Hrosmajstar Dzianis Łazavik: «Biełaruskaja mova vymiraje. Ja na joj zusim nie razmaŭlaju, dy i z kim?»

Biełaruski hrosmajstar Dzianis Łazavik adkazaŭ na pytańnie, jak jon stavicca da biełaruskaj movy. Adbyłosia heta ŭ padkaście, dzie abodva śpikiery razmaŭlali pamiž saboj pa-rusku, piša «Trybuna».

Dzianis Łazavik

«Ja nie razmaŭlaju pa-biełarusku. Ja nie toje kab u hetym šaru, ale pazicyja — što, zrazumieła, mova vymiraje. I bieź niejkaha surjoznaha dziaržaŭnaha ŭmiašańnia, jak by, naturalna, jana i kančatkova vymre. Nu, budzie tam niejkaja kolkaść ludziej u vioskach, jakija razmaŭlajuć na biełaruskaj abo tam, što nazyvajecca, na trasiancy.

Dziaržaŭnaha ŭmiašańnia my nie chočam, kab kali ŭ kramie razmaŭlaješ pa-rusku, to tabie dubinka prylataje: «Nie, havary pa-biełarusku». Kali niešta takoje budzie, tady možna dumać, što jana moža znoŭ stać adzinaj dziaržaŭnaj i naohuł zastacca va ŭžytku. A ŭ lubym inšym vypadku niekalki dziasiatkaŭ hadoŭ — i ŭžo zusim navat u tralejbusach [pry abjaŭleńni prypynkaŭ] vy jaje nie pačujecie.

Ja razumieju biełaruskuju, ale ja na joj zusim nie razmaŭlaju. U hetym płanie mnie nie vielmi pašancavała z nastaŭnicaj. A jak-niebudź vučyć jaje — nie viedaju. U mianie było takoje žadańnie adnojčy, ale heta šmat času zajmaje. Dy i z kim ja budu na joj razmaŭlać — taksama niezrazumieła.

A śpiecyjalna pačynać razmaŭlać tolki na biełaruskaj… Nu, voś zaraz by my (kaniec frazy havoryć pa-biełarusku — Tribuna.com) razmaŭlali na biełaruskaj movie…

Pa-mojmu, naohuł nikomu niazručna zusim. Typu ludziam napružvacca, kab zrazumieć. Navošta heta treba?

Ja ŭ hetym płanie hladzieŭ niejkija debaty. Jość taki rasijski błohier Alaksandr Štafanaŭ. I jon tam debatavaŭ jakraz pra biełaruskuju movu. U mianie ŭ hetym płanie pazicyja ź im supadaje (Štafanaŭ, jaki vučyŭsia ŭ škole ŭ Viciebsku, zajaŭlaŭ, što možna «abo źmirycca, što biełaruskaja mova vymiraje, abo źviarnucca da dziaržaŭnaha hvałtu». — Tribuna.com).

Nu, prosta tamu što niemahčyma [biełaruskuju movu] nazad ustanavić biez surjoznaha ŭmiašańnia. Heta, jak praviła, drenna zakančvajecca. I navošta heta treba — niezrazumieła. Voś», — skazaŭ Łazavik.

Ciapier 19‑hadovy Dzianis Łazavik staŭ hrosmajstaram pa šachmatach jašče ŭ 2022 hodzie, u 16‑hadovym uzroście. Jon najmaładziejšy biełarus, jaki dasiahnuŭ takoj viaršyni. U 2023 i 2025 hadach jon vyjhraŭ čempijanat Biełarusi. Taksama atrymaŭ viadomaść dziakujučy paśpiachovym vystupam u blic– i rapid-turnirach u internecie (u tym liku na Chess.com) i na mižnarodnych spabornictvach (Champions Chess Tour i inš.).

Kamientary da artykuła