U Mahilovie praz 30 hadoŭ viarnuli na staroje miesca saviecki tank T-34
U siaredzinie 1990‑ch hadoŭ z-za budaŭnictva transpartnaj raźviazki likvidavali płošču Pieramohi i prybrali pomnik-tank. Praz tryccać hadoŭ bajavuju mašynu paśla restaŭracyi viartajuć na histaryčnaje miesca.
Ustanoŭka tanka T-34 na novym pastamiencie. Fota: mogilevnews.by
Tank T-34‑85 źjaviŭsia ŭ Mahilovie ŭ 1967 hodzie ŭ honar savieckich voinaŭ 2‑ha Biełaruskaha frontu. Jaho ŭstalavali ŭ centry horada, na tahačasnaj płoščy Pieramohi, na skryžavańni praśpiekta Miru i vulicy Kasmanaŭtaŭ.
Cikava, što tady mašyna była jašče na chadu: na pastamient jaje pa ziemlanym nasypie samastojna zahaniaŭ miascovy zvarščyk Vasil Buha, jaki paśla pryvaryŭ husienicy da pjedestała.
U siaredzinie 1990‑ch hadoŭ, kali horad pačaŭ maštabnuju rekanstrukcyju transpartnaha vuzła i ŭźviadzieńnie novaj estakady, płošča Pieramohi faktyčna źnikła. U 1995 hodzie tank źniali. Paśla karotkaha znachodžańnia «na składzie» ŭ vajskovaj čaści ŭ Paškavie mašynu pieranieśli na 600 mietraŭ na paŭnočny zachad — na skryžavańnie vulic Jakuboŭskaha i Surhanava. Tam pomnik i prastajaŭ amal tryccać hadoŭ, staŭšy viadomym aryjenciram dla mahiloŭcaŭ: usim było zrazumiełaje «sustreniemsia la tanka».
Płošča Pieramohi z tankam-pomnikam na paštoŭcy 1976 hoda.
Płošča Pieramohi z tankam-pomnikam u saviecki čas.
Ustanoŭka tanka na novym miescy na rahu vulic Jakuboŭskaha i Surhanava ŭ 1990‑ia hh. Fota: Mohilev Live
Na pačatku červienia 2026 hoda haradskija ŭłady vyrašyli viarnuć pomnik na histaryčnaje miesca. Nahodaj dla hetaha stała čarhovaja maštabnaja pierabudova skryžavańnia praśpiekta Miru z vulicami Kasmanaŭtaŭ i Jakuboŭskaha. Na hetym miescy ciapier uzvodzicca ŭnutryharadskaja kalcavaja mahistral, jakuju płanujuć skončyć da 2028 hoda. Jana naŭprost złučyć vulicu Karalova z vulicaj Kasmanaŭtaŭ i stanie abjaznoj darohaj dla centra horada. U miežach prajekta budujecca novaja transpartnaja raźviazka z dvuma puciepravodami i padziemnymi pierachodami, kudy vyrašyli arhanična ŭpisać stary pomnik.
Apuścieły pastamient na rahu vulic Jakuboŭskaha i Surhanava. Fota: Jandeks Karty
Restaŭracyja tanka. Fota: Teleradyjokampanija «Mahiloŭ»
Tank źniali z pastamienta i adpravili na maštabnuju restaŭracyju ŭ vajskovuju častku 63615. Vajskoŭcy ačyścili korpus ad staroj farby i karozii, adnavili husieničnuju stužku i častkova humovy bandaž.
Kansultantami vystupili historyki z pošukavaha kłuba «Vikkru». Jany prapanavali nanieści na viežu novy bartavy numar — «7». Mienavita pad takim numaram išoŭ u boj realny tank 43‑j asobnaj hvardziejskaj tankavaj bryhady, jakaja ŭdzielničała ŭ vyzvaleńni Mahilova ŭ červieni 1944 hoda.
Pry hetym krajaznaŭcy adznačajuć histaryčny paradoks: sam mahiloŭski pomnik fizična nie moh vyzvalać horad letam 1944-ha. Hetaja kankretnaja mašyna była vypuščanaja ŭ Nižnim Tahile ŭžo paśla zakančeńnia vajny ŭ Jeŭropie — u druhoj pałovie 1945 hoda.
19 červienia adnoŭleny T-34 ustalavali na novym pastamiencie na histaryčnym miescy. Amal. Uvažlivyja haradžanie ŭžo zaŭvažyli, što miesca pastamienta trochi źmiaściłasia na poŭnač, jak i aryjentacyja bajavoj mašyny. Kali da 1995 hoda stvoł tanka hladzieŭ na paŭnočny zachad (na «harbaty» most), to ciapier harmata nakiravana stroha na zachad.
Aficyjnaje adkryćcio novaj transpartnaj raźviazki ź viernutym pomnikam zapłanavana na kaniec červienia.