Vital Silicki. Što značyć być biełarusam?

Žyć u Biełarusi, razmaŭlać pa-biełarusku, dbać pra Biełaruś, lubić Biełaruś.

Prapanujem Vašaj uvazie ankietu Vitala Silickaha, dyrektara Biełaruskaha instytuta stratehičnych daśledavańniaŭ, kandydata palitałahičnych navuk, z cykła «Być biełarusam: što heta značyć» (prajekt TUT.BY/ Budzma.org).

—— Być biełarusam — što heta značyć? Jakoje značeńnie vy ŭkładajecie ŭ słova biełarus/biełaruska?

— Žyć u Biełarusi, razmaŭlać pa-biełarusku, dbać pra Biełaruś, lubić Biełaruś.

— Jakija unikalnyja biełaruskija rysy charaktaru i śvietahladu ŭłaścivyja biełarusam?

— Nijakich. My takija ž ludzi, jak usie. Moža, biełarusam ułaściva jakraz samazamiłavańnie ad svajoj «vyklučnaj» pracavitaści, haścinnaści, talerantnaści. Nie vierać jany, što niemiec moža haścinna adčynić dźviery, a kazach — pryniać vas takim, jaki vy jość. Ale heta ad słabaha viedańnia śvietu.

— Nazavicie try/piać asnoŭnych padziejaŭ z historyi Biełarusi, bieź viedańnia jakich — biełarus nie biełarus.

— Z «ujavimaj» historyi Biełarusi:

1. Kreŭskaja unija

2. Vydańnie skarynaŭskaj Biblii

3. Stvareńnie litoŭskich statutaŭ

4. Bieraściejskaja i Lublinskaja vunii

5. Patop 1654—1667 hh.

Z najnoŭšaj historyi Biełarusi:

1. Paŭstańnie 1863 hoda.

2. Vydańnie «Dudki biełaruskaj» Bahuševičam

3. Abviaščeńnie BNR

4. Represii 1930-ch hh.

5. Druhaja suśvietnaja vajna

6. Čarnobyl.

— Jakija tradycyi pavinien viedać i zachoŭvać biełarus?

— Tyja, jakija jon zdoleje najpierš adradzić. Tradycyi 8 sakavika i 23 lutaha dobra było b «padładzić» pad Dzień Mamy i Dzień Taty, jak chryścijanie kaliści padładžvalisia pad pahanskija śviaty. A tradycyi ŭ kožnaha naroda adnolkavyja — šanavać Božaje naradžeńnie i ŭvaskrašeńnie, prodkaŭ, svaju svabodu i niezaležnaść.

— Biełarus bieź viedańnia movy ci biełarus?

— Tak, kali jon ličyć siabie biełarusam, kali jamu nieabyjakavy los Biełarusi i jaho surodzičaŭ. Dla mianie razmaŭlać pa-biełarusku — pryncypova, ale ja pavažaju tych, kamu nie.

— Čym biełaruskim vy hanaryciesia?

— Naračanskim chlebam i dranikami, skarynaŭskaj Biblijaj i litoŭskimi statutami, handbołam i himnastykaj, «BiełAZam" i i SU, «Pieśniarami» i «Troicaj», Krambambulaj i Biełaviežskaj, biełaruskim baletam i vilenskim baroka, Bykavym i Karatkievičam, ARCHE i «Našaj Nivaj», karaciej, jość čym.

— Što robić nas biełarusaŭ admietnymi siarod susiedziaŭ?

— Svojeasablivyja aficyjnyja hierb i ściah.

— Što robić biełarusaŭ admietnymi va ŭsim śviecie?

— Dastatkova, kab jany sami ŭ śviecie nazyvalisia biełarusami, a nie from Russia.

— Jak vy bačycie budučyniu Biełarusi?

— Śvietłaj i pryŭkrasnaj.

Kamientary da artykuła