Što za Biełaruskaja vyzvolnaja armija, čyj znak zaŭvažyli ŭ zvarocie Zialenskaha z ultymatumam da Łukašenki?

Niadaŭni videazvarot prezidenta Ukrainy z patrabavańniem demantavać rasijskija retranślatary na biełaruskaj miažy pryciahnuŭ uvahu nie tolki žorstkaj rytorykaj. Za śpinaj ukrainskaha lidara ŭvažlivyja hledačy zaŭvažyli emblemu Biełaruskaj vyzvolnaj armii (BVA) — vajskova-palityčnaj inicyjatyvy, jakaja pakul prajaviła siabie tolki simvalična. Raskazvajem, što heta za struktura, chto za joj staić i jakija ambicyjnyja mety jana dekłaruje ŭ svaim statucie.

Zvarot Uładzimira Zialenskaha. Šaŭron BVA roŭna sprava kala vucha ŭkrainskaha lidara. Skrynšot videa / telehram-kanał prezidenta Ukrainy

Na minułym tydni Uładzimir Zialenski vystaviŭ pramy ŭltymatum Alaksandru Łukašenku. Jak my pisali raniej, Kijeŭ zapatrabavaŭ ciaham tydnia demantavać u Homielskaj i Bresckaj abłaściach abstalavańnie na mačtach suviazi, jakoje dazvalaje rasijskaj armii kiravać dronami-kamikadze ŭhłyb ukrainskaj terytoryi. U vypadku admovy ŭkrainski prezident paabiacaŭ, što Ukraina źniščyć hetyja retranślatary samastojna.

Adnak, akramia biesprecedentna žorstkaha tonu, u zvarocie zaŭvažyli adnu cikavuju vizualnuju detal. Palityk Pavieł Sieviaryniec źviarnuŭ uvahu na stend z šaŭronami vajskovych padraździaleńniaŭ, jaki stajaŭ u kabiniecie za śpinaj Zialenskaha. Siarod dziasiatkaŭ emblem tam vyrazna bačny znak Biełaruskaj vyzvolnaj armii (BVA).

«Vypadkovaść? Nie dumaju», — prakamientavaŭ hety fakt Sieviaryniec.

Šaŭrony Biełaruskaj vyzvolnaj armii z šaścikancovym kryžam, jak na «Pahoni» 

Źjaŭleńnie simvoliki BVA ŭ kabiniecie ŭkrainskaha prezidenta sapraŭdy intryhuje, uličvajučy, što ŭ šyrokaj infarmacyjnaj prastory pra hetuju strukturu pakul viadoma niašmat. Stvoranaja jak hramadska-palityčnaja arhanizacyja ź militarnym składnikam, jana pretenduje na rolu abjadnaŭčaj siły dla biełaruskich dobraachvotnikaŭ.

Vyzvaleńnie Biełarusi, NATA i mary pra Intermaryum

Miarkujučy pa apublikavanych prahramnych dakumientach, Biełaruskaja vyzvolnaja armija pazicyjanuje siabie nie prosta jak vajskovaje padraździaleńnie, a jak šyrokuju hramadska-palityčnuju arhanizacyju ź militarnym składnikam. Jana pretenduje na abjadnańnie raznastajnych patryjatyčnych siłaŭ: ad udzielnikaŭ bajavych i paramilitarnych farmavańniaŭ da hramadzianskich arhanizacyj.

U 2024 hodzie Biełaruskaja vyzvolnaja armija ŭžo chvaliłasia braniatechnikaj sa svajoj simvolikaj, ale materyjalnaść vajskovaj arhanizacyi dahetul małazrazumiełaja

Hałoŭnaj metaj inicyjatyvy dekłarujecca vyzvaleńnie Biełarusi ad «hibrydnaj akupacyi» i źviaržeńnie kałabaracyjanisckaha režymu.

Adnak asobnaja ŭvaha ŭ statucie źviartajecca na hieapalityčny viektar. BVA stavić stratehičnuju zadaču dałučeńnia Biełarusi da Jeŭrasajuza i vystupaje za ciesnaje supracoŭnictva z NATA. Arhanizacyja zajaŭlaje pra namier farmavać vojska vyklučna pavodle standartaŭ Paŭnočnaatłantyčnaha aljansu i ŭdzielničać u sumiesnych vučeńniach.

Siarod zamiežnapalityčnych pryjarytetaŭ taksama vyłučajecca raźvićcio rehijanalnaha sajuza — Intermaryuma (Mižmorja) krain Bałta-Čarnamorskaha rehijona.

Staronka z aficyjnaha bukleta BVA. Prahramnyja dakumienty arhanizacyi vyznačajuć jaje stratehičnaj metaj intehracyju ŭ ES i pabudovu armii pavodle standartaŭ NATA

Mandat ad Rady BNR i ličbavyja tokieny

Stvaralniki BVA tłumačać svaju lehitymnaść i prava na vyzvaleńnie krainy šeraham dakumientaŭ. Siarod ich — Dekłaracyja ab stvareńni Časovaj vajskovaj kamisii (ČVK), vykanaŭčaha orhana, jaki i farmuje BVA. Jak śćviardžajuć pradstaŭniki inicyjatyvy, hety dakumient padpisali pradstaŭniki roznych militarnych i paramilitarnych arhanizacyj, u tym liku tahačasnaje kamandavańnie Pałka Kalinoŭskaha.

Dekłaracyja ab stvareńni Časovaj vajskovaj kamisii (ČVK)

U lutym 2024 hoda staršynia Rady BNR Ivonka Surviła aficyjnym listom błahasłaviła charuhvu BVA na «zmahańnie za svabodu i vyzvaleńnie ad sprobaŭ rasijskaha ahresara zaniavolić jeŭrapiejskija narody».

Aficyjny list Rady BNR, jakim jaje staršynia Ivonka Surviła błahasłaviła charuhvu BVA.

Jość u armii i ŭłasnaje palityčnaje kryło — ruch «Vola» pad kiraŭnictvam Mikity Zabuhi. Hety ruch prajšoŭ rehistracyju, pryniaŭ udzieł u niadaŭnich vybarach i ŭvajšoŭ u skład Kaardynacyjnaj rady, adkryta dekłarujučy svajoj palityčnaj zadačaj usialakaje raźvićcio i padtrymku BVA.

Łahatyp rucha «Vola», palityčnaha kryła BVA ŭ Kaardynacyjnaj radzie. 

Što da ŭnutranaj struktury, to niepasrednaje kiravańnie armijaj ažyćciaŭlaje zhadanaja vyšej Časovaja vajskovaja kamisija (ČVK). Paviedamlajecca, što ŭ jaje skład uvachodziać nie tolki kamandziry biełaruskich bajavych farmavańniaŭ i pradstaŭniki pryvatnych vajskovych kampanij (PVK), ale i cyvilnyja asoby, jakija majuć dośvied pracy ŭ dziaržaŭnych orhanach i vajskovym budaŭnictvie.

Sama struktura BVA vybudavanaja z troch asnoŭnych elemientaŭ. Pieršy — heta bajavy aktyŭ: hrupy i padraździaleńni, jakija znachodziacca na terytoryi Ukrainy abo ŭ inšych «zonach dziejańniaŭ».

Druhi elemient uklučaje vajskovy rezierv — słužboŭcaŭ, jakija prachodziać navučańnie ci śpiecyjalnuju padrychtoŭku za miažoj.

Treciaja i samaja zakrytaja častka — heta palityčnyja i hramadzianskija abjadnańni, a taksama padpolnyja arhanizacyi niepasredna na terytoryi Biełarusi, jakija vykonvajuć rolu ŭnutranaha reziervu.

Schiema struktury i finansavańnia armii. Akramia bajavoha aktyvu za miažoj, BVA dekłaruje najaŭnaść padpolnych hrup na terytoryi Biełarusi

Pytańnie finansavańnia vyrašajecca praz kłasičny zbor achviaravańniaŭ, adnak arhanizatary prapanujuć i sučasny technałahičny padychod.

BVA płanuje zabiaśpiečvać vajskovaje budaŭnictva praz vypusk ułasnych ličbavych bondaŭ (tokienaŭ).

Karmazynavy koler i žest «Małaja Pahonia»

Stvaralniki BVA raspracavali ŭłasnuju sistemu vizualnaj identyfikacyi, abapirajučysia na biełaruskuju historyju. Hałoŭnaj emblemaj armii abranaja vaśmikancovaja zorka, jakaja adsyłaje da sfrahistyki połackich kniazioŭ CHII stahodździa. U centry zorki źmieščany ščyt karmazynavaha (ciomna-čyrvonaha) koleru. Hetaje adcieńnie, na dumku aŭtaraŭ, asacyjujecca z antyrasijskimi paŭstańniami XVIII—XIX stahodździaŭ. Na ščycie adlustravany šaścikancovy kryž, jaki vykarystoŭvaŭsia Usiasłavam Połackim, Jeŭfrasińniaj Połackaj i na hieraldycy Vialikaha Kniastva Litoŭskaha (Śviaty Kryž).

Simvolika BVA. U centry vaśmikancovaj zorki raźmieščany karmazynavy ščyt z kryžam Jeŭfrasińni Połackaj, što źjaŭlajecca adsyłkaj da histaryčnaj spadčyny Połackaha kniastva

Asobnaj admietnaściu inicyjatyvy stała ŭviadzieńnie ŭłasnaha voinskaha vitańnia. Zamiest tradycyjnaha prykładańnia ruki da hałaŭnoha ŭboru słužboŭcy BVA vykarystoŭvajuć žest pad nazvaj «Małaja Pahonia».

Jon ujaŭlaje saboj pryciskańnie da serca ruki, sahnutaj u łokci, z palcami, ścisnutymi ŭ kułak. Hety žest pavinien simvalizavać viernaść i addanaść radzimie. Aficyjnym devizam i bajavym kličam armii abrany voklič «Čas viartać Biełaruś!», a taksama kłasičnaje vitańnie «Žyvie Biełaruś! — Žyvie viečna!».

Demanstracyja voinskaha pryvitańnia BVA — žesta «Małaja Pahonia». Zamiest prykładańnia ruki da hałaŭnoha ŭboru słužboŭcy pryciskajuć da serca ruku sa ścisnutymi ŭ kułak palcami. Pobač — vyjava miedala «Za bajavyja zasłuhi» Rady BNR

Forma biez savieckich zoračak i karmazynavy bieret

Vajskovaja atrybutyka BVA taksama demanstruje pryncypovy adychod ad savieckich tradycyj. Armija raspracavała ŭłasnuju paradna-vychadnuju i štodzionnuju ŭniformu, asnoŭnym koleram jakoj abrany šery. U jakaści hałaŭnoha ŭboru vykarystoŭvajecca šery bieret z kruhłaj kukardaj. Cikava, što ŭ adroźnieńnie ad biełaruskaj aficyjnaj armii, dzie krapavy (ciomna-čyrvony) bieret źjaŭlajecca znakam prynaležnaści da śpiecnaza, BVA vykarystoŭvaje karmazynavy bieret jak prykmietu tych, chto vajuje va Ukrainie i maje biavyja ŭznaharody. Nasić jaho za zasłuhi maje prava luby słužboviec armii niezaležna ad rodu vojskaŭ ci padraździaleńnia.

Eskizy paradna-vychadnoj i paŭsiadzionnaj uniformy. Asnoŭnym koleram abrany šery. 

Sistema vajskovych ranhaŭ BVA. Arhanizacyja całkam admoviłasia ad savieckaj sistemy zoračak, vykarystoŭvajučy znaki adroźnieńnia, nabližanyja da standartaŭ NATA, i hierb «Pahonia»

Jašče bolš radykalnyja źmieny zakranuli sistemu vajskovych zvańniaŭ. BVA całkam admoviłasia ad tradycyjnaj savieckaj sistemy pramych linij i piacikancovych zoračak na pahonach. Zamiest hetaha ijerarchija budujecca pavodle standartaŭ NATA i tradycyj biełaruskaha histaryčnaha vojska.

Na pahonach małodšaha kamandnaha składu (ad kaprała da staršaha siaržanta) vykarystoŭvajucca hałunnyja našyŭki ŭ vyhladzie kutoŭ. Dla unter-aficerskaha składu (charužyja) uviedzienyja vaśmikancovyja zorki, a dla aficeraŭ — zorački i hierb «Pahonia» ŭzoru 1991 hoda ŭ spałučeńni z dubovym liściem dla hienieralitetu.

Zvańni taksama nabližanyja da histaryčnych jeŭrapiejskich anałahaŭ: tut niama lejtenantaŭ, zatoje jość padparučniki, paručniki, rotmistry i majory.

Emblemy rodaŭ vojskaŭ i słužb Biełaruskaj vyzvolnaj armii

Emblemy rodaŭ vojskaŭ i słužb Biełaruskaj vyzvolnaj armii

Skandalny vychad u śviet: pahony padpałkoŭnika i miedal ad Cichanoŭskaj

Mienavita sistema zvańniaŭ BVA stała pryčynaj hučnaha skandału, kali virtualnaja struktura sutyknułasia z realnaj vajskovaj supolnaściu. Vychad BVA ŭ publičnuju prastoru adbyŭsia ŭ mai 2026 hoda padčas vizitu Śviatłany Cichanoŭskaj u Kijeŭ. Na aficyjnaj sustrečy lidarka demsiłaŭ uručała miedali biełaruskim dobraachvotnikam i vałancioram.

Adnym z uznaharodžanych miedalom «Honar i hodnaść» staŭ Mikita Zabuha. U minułym inśpiektar DAI i biznesmien ź Litvy, paśla 2020 hoda jon uznačaliŭ Hieraldyčnuju radu (jakaja i raspracoŭvała dyzajn pašparta Novaj Biełarusi i nacyjanalnych uznaharod), a viasnoj 2025 hoda dałučyŭsia da Pałka Kalinoŭskaha ŭ jakaści śpiecyjalista pa zabieśpiačeńni BPŁA.

Mikita Zabuha ŭ formie i z pahonami Biełaruskaj vyzvolnaj armii na cyrymonii ŭznaharodžańnia biełaruskich dobraachvotnikaŭ i vałancioraŭ u Kijevie

Na cyrymoniju ŭ Kijevie Zabuha pryjšoŭ u šeraj formie Biełaruskaj vyzvolnaj armii, a na jahonych pahonach byli dźvie vaśmikancovyja zorki — znak zvańnia padpałkoŭnika.

Heta vyklikała chvalu abureńnia siarod vieteranaŭ vajny va Ukrainie. Biełaruskija dobraachvotniki, jakija vajujuć z 2022 hoda i viedajuć, jak ciažka zamiežnikam va USU atrymać vysokaje aficerskaje zvańnie, nie zrazumieli, adkul u Zabuhi pahony padpałkoŭnika praz hod paśla pryjezdu na front.

Vostra vykazałasia z hetaj nahody vałanciorka «Bajsoła» va Ukrainie Maryja Animija: «Niaŭžo čałaviek, jaki pravioŭ na kantrakcie 6 miesiacaŭ i prydumaŭ sabie armiju, varty ŭvahi bolš, čym tyja, chto pracavaŭ u poli, chto atrymlivaŭ ranieńni i viartaŭsia ŭ stroj? Mikita Zabuha ŭ formie nieisnujučaj armii i pahonach padpałkoŭnika (jakoj struktury i krainy?) atrymlivaŭ miedal jak dobraachvotnik Pałka Kalinoŭskaha».

Sam Mikita Zabuha ŭ kamientary «Našaj Nivie» patłumačyŭ situacyju asablivaściami statuta BVA. Pavodle jaho słoŭ, asoby, zaličanyja ŭ arhanizacyju, atrymlivajuć zvańni ŭ adpaviednaści sa svaim minułym dośviedam. 

«Ja skončyŭ Akademiju MUS, i majo aficerskaje zvańnie ŭličana ŭ BVA. Va USU ja raźličvaju na bolš ścipły aficerski ranh. My jakraz i prasoŭvajem ideju pryznańnia ranhaŭ BVA paśla atrymańnia pasady ŭ vojsku Ukrainy», — zajaviŭ jon, pryvioŭšy ŭ prykład vojska hienierała Bułak-Bałachoviča, jakoje taksama stvarałasia i razdavała zvańni biez dazvołu zvonku.

Pradstaŭniki Abjadnanaha pierachodnaha kabinieta tady pasprabavali zhładzić kanflikt, patłumačyŭšy, što z-za adsutnaści paŭnavartasnaj kamisii pa ŭznaharodach śpisy farmavalisia pa sproščanaj pracedury paśla kansultacyj z kamandzirami padraździaleńniaŭ. Adnak asadak u dobraachvotnickim asiarodździ zastaŭsia.

Kinžał z nadpisam «Žyvie Biełaruś!», kruhłaja kukarda, aksielbant i pasavaja spražka Biełaruskaj vyzvolnaj armii

Svaja sistema ŭznaharod i ambicyi na budučyniu

Toj fakt, što kiraŭnik Hieraldyčnaj rady staić la vytokaŭ BVA, tłumačyć, čamu ŭ hetaj struktury nastolki detalova prapracavanaja ŭłasnaja sistema adznak. Jana składajecca z troch uzroŭniaŭ: nižejšy — miedali, siaredni — kryžy, vyšejšy — ordeny. Uznaharody padzialajucca na vajskovyja i cyvilnyja.

Vyšejšaj nacyjanalnaj uznaharodaj BVA nazyvaje Orden Hierojaŭ. Siarod inšych adznak praduhledžany Kryž Zmahańnia Tadevuša Kaściuški, Partyzanski Narodny kryž, Kryž Achviarnaści Emilii Plater, a taksama miedali za advahu i za dapamohu biełaruskamu vojsku.

BVA pryznaje nacyjanalnuju sistemu ŭznaharodaŭ, u tym liku ŭznaharody BNR i APK.

Uznaharodnaja sistema BVA. Arhanizacyja raspracavała ŭłasnyja miedali, kryžy i ordeny dla vajskoŭcaŭ i cyvilnych asob, a taksama vykarystoŭvaje histaryčnyja ŭznaharody BNR

Dyzajn vajskovych žetonaŭ i palavych našyvak BVA, uklučajučy identyfikatary hrupy kryvi i vieravyznańnia. Vizualnaja sistema identyfikacyi raspracavanaja ź vidavočnaj ahladkaj na zachodnija vajskovyja standarty

Što tyčycca kadravaha patencyjału na najvyšejšym uzroŭni, to hienierałaŭ u BVA pakul niama. Statut arhanizacyi prama adznačaje, što heta pytańnie času i adpaviednych arhanizacyjnych zachadaŭ. Kab atrymać hienieralski ranh, słužboviec pavinien mieć vajskovuju akademičnuju adukacyju i prajści adpaviednyja navučalnyja prahramy ŭ krainach błoka NATA.

Asobna ŭ dakumiencie prapisana rola žančyn. Padkreślivajecca, što ŭ BVA niama pałavoj siehrehacyi — žančyny mohuć zajmać lubyja pasady, u tym liku ŭ vajskovaj arhanizacyi, kali majuć adpaviednuju reputacyju i prafiesijnyja navyki.

Svaje płany paśla hipatetyčnaj źmieny ŭłady BVA akreślivaje adnaznačna: arhanizacyja płanuje stać asnovaj dla stvareńnia novaha biełaruskaha vojska i siłaŭ achovy pravaparadku.

Jak my pisali raniej, viasnoj hetaha hoda na pasiadžeńni Kaardynacyjnaj rady pradstaŭnik BVA Mikita Zabuha ŭžo zaklikaŭ da stvareńnia mižnarodnych miratvorčych siłaŭ na terytoryi Jeŭrasajuza z udziełam biełaruskich dobraachvotnikaŭ. Jon pravodziŭ histaryčnyja paraleli z polskaj «Błakitnaj armijaj» Halera i «Armijaj Andersa», jakija farmavalisia na čužoj terytoryi mienavita dla budučaha vyzvaleńnia i abarony svajoj krainy.

Ci sapraŭdy heta byŭ sihnał ad Zialenskaha?

Viartajučysia da videazvarotu Uładzimira Zialenskaha i šaŭrona BVA na zadnim fonie, varta adznačyć, što pryhožaja teoryja pra «tajemny znak Łukašenku» chutčej situatyŭny miem, čym realnaść.

Jak viadoma z ukrainskich ŚMI, doška z šaŭronami ŭ kabiniecie Zialenskaha — heta nie vypadkovy dekor. Hetyja znaki prezidentu Ukrainy asabista pieradajuć vajskoŭcy, vałanciory i svajaki abaroncaŭ. Jašče ŭ kancy 2025 hoda na hetym miescy pamiž zialonymi pilastrami visieła žyvapisnaje pałatno. Adnak u pačatku 2026‑ha jaho zamianili na novuju došku dla šaŭronaŭ, jakaja pastupova zapaŭniałasia radami źvierchu ŭniz.

Analiz papiarednich videazvarotaŭ Zialenskaha pakazvaje, što šaŭron BVA źjaviŭsia na hetaj ścianie prynamsi nie paźniej za 19 sakavika 2026 hoda. Na toj momant hety radok byŭ apošnim (ciapier ža doška zapoŭnienaja da samaha nizu). Heta aznačaje, što naŭprost źviazvać źjaŭleńnie emblemy mienavita z červieńskim ultymatumam Łukašenku nielha — znak visieŭ tam užo niekalki miesiacaŭ. Ale simvaličnyja rečy, navat vypadkovyja, nie varta śpisvać z rachunkaŭ.

Kamientary da artykuła