Manaški razburyli ŭ Navahrudku škołu, jakuju pabudavali śviatyja mučanicy, i ciapier prosiać hrošy na navabud
Siostry-nazarecianki ŭłasnymi namahańniami ŭźviali dla horada škołu, a padčas vajny dobraachvotna addali svaje žyćci ŭ abmien na vyzvaleńnie miascovych žycharoŭ. Ichnija sučasnyja pierajemnicy razburyli spadčynu mučanic dziela prajekta novaha kompleksu, jaki nie moža być realizavany zakonna.
Znos klaštara nazarecianak u krasaviku 2026 hoda. Fota: telehram-kanał «Spadčyna»
Razbureńnie budynka klaštara nazarecianak pa vulicy 1 Maja pačałosia jašče ŭviesnu. Ciapier siostry zapisali videazvarot, u jakim paviedamili, što ad klaštara nie zastałosia i fundamientaŭ. I zaklikali achviaravać na novy abjekt.
Manaški-nazarecianki ŭ videazvarocie. Skrynšot videa
Jak piša telehram-kanał «Spadčyna», siostry-nazarecianki prybyli ŭ Navahrudak 4 vieraśnia 1929 hoda. Biskup Zyhmunt Łazinski pieradaŭ im dom nasuprać Fary i ziamielny ŭčastak, adnak budynak admoviŭsia vyzvalać miascovy starosta. Praz heta spačatku manaški adkryli škołu ŭ arandavanym pamiaškańni, a paśla skasavańnia dahavora arendy ŭ 1932 hodzie pačali ŭźviadzieńnie ŭłasnaha abjekta. Budaŭnictva draŭlanaha dvuchpaviarchovaha školnaha budynka išło ź lutaha pa vierasień 1933 hoda. Sami siostry pasialilisia pobač u adnapaviarchovym muravanym žyłym domie.
Žyły korpus i frahmient budynka škoły pry klaštary nazarecianak u Navahrudku. Fota: telehram-kanał «Spadčyna» / Bł. Maria Stella i 10 Towarzyszek — pamięć, świadectwa, łaski
Znos klaštara nazarecianak u krasaviku 2026 hoda. Fota: telehram-kanał «Spadčyna»
Budaŭnictva padmurkaŭ novaha budynka. Skrynšot videa
U 1939 hodzie savieckaja ŭłada kanfiskavała budynak škoły i pieratvaryła jaho ŭ savieckuju dziesiacihodku z ruskaj i polskaj movami navučańnia. Kab zastacca na terytoryi svajoj majomaści, manaški ŭładkavalisia tudy pracavać prybiralščycami. Adnak nieŭzabavie ich vysielili spačatku z žyłoha doma, a viasnoj 1940 hoda kanfiskavali i reštki haspadarčych pabudoŭ. Siostry byli vymušanyja razyścisia pa pryvatnych kvaterach znajomych miascovych žycharoŭ.
Siostry-nazarecianki i vučni pierad fasadam škoły. Fota: telehram-kanał «Spadčyna» / Bł. Maria Stella i 10 Towarzyszek — pamięć, świadectwa, łaski
Z pačatkam niamieckaj akupacyi ŭ 1941 hodzie manaški zmahli viarnucca ŭ svoj klaštarny dom, ale samu škołu zaniali spačatku sałdaty viermachta, a paźniej — miascovyja kałabaranty-«rahuleŭcy». Nieŭzabavie kałabaranty znoŭ vysielili siaścior, zahadaŭšy im pierasialicca ŭ pusty były jaŭrejski dom na toj ža vulicy.
Krajavid vulicy. U «pažydoŭski» dom sprava byli vysieleny z ułasnaha klaštara manaški-nazarecianki ŭ čas niamieckaj akupacyi. Fota: telehram-kanał «Spadčyna» / Bł. Maria Stella i 10 Towarzyszek — pamięć, świadectwa, łaski
Trahičnaja raźviazka adbyłasia ŭletku 1943 hoda padčas niamieckaj karnaj apieracyi «Hierman». U noč na 18 lipienia hiestapa aryštavała kala 120 miascovych žycharoŭ i ksiandza Alaksandra Ziankieviča dla dalejšaha rasstrełu. 31 lipienia Maryja Steła (Adela Mardasievič) i jašče dziesiać siaścior-nazarecianak dobraachvotna pajšli ŭ hiestapa, prapanavaŭšy svaje žyćci ŭ abmien na aryštavanych. Niamieckija ŭłady pahadzilisia: haradžan adpravili na prymusovyja pracy ŭ Rejch (usie jany pieražyli vajnu), a 1 žniŭnia 1943 hoda adzinaccać manašak byli rasstralanyja ŭ Bataroŭskim lesie. Paźbiehnuć śmierci ŭdałosia tolki adnoj ź ich — Małhažacie Banaś, jakaja ŭpotaj žyła ŭ tym samym nievialikim haspadarčym domiku pry škole. Praź niekalki dzion paśla zabojstva niamieckija akupanty vyvieźli i razrabavali rečy kanhrehacyi.
Navahrudskija mučanicy. Fota: Catholic.by
U 2000 hodzie Papa Jan Pavieł II pryličyŭ 11 navahrudskich mučanic da liku błažennych. Paźniej histaryčny budynak škoły byŭ viernuty kanhrehacyi i adramantavany dziakujučy achviaravańniam viernikaŭ.
U videazvarocie siostry pakazali taksama prajekt novaha budynka na miescy škoły i zakładku padmurkaŭ. Nazarecianki źbirajucca pabudavać trochpaviarchovy muravany budynak, padobny da ofisaŭ pačatku 2000‑ch hadoŭ, nakryty nachilenym dacham i ź vialikimi murałami ŭ tarcach, jaki nie maje ničoha ahulnaha z histaryčnym.
Klaštar nazarecianak da znosu. Fota: telehram-kanał «Spadčyna»
Budaŭnictva padmurkaŭ novaha budynka. Sprava ŭ kadry apsida staradaŭniaha Farnaha kaścioła. Skrynšot videa
Budaŭnictva padmurkaŭ novaha budynka. Skrynšot videa
Prajekt novaha trochpaviarchovaha budynka na miescy kolišniaj škoły. Skrynšot videa
Adnak, jak źviartaje ŭvahu «Spadčyna», jakaść prajekta znachodzicca na nizkim uzroŭni ź vidavočna niepraparcyjnymi elemientami. Bolš za toje, ni ŭ jakim varyjancie hety prajekt nie moža być zakonna realizavany ŭ hetym miescy.
Zhodna z prajektam zon achovy histaryčnaha centra Navahrudka, učastak siaścior-nazarecianak znachodzicca ŭ zonie, dzie zabaroniena ŭźviadzieńnie budynkaŭ vyšynioj bolš za 8 mietraŭ. Takim čynam, pabudavać bolš za dva pavierchi pad schilnym dacham nie atrymajecca. Kali ž ličyć heta novym budaŭnictvam — bo ad staroha budynka nie zastałosia i padmurkaŭ, — to abjekt musić być bolš čym u dva razy mienšym u płanie za papiaredni (maksimum 8 na 12 mietraŭ). Akramia taho, prama zabaroniena źmianiać architekturu zabudovy pry jaje ramoncie abo rekanstrukcyi.