Ultrapravyja pryvieźli ŭ Vienu ŭłasnuju skulpturu Jana III Sabieskaha. Horad admaŭlajecca stavić aficyjny pomnik svajmu vyzvalicielu z-za strachu isłamafobii
Šmathadovaja sprečka vakoł ušanavańnia pamiaci polskaha karala i vialikaha kniazia litoŭskaha, jaki ŭratavaŭ Vienu ad asmanskaj abłohi ŭ XVII stahodździ, pierarasła ŭ vuličnyja akcyi pravaradykalnych hrupovak z ułasnymi manumientami. Ułady horada nie dajuć pastavić pomnik praz aściarohi spravakavać antytureckija nastroi. Ich pazicyja vyklikała dypłamatyčny kryzis z Varšavaj i pratesty miascovaj apazicyi.
Akcyja aŭstryjskich i polskich radykalnych hrupovak na ŭzhorku Kalenbierh 12 vieraśnia 2026 hoda. Fota: Młodzież Wszechpolska
U subotu 12 vieraśnia ŭ 343‑iu hadavinu Vienskaj bitvy na ŭzhorku Kalenbierh prajšła akcyja aŭstryjskaha «Identytarysckaha ruchu» na čale z Marcinam Zielnieram i polskaj radykalnaj arhanizacyi «Usiapolskaja moładź».
Jak paviedamlaje vydańnie Der Standard, udzielniki pryvieźli z saboj i ŭstalavali na hary Kalenbierh nievialikuju bronzavuju skulpturu Jana III Sabieskaha. Paźniej aktyvisty zładzili pratest z fajerami i banierami pierad štab-kvateraj Sacyjał-demakratyčnaj partyi Aŭstryi ŭ centry Vieny. Dziejańni pravaradykalnych hrup prachodzili pad ščylnym nahladam palicyi, jakaja abstalavała 150‑mietrovuju bufiernuju zonu dla praduchileńnia sutyknieńniaŭ z antyfašystami, jakija pratestavali ŭ rajonie Chajlihienštat.
Vienskaja bitva 1683 hoda. Fota: Wikimedia Commons
Vienskaja bitva 1683 hoda źjaŭlajecca adnoj z klučavych padziej jeŭrapiejskaj historyi. Abjadnanyja vojski Śviaščennaj Rymskaj impieryi i Rečy Paspalitaj pad kamandavańniem polskaha karala i vialikaha kniazia litoŭskaha Jana III Sabieskaha razhramili armiju Asmanskaj impieryi, źniaŭšy dvuchmiesiačnuju abłohu aŭstryjskaj stalicy.
Vyrašalnuju rolu ŭ bitvie adyhrała maštabnaja ataka 20‑tysiačnaj kavaleryi, jakaja ŭdaryła pa tureckim łahiery niepasredna z uzhorka Kalenbierh. Hetaja pieramoha nazaŭždy spyniła asmanskuju ekspansiju ŭhłyb Jeŭropy i stała pierałomnym momantam u šmatviakovym supraćstajańni, zabiaśpiečyŭšy daminavańnie Habsburhskaj manarchii ŭ Centralnaj Jeŭropie na nastupnyja dziesiacihodździ.
Partret karala Jana III Sabieskaha pakazvaje jaho jak antyčnaha hieroja z łaŭrovym viankom tryumfatara. Pamiž 1673 i 1677. Nacyjanalny muziej u Varšavie. Fota: Wikimedia Commons
Radykalizacyja histaryčnaj daty stała vynikam aficyjnaj admovy vienskaha mahistrata ad ustalavańnia paŭnavartasnaha manumienta polskamu karalu i vialikamu kniaziu litoŭskamu Janu III Sabieskamu. Inicyjatyva ŭźnikła ŭ 2013 hodzie, a ŭ 2018‑m prajekt atrymaŭ farmalnuju zhodu.
Adlity pomnik karalu Janu III Sabieskamu, kali jon byŭ časova ŭstanoŭleny na padvorku francyskanskaj baziliki u Krakavie. Fota: catholicworldreport.com
Bronzavaja konnaja skulptura vyšynioj 8 mietraŭ i vahoj 3 tony była adlitaja ŭ Polščy pa prajekcie krakaŭskaha skulptara Česłava Dźvihaja. Kampazicyja pakazvaje karala na kani ŭ supravadžeńni husaraŭ ź pieramožanymi turkami pad kapytami. Hatovy manumient tak i nie pierasiok miažu Aŭstryi i ciapier vymušana vystaŭlajecca ŭ polskich haradach, u tym liku kala pałaca ŭ Kančycach-Vielkie.
Haradskaja rada Vieny pad kantrolem sacyjał-demakrataŭ kančatkova zabłakavała prajekt. Daradca Vieny pa pytańniach kultury Vieronika Kaŭp-Haśler patłumačyła rašeńnie rekamiendacyjami ekśpiertaŭ, jakija raili admovicca ad hieraizacyi i militarysckaj rytoryki na karyść simvałaŭ miru.
Pavodle zajavy mahistrata, horad nie budzie stvarać placoŭku dla ksienafobskaj ahitacyi i raspalvańnia isłamafobskich ci antytureckich nastrojaŭ siarod nasielnictva. Čynoŭniki nastojvajuć, što pomnik užo isnuje ŭ vyhladzie ŭstalavanaha ŭ 2018 hodzie pustoha hranitnaha pastamienta z tekstam na troch movach, jaki zaklikaje da mirnaha suisnavańnia.
Hranitny pastamient, jaki ŭłady Vieny ličać zavieršanym i dastatkovym miemaryjałam. Fota: wien.orf.at
Rašeńnie aŭstryjskaj stalicy spravakavała dypłamatyčny skandał. Pasoł Polščy ŭ Aŭstryi Zianon Kasiniak-Kamyš rezka skrytykavaŭ pazicyju Vieny. Dypłamat nazvaŭ pusty pastamient ź ledź čytelnym nadpisam nieadpaviednym maštabu histaryčnaj asoby.
Jon taksama ŭkazaŭ na najaŭnaść u horadzie miemaryjałaŭ takim supiarečlivym postaciam jak Če Hievara i Iosif Stalin, a taksama maštabnaha pomnika savieckaj armii na centralnaj płoščy.
Akcyja aŭstryjskich i polskich radykalnych hrupovak na ŭzhorku Kalenbierh 12 vieraśnia 2026 hoda. Fota: Młodzież Wszechpolska
Dziejańni kirujučaj partyi sustreli žorstki supraciŭ aŭstryjskaj apazicyi. Pradstaŭniki pravaj Aŭstryjskaj partyi svabody nazvali situacyju prajavaj histaryčnaj amniezii i parušeńniem raniejšych abiacańniaŭ, padkreśliŭšy faktyčnuju niemahčymaść isnavańnia Vieny ŭ sučasnym vyhladzie biez umiašańnia Sabieskaha.
Da krytyki dałučyłasia kansiervatyŭnaja Aŭstryjskaja narodnaja partyja. Na znak pratestu suprać šmathadovaj biaździejnaści palityki hetaj partyi jašče ŭ žniŭni 2026 hoda ŭstalavali na pustym pastamiencie simvaličnuju kardonnuju kopiju pomnika ŭ poŭny rost, zapatrabavaŭšy ad mahistrata vykanać svaje abaviazacielstvy pierad polskim bokam.