Kolkaść vojska Kanady raście samymi chutkimi tempami za 30 hadoŭ. Pryčyna nie tolki ŭ Trampie
Siarod faktaraŭ — vysoki ŭzrovień biespracoŭja siarod moładzi i abiacańnie vysokich zarobkaŭ u vojsku. Ale jość i inšyja pryčyny.
Fota: Canadian Armed Forces
Kanadskaje vojska raście rekordnymi tempami i dasiahnuła samaj vysokaj kolkaści navabrancaŭ za apošnija 30 hadoŭ. Hety rost za apošnija dva hady adbyvajecca na fonie bujnych uzbrojenych kanfliktaŭ i hieapalityčnaj niapeŭnaści ŭ śviecie. Taksama ŭ suviazi z tym, što Kanada vydaje miljardy na novaje vajskovaje finansavańnie, choć mnohija hady nie vykonvała svaje abaviazacielstvy ŭ miežach NATA, piša Bi-bi-si.
Heta taksama supadaje ź niecharakternym rostam nacyjanalizmu, jaki ŭźnik paśla taho, jak prezident ZŠA Donald Tramp nazvaŭ Kanadu «51‑m štatam» — zaŭvaha, jakuju mnohija rascanili jak pahrozu suvierenitetu krainy z boku jaje najbližejšaha susieda.
Navukovaja supracoŭnica Kanadskaha instytuta hłabalnych pytańniaŭ Šarłota Dziuval-Łantuan, jakaja zajmajecca daśledavańniem vajskovaj kultury Kanady, adznačyła, što choć za niadaŭnim rostam kolkaści navabrancaŭ moža stajać «efiekt Trampa», kolkaść zajavak na pastupleńnie na vajskovuju słužbu pačała rezka raści jašče ŭ 2022 hodzie, prykładna ŭ toj čas, kali Rasija ŭvarvałasia va Ukrainu.
«Kali ludzi bačać, što śviet stanovicca mienš biaśpiečnym, što ich kraina moža apynucca ŭ niebiaśpiecy… zvyčajna nazirajecca rost kolkaści achvotnych pastupić na vajskovuju słužbu», — skazała jana.
Hłabalnyja kanflikty — nie adziny faktar, jaki spryjaje hetamu rostu, ličyć Dziuval-Łantuan. Peŭnuju rolu, pavodle jaje słoŭ, adyhrali i vysoki ŭzrovień biespracoŭja siarod moładzi ŭ Kanadzie, jaki ŭ sakaviku nabližaŭsia da 14%, i abiacańnie harantavanaj zaniataści i bolš vysokaj zarabotnaj płaty paśla taho, jak premjer-ministr Mark Karni abviaściŭ ab samym značnym za apošniaje pakaleńnie padvyšeńni hrašovaha zabieśpiačeńnia vajskoŭcaŭ.
Letaś z momantu ŭstupleńnia na pasadu Karni zrabiŭ uzbrojenyja siły pryjarytetam svajho ŭrada, pradstaviŭšy, pavodle jaho ŭłasnaha vyznačeńnia, «ambicyjny» płan chutkaj madernizacyi i pašyreńnia kanadskich uzbrojenych sił.
U sakaviku jon abviaściŭ, što Kanada ŭpieršyniu z kanca 1980‑ch hadoŭ aficyjna dasiahnuła ŭstalavanaj NATA mety vydatkoŭvać 2% VUP na abaronu, što skłała bolš za 63 młrd kanadskich dalaraŭ (46 młrd dalaraŭ ZŠA) za adzin hod. Karni taksama dałučyŭsia da abaviazacielstva NATA tracić da 5% VUP na abaronu da 2035 hoda.
Kanada dasiahnuła miažy na 2% za košt pavyšeńnia zarpłat, a taksama abaviazacielstvaŭ zakupki novaha abstalavańnia, madernizacyi isnych baz i budaŭnictva novaj infrastruktury ŭ Arktycy.
Pavodle mierkavańnia analitykaŭ, navat z ulikam novych rekrutaŭ kanadskija ŭzbrojenyja siły pa-raniejšamu značna adstajuć ad svaich sajuźnikaŭ. Jany papiaredžvajuć, što dadatkovyja srodki daduć adčuvalny efiekt nie adrazu.
Ryčard Šymuka, staršy navukovy supracoŭnik Instytuta Makdonalda-Łorje, analityčnaha centra pa pytańniach dziaržaŭnaj palityki, kaža, što ciapier kanadskija uzbrojenyja siły zdolnyja adnačasova razharnuć usiaho niekalki tysiač sałdat i abmiežavanuju kolkaść źniščalnikaŭ. Pavodle jaho słoŭ, dla paraŭnańnia, brytanskija uzbrojenyja siły pry nieabchodnaści mohuć razharnuć 10 000 vajskoŭcaŭ.
«Stan kanadskich uzbrojenych sił ciapier znachodzicca na vielmi nizkim uzroŭni, i projdzie piać ci dziesiać hadoŭ, pierš čym my ŭbačym realny ŭzdym», — skazaŭ Šymuka.
Pavodle mierkavańnia Šymuki, adnoj z hałoŭnych pryčyn hetaha źjaŭlajecca histaryčnaja praźmiernaja zaležnaść Kanady ŭ pytańniach abarony ad ZŠA — jaje susieda i najbujniejšaj vajskovaj dziaržavy śvietu.
Prezidenty i aficyjnyja asoby ZŠA, jakija źmianiali adzin adnaho, nieadnarazova cisnuli na Kanadu z metaj pavieličeńnia raschodaŭ na abaronu, a krytyki nazyvali Kanadu «ŭtrymancam». Śpikier Pałaty pradstaŭnikoŭ ZŠA Majk Džonsan u 2024 hodzie abvinavaciŭ Kanadu ŭ tym, što jana «siadzić na šyi ŭ Amieryki».
Letaś Tramp vyłučyŭ Kanadu jak adnaho z členaŭ NATA, jakija nie vydatkoŭvajuć dastatkova srodkaŭ na abaronu. U červieni jon zajaviŭ žurnalistam: «Kanada kaža: «Navošta nam płacić, kali ZŠA abaraniajuć nas biaspłatna?»»
Zhodna z apublikavanaj u minułym hodzie spravazdačaj aljansu, Kanada pa-raniejšamu zastajecca adnym z najmienš ščodrych členaŭ NATA — sastupajučy ZŠA, Vialikabrytanii i Francyi — navat paśla dasiahnieńnia metavaha pakazčyka 2%.
Mienš biurakratyi i vietlivy pryjom dla zamiežnikaŭ
Zdolnaść Kanady pryciahvać bolš navabrancaŭ — prykmieta taho, što situacyja, mahčyma, pastupova palapšajecca. Ministr abarony Kanady Devid Makhinci zajaviŭ, što, na jaho dumku, kraina moža dasiahnuć svaich metaŭ pa nabory asabistaha składu raniej, čym prahnazavałasia.
Kolkaść zvalnieńniaŭ z armii taksama trochi źniziłasia, choć jašče ŭ 2024 hodzie tahačasny ministr abarony Bił Błer charaktaryzavaŭ hetuju situacyju jak «śpiral śmierci».
Padčas niadaŭniaj apieracyi pa zabieśpiačeńni suvierenitetu i biaśpieki ŭ Arktycy, jakaja prachodziła ŭ kanadskaj paŭnočnaj terytoryi Nunavut, vajskoŭcy raspaviali Bi-bi-si, što novaje finansavańnie pryjšło jak nielha darečy i ŭ šerahu vypadkaŭ daŭno naśpieła.
«My adstajem na paru dziesiacihodździaŭ, ale, prynamsi, zaraz sprabujem niešta rabić», — skazaŭ Ołden Kempbeł, aficer Karaleŭskich VPS Kanady. Jon adznačyŭ, što niadaŭnija źmieny ŭ struktury apłaty pracy, jak i abiacańnie madernizacyi abstalavańnia, pryviali da pavyšeńnia bajavoha duchu.
«Spadziajusia, što ja dažyvu da taho ŭzrostu i etapu svajoj karjery, kali zmahu skarystacca hetymi abnaŭleńniami», — skazaŭ jon.
U kancy krasavika kanadskija ŭzbrojenyja siły abviaścili, što ŭ minułym finansavym hodzie pryniali na słužbu bolš za 7 000 čałaviek — heta samy vysoki pakazčyk pa kolkaści navabrancaŭ za apošnija try dziesiacihodździ.
Heta tolki nievialikaja častka ad ahulnaj kolkaści ludziej, jakija vykazali žadańnie pastupić na vajennuju słužbu. Pavodle danych, pradstaŭlenych Bi-bi-si Ministerstvam abarony Kanady, stanam na luty kolkaść paćvierdžanych zajavak ab pryjomie va Uzbrojenyja siły Kanady amal padvoiłasia ŭ paraŭnańni z papiarednim hodam, pavialičyŭšysia z 21 700 da 40 116.
Hetyja ličby adlustroŭvajuć kolkaść zajaŭnikaŭ, jakija padali nieabchodnyja dakumienty dla paćviardžeńnia svajho prava na pastupleńnie na słužbu. Ahulnaja kolkaść zajavak była značna vyšejšaj i za apošni hod dasiahnuła amal 100 000. Heta značny skačok u paraŭnańni z 2019—2020 hadami: tady zajaŭki padavali kala 36 000 čałaviek.
Padpałkoŭnik kanadskich uzbrojenych sił Trevis Chiejns zajaviŭ Bi-bi-si, što, na jaho dumku, rost kolkaści tych, chto pastupaje, šmat u čym źviazany z tym, što vajennyja spraścili biurakratyčnyja pracedury.
Kanadskija ŭzbrojenyja siły doŭhi čas krytykavali za niazdolnaść apieratyŭna razhladać zajaŭki i prymać kandydataŭ na słužbu, i niadaŭna armija pieraviała niekatoryja elemienty pracesu padačy zajavak u ličbavy farmat — u tym liku dazvolili padać dakumienty ŭ elektronnym vyhladzie — kab paskoryć praces.
«Intares zaŭsiody byŭ, — skazaŭ Chiejns. — Prosta było składana prajści praź sistemu».
Jašče adnoj značnaj źmienaj u nabory za apošnija hady stała mahčymaść padavać zajaŭki dla pastajannych žycharoŭ Kanady, a nie tolki dla hramadzian — hetaja miera ŭstupiła ŭ siłu ŭ 2022 hodzie. U minułym hodzie zamiežnyja hramadzianie skłali kala 20% navabrancaŭ.
U ciapierašni čas Kanada płanuje značnaje pašyreńnie svaich uzbrojenych sił: u płanach — davieści kolkaść rehularnych vajskoŭcaŭ da 85 500 čałaviek i stvaryć mabilizacyjnyja siły kolkaściu da 300 000 reziervistaŭ.
Dziuval-Łantuan śćviardžaje, što Kanada nie realizoŭvała płan mabilizacyi takoha maštabu z 2004 hoda. Heta prykmieta taho, što kraina ŭličvaje vajnu va Ukrainie, jakaja praciahvajecca ŭ značnaj stupieni dziakujučy vajennamu patencyjału Ukrainy.
Kanada, jak i jaje jeŭrapiejskija sajuźniki, sprabuje «padrychtavacca da budučych vojnaŭ, analizujučy biahučuju», skazała jana.