaty taler». Adnak, kab paźbiehnuć nieparazumieńnia, zasiarodžvajem uvahu na nastupnaj akaličnaści — knižka maje vyrazna aznačanuju aŭdytoryju — dla siaredniaha školnaha vieku. Znarok pišu pra heta, kab paźbiehnuć taksama biespradmietnaj dyskusii. Knižka budzie karysnaj dla dzietak, jakija z zachapleńniem pračytajuć pra pošuki skarbu napaleonaŭskaha vojska. Hetaksama karysnaj jana budzie j dla darosłych, jakija zmohuć u poŭnaj miery atrymać asałodu ad uspaminaŭ pra hady malenstva, bo chto z nas nia byŭ šukalnikam skarbaŭ?
Siońniašnim dzietkam daloka nie va ŭsim pazajzdrościš, ale ŭ adroźnieńnie ad pakaleńniaŭ, jakija hadavalisia za savieckaj uładaj — im jość što čytać. A tyja časy, kali ŭsia historyja Biełarusi mieściłasia ŭ adnym, nievialičkaha pamieru, padručniku, raźličanym adrazu na siem hadoŭ (z 4 pa 10 kłas), adyšli nazaŭsiody ŭ niabyt.
H.Turovič