«Pieršy aŭtobus za 80 rubloŭ». Jak biełarusy viartajucca dadomu z Polščy pierad pieršym Vialikadniem
Na miažy Polščy z Biełaruśsiu pierad punktam propusku «Tarespal» rastuć aŭtamabilnyja i aŭtobusnyja čerhi. Niekatoryja źviazvajuć heta nie z vychadnymi, a z katalickim i pratestanckim Vialikadniem, jaki buduć adznačać zaŭtra, 5 krasavika.
Žurnalisty BGmedia pahladzieli ŭ pamiežnych čatach, jak biełarusy viartajucca dadomu na vychadnyja i kolki płaciać, kab doŭha nie stajać u čarzie.
Biełarusy, jakija viartajucca dadomu pierad katalickim Vialikadniem na rejsavych aŭtobusach, dzielacca spravazdačami ŭ pamiežnych čatach. Miarkujučy pa ich, pierad punktam propusku «Tarespal» jość nievialikaja čarha. Stajać u joj u siarednim niekalki hadzin:
- «RP — RB, čas polski. 22.00 [2 krasavika] — padjechali da miažy, stali trecimi. 01.08 — prajšli pašpartny kantrol u palakaŭ. Most pusty, u biełarusaŭ dvor zabity. 05.14 — prajšli pašpartny kantrol u biełarusaŭ, čakajem ukraincaŭ. Vyjezd — 06.08. Usiaho 8 hadzin».
- «Urocłaŭ — Homiel. U 00.03 padjechali, čaćviortyja pierad šłahbaŭmam. Kala 02.00 — PP RP. U 02.40 zajechali da RB. U 07.20 — PP RB. U 10.26 vyjechali ź miažy. Čas polski».
- «RP — RB. U 05.00 byli ŭ čarzie šostym pa liku aŭtobusam. U 11.30 tolki stali na most u bok RB. Vielmi pavolna siońnia».
- «Aŭtobus z Modlina na 07.25, zaraz padjechali da miažy RP, stali vośmymi».
- «Vyjezd z Varšavy ŭ 08.00 (pieraniesieny na 08.30) u Minsk. Padjechaŭ da miažy kala 11.00 (čas polski), zaraz šostyja, ale adzin aŭtobus usie abjazdžajuć, tak što faktyčna piatyja».
Niekatoryja nie hatovyja čakać u čarzie pierad punktam propusku «Tarespal», tamu padsadžvajucca ŭ pieršy aŭtobus pierad šłahbaŭmam:
- «Jość mierkavańni, kolki pa časie prykładna budzie prachodžańnie miažy, kali nie pierasadžvacca ŭ bližejšy da šłahbaŭma aŭtobus? Hadzinu prykładna na adzin aŭtobus zakładvać?».
- «U 13.00 padjechali ŭ čarhu dvanaccatymi. Pierasieli ŭ pieršy aŭtobus adrazu. U 14.30 zajechali za šłahbaum. Na padsadku biaruć usich spakojna. 50 złotych. Pytałasia jašče druhi aŭtobus — było 50 rubloŭ».
- «RP — RB, 03.04. U 07.17 ciahnik da Tarespala, u 09.30 — pieršy aŭtobus za 80 rubloŭ. U 16.00 prajšli biełaruski kantrol. Čakajem usich. Na vyjeździe z mytni nazapasiłasia vosiem aŭtobusaŭ».
U pačatku tydnia aŭtamabilnaja čarha pierad punktam propusku «Tarespal» źjaŭlałasia paśla abiedu i źnikała ŭviečary ci nočču.
U noč z 2 na 3 krasavika hetaha nie adbyłosia. Vyras patok aŭto, jakija jeduć u Biełaruś. Spravazdačy ludziej:
- «Stali ŭ čarhu trochi za Okšynam u 13.00 [2 krasavika]. Zajechali da palakaŭ u 18.00. Praz 2 hadziny, u 20/00, vyjechali ŭ Brest. Rečy na stoł u biełarusaŭ, ale ahlad paviarchoŭny i chutki. Biez renthiena».
- «RP — RB. U 15.00 [2 krasavika] pryjechaŭ na miažu. Było prykładna 170 mašyn. U 22.45 zajechaŭ da palakaŭ».
- «RP — RB. U 17.32 staŭ u čarhu. U 01.00 zajechaŭ na miažu. U 03.34 vyjechaŭ ad palakaŭ. U 05.00 vyjezd ź miažy (plus myjka)».
- «Z 20.00 pryjechali i stali ŭ čarhu, u 05.20 zajechali da palakaŭ».
- «Takaja ž situacyja, apošni raz byli 1,5 miesiaca nazad. Taksama pryjechali nočču ŭ sieradu, prastajali ŭ «jełcy» na most da ranicy, a potym jašče i našy pasłali pa ŭsich kołach piekła: dbajny ručnoj dahlad, maleńki renthien i vialiki. Sustrakajuć biełarusy vielmi «haścinna», adnak».
- «Čarha nie mianiajecca, jak była vialikaja, tak i zastałasia».
- «Čakańnie z 5 ranicy, byŭ kiłamietr čarhi, u 08.15 zajezd za polski šłahbaum. Ale zaraz čarha skaraciłasia, čas čakańnia zajezdu, vidać, budzie da 2 hadzin».
- «Pryjechali na miažu kala 08.50, čarha mašyn — kala 20 da pavarotu na Centrum, zaraz staju pad šłahbaŭmam».
- «Pytańnie ŭ tym, jak buduć pracavać palaki. Mohuć uviečary pamienšyć kolkaść kanałaŭ i heta čarha ad zaraz i da ranicy minimum. A kali dobra buduć pracavać, u tym liku i ŭ RB, to da siaredziny nočy možna prajści. Choć, uličvajučy apošnija naviny, jak praviarajuć u RB (renthien i h.d.), to dumaju, ranica — heta lepšy varyjant».
Unočy 3 krasavika ŭ adnym z pamiežnych čataŭ apublikavali videa, jak aŭtamabil ulez u pačatak čarhi pierad punktam propusku «Tarespal». Žančyna, jakaja ŭpuściła jaho ŭ kalejku, na videa zajaviła, što «papiaredžvała, što [unutry aŭto] dzicia-invalid».
Karystalnikaŭ pamiežnaha čata hetaja situacyja aburyła. Pryjarytetny ŭjezd u punkt propusku dla ludziej ź invalidnaściu jość na biełaruskim baku, ale nie na polskim.
U takich vypadkach treba źviartacca da kamiendanta Pamiežnaj słužby Polščy, kab jon dazvoliŭ ujezd u punkt propusku «Tarespal» biez čarhi. Karystalniki čata zaklikali razabracca z tymi, chto ŭlez u čarhu:
- «Nam usim plavać, što ŭ ciabie dzicia-invalid. Voźmieš zaraz na pasadku invalida i pačynaješ kačać pravy pierad aktyvistami. Poŭny chaos».
- «Kali chtości pobač z pamiežnikami, pakažycie, kali łaska, videa, niachaj praviarajuć».
- «Kali krytyčnaja situacyja — možna źviarnucca da kamisara».
- «Što tam, tolki hetyja ŭlezuć? Kali što, kali jany buduć ulezać — znak 50, i bližej da šłahbaŭma heta štraf, sucelnaja».
- «Vyhaniajcie! Nu što tam? Vyhnali?».
Ci vyhnali z čarhi aŭtamabil, jaki ŭlez, nieviadoma.