Biełarusy na pieršym miescy ŭ rehijonie pa śmiarotnaści ad chvarob serca i sasudaŭ

Niahledziačy na adkryćcio novych kardyjałahičnych centraŭ i rost kolkaści vysokatechnałahičnych umiašańniaŭ, Biełaruś zastajecca adnoj z krain Jeŭropy z najvyšejšaj śmiarotnaściu ad chvarob serca i sasudaŭ. Pavodle mižnarodnych danych, biełarusy pamirajuć ad sardečna-sasudzistych zachvorvańniaŭ u 3,5 raza čaściej za niemcaŭ i bolš čym udvaja čaściej za palakaŭ. Pry hetym kala traciny pacyjentaŭ ź infarktam mijakarda pa-raniejšamu nie majuć dostupu da lačeńnia, jakoje ŭ krainach Jeŭrasajuza ŭžo daŭno stała standartam.

Novy špital u Hrodnie. Ilustracyjnaje fota: Hrodzienskaja praŭda

Takija vysnovy ŭtrymlivajucca ŭ niezaležnym ahladzie biełaruskaj sistemy achovy zdaroŭja, padrychtavanym aktyvistami niezaležnaha prafsajuza miedykaŭ pry padtrymcy Fondu miedycynskaj salidarnaści Biełarusi BYMEDSOL i prajekta «Biełyja chałaty».

Pavodle danych World Heart Federation i Institute for Health Metrics and Evaluation, u 2021 hodzie ad chvarob serca i sasudaŭ (SSZ) u Hiermanii pamierła 133 čałavieki na 100 tysiač nasielnictva, u Polščy — 218, u Litvie — 303, u Łatvii — 330, u Rasii — 395. Biełaruś z pakazčykam 467 uznačalvała hety śpis.

Krynica: materyjały ahladu

Pry hetym prablema, jak adznačajuć aŭtary daśledavańnia, nie zvodzicca tolki da vysokaj śmiarotnaści. Aficyjnaja biełaruskaja statystyka pakazvaje vialikija adroźnieńni ŭ pakazčykach sardečna-sasudzistych zachvorvańniaŭ pamiž rehijonami.

Tak, ahulnaja zachvaralnaść na išemičnuju chvarobu serca ŭ 2025 hodzie ŭ Bresckaj vobłaści była amal udvaja vyšejšaja, čym u Viciebskaj, a kolkaść novych vypadkaŭ chvarob sistemy krovazvarotu ŭ Minsku bolš čym udvaja pieravysiła pakazčyk Mahiloŭskaj vobłaści.

Ahulnaja zachvaralnaść na cerebravaskularnyja chvaroby ŭ Viciebskaj vobłaści była ŭ 2,4 raza vyšejšaj, čym u Mahiloŭskaj, a kolkaść novych vypadkaŭ niestabilnaj stenakardyi ŭ Homielskaj vobłaści — amal u 2,5 raza bolšaj, čym u Minskaj.

Dla krainy z adzinaj sistemaj achovy zdaroŭja takija razychodžańni vyhladajuć niezvyčajnymi. Jany mohuć śviedčyć pra roznuju jakaść dyjahnostyki i dyspansiernaha nazirańnia, prablemy sa statystyčnym ulikam abo niedastatkovaje vyjaŭleńnie zachvorvańniaŭ u asobnych rehijonach. Inakš kažučy, častka pacyjentaŭ moža prosta nie traplać u aficyjnuju statystyku svoječasova.

Adnak navat tyja pakazčyki, jakija fiksujucca aficyjna, śviedčać pra jašče adnu prablemu — abmiežavanuju dastupnaść vysokatechnałahičnaj kardyjałahičnaj dapamohi.

Paraŭnańnie z susiednimi krainami pakazvaje, što ŭ Biełarusi značna radziej pravodziacca sučasnyja kardyjałahičnyja pracedury, nieabchodnyja dla dyjahnostyki i lačeńnia ciažkich sardečnych zachvorvańniaŭ.

Pavodle raźlikaŭ aŭtaraŭ daśledavańnia, u 2025 hodzie ŭ Biełarusi vykonvałasia kala 4,2 tysiačy karanahrafij na miljon žycharoŭ. Heta krychu bolš, čym u Rasii (3,1—3,7 tysiačy), ale značna mienš, čym u krainach Jeŭrasajuza: u Polščy hety pakazčyk pieravyšaŭ 6,3 tysiačy, u Łatvii składaŭ bolš za 7 tysiač, a ŭ Litvie i Hiermanii nabližaŭsia da 9,5 i 9,1 tysiačy adpaviedna.

Jašče bolš prykmietnaje adstavańnie nazirajecca pa kolkaści prazskurnych karanarnych umiašańniaŭ (PKU) — pracedur, jakija vykarystoŭvajucca dla adnaŭleńnia kryvacioku ŭ zvužanych abo zakarkavanych karanarnych arteryjach. U Biełarusi ŭ 2025 hodzie było praviedziena kala 2 tysiač takich umiašańniaŭ na miljon čałaviek, što prykładna adpaviadaje rasijskamu ŭzroŭniu (1,9-2,2 tysiačy). U Polščy, Litvie, Łatvii i Hiermanii hety pakazčyk byŭ amal udvaja vyšejšy — ad 3,6 da 4,4 tysiačy na miljon nasielnictva.

Tablica. Supastaŭleńnie kolkaści vysokatechnałahičnych umiašańniaŭ pry vostraj sardečnaj patałohii pa krainach

Krynica: materyjały ahladu

U apošnija hady ŭłady sprabujuć vypravić situacyju, adkryvajučy novyja kardyjaendavaskularnyja centry ŭ rehijonach. Takija ŭstanovy ŭžo źjavilisia ŭ Breście, Žłobinie, Vaŭkavysku, Lidzie, Kryčavie i Mahilovie, jašče niekalki płanujuć adkryć.

Adnak dostup da sučasnaha lekavańnia pa-raniejšamu zastajecca abmiežavany. U 2025 hodzie tolki 68,3% pacyjentaŭ z infarktam mijakarda zmahli atrymać prazskurnaje karanarnaje ŭmiašańnie. Dla paraŭnańnia, u Polščy i Hiermanii takuju dapamohu atrymlivajuć kala 90—95% pacyjentaŭ.

Kamientary da artykuła