U Antarktydzie rezka skaraciłasia kaliści najbujniejšaja kałonija pinhvinaŭ. Ich mieniej až na paŭmiljona

Na antarktyčnym vostravie Zavadoŭskaha ŭ Paŭdniovym akijanie za 13 hadoŭ kolkaść pinhvinaŭ skaraciłasia na dźvie traciny. Vostraŭ, jaki raniej ličyŭsia miescam najbujniejšaj u śviecie kałonii hetych ptušak, moh stracić svoj status. Navukoŭcy aścierahajucca, što antarktyčnyja pinhviny mohuć apynucca pad pahrozaj źniknieńnia, piša The Guardian.

Fota: Wolfgang Kaehler/LightRocket via Getty Images

Vostraŭ Zavadoŭskaha — samy paŭnočny z Paŭdniovych Sandvičavych astravoŭ. Jon raźmieščany bolš jak za 1900 kiłamietraŭ ad najbližejšaha pastajannaha pasielišča, tamu navukoŭcy naviedvajuć jaho redka. Tut žyvuć dva vidy pinhvinaŭ: antarktyčnyja, jakija majuć čornuju pałosku pad dziubaj, i zołatavałosyja, jakich možna paznać pa žoŭtych čubkach.

U 2011 hodzie na vyśpie naličvałasia kala 600 tysiač antarktyčnych i 90 tysiač zołatavałosych pinhvinaŭ. Dziakujučy hetamu kałonija ličyłasia najbujniejšaj u śviecie. U toj čas na niekatorych inšych antarktyčnych vyspach kolkaść pinhvinaŭ užo skaračałasia amal napałovu ŭ paraŭnańni z pakazčykami 1980‑ch hadoŭ, ale vostraŭ Zavadoŭskaha zdavaŭsia vyklučeńniem.

U 2023 hodzie daśledčyki Brytanskaj antarktyčnaj słužby niekalki dzion vyvučali ptušak na vostravie. Jany vykarystoŭvali bieśpiłotniki, aerafotazdymki z samalota i śpiecyjalnyja pryłady sačeńnia, zamacavanyja na pinhvinach.

Paraŭnaŭšy aerafotazdymki z danymi spadarožnikaŭ, navukoŭcy vyśvietlili, što z 2011 da 2025 hoda kolkaść zaniatych hniozdaŭ antarktyčnych pinhvinaŭ źmienšyłasia na 63%. Pavodle padlikaŭ, štohod ich kolkaść skaračajecca prykładna na 7% — heta samy vysoki pakazčyk dla hetaha vidu ŭ śviecie, u dva-try razy bolšy, čym u inšych rehijonach.

Kiraŭnik daśledavańnia, ekołah Norman Redklif, nazvaŭ heta vielizarnym abvałam papulacyi, jaki ekvivalentny stracie paŭmiljona pinhvinaŭ repraduktyŭnaha ŭzrostu na vyśpie.

Navukoŭcy ličać, što adnoj z najbolš vierahodnych pryčyn skaračeńnia papulacyi stali klimatyčnyja źmieny. U vyniku paciapleńnia zimovyja tempieratury na Antarktyčnym paŭvostravie i vakoł jaho vyraśli na 5 hradusaŭ u paraŭnańni z daindustryjalnym pieryjadam.

Antarktyčnym pinhvinam składana prystasavacca da novych umoŭ, bo ich racyjon davoli śpiecyfičny. Jany šukajuć ježu pieravažna ŭ chałodnych vodach i charčujucca krylem — drobnymi rakapadobnymi, jakija składajuć asnoŭnuju častku ich racyjonu. Adnak praz paciapleńnie kryl pieramiaściŭsia dalej na poŭdzień.

U 2016 hodzie na vostravie adbyłosia mahutnaje vyviaržeńnie vułkana, paśla jakoha ŭźnikła hipoteza pra «pinhvinavyja Pampiei». Adnak jana nie paćvierdziłasia: skaračeńnie papulacyi pačałosia za niekalki hadoŭ da vyviaržeńnia, a pinhviny paźbiahali terytoryj, pakrytych popiełam i łavaj.

Pry hetym kolkaść zołatavałosych pinhvinaŭ na vyśpie, naadvarot, pavialičyłasia na 30%. Takim čynam, paciapleńnie mahło pa-roznamu paŭpłyvać na dva vidy. Adnak, pavodle Redklifa, kali ciapierašnija tendencyi zachavajucca, z časam usim ptuškam moža nie chapić miesca. Źniknieńnie antarktyčnych pinhvinaŭ taksama niehatyŭna adabjecca na charčovych łancužkach.

Navukoviec paraŭnaŭ ekasistemu ź vialikaj viežaj Dženha: kali prybirać ź jaje asobnyja elemienty, ryzyka poŭnaha rujnavańnia ŭsioj sistemy ŭzrastaje.

Kamientary da artykuła