U Cichanoŭskich pieršy siamiejny Novy hod za 5 hadoŭ. Jak staviać jalinku i chto budzie narazać sałaty?
Sioleta siamja ŭpieršyniu za piać hadoŭ budzie sustrakać Novy hod u poŭnym składzie. Jak ciapier u ich, užo palitykaŭ, vyhladaje śviatkavańnie i nakolki jano typovaje? Bo zaraz na zvyčajnaje žyćcio nakładvajucca abaviazacielstvy, hrafik, a jašče miery biaśpieki. «Biełsat» zadaŭ Śviatłanie Cichanoŭskaj 10 pytańniaŭ pra śviatkavańnie Novaha hoda.
— Kali vy stavicie jalinku? Raskažycie, jakuju vybirajecie, Ci jość niejkija siamiejnyja rytuały, lubimyja cacki ŭ dziaciej?
— U Biełarusi na leciščy była žyvaja. U kvatery stavili štučnuju. Jość lubimy nabor cacak, ale jon zastaŭsia ŭ našaj kvatery ŭ Biełarusi. Tut cacki, u asnoŭnym, padoranyja biełarusami abo siabrami. Chend-mejd aniołki, sałamianyja pavuki i inšyja vydatnyja rečy, zroblenyja svaimi rukami.
Samaje hałoŭnaje dla nas u Novy hod — być razam, usioj siamjoj. Siarhiej abaviazkova pryjazdžaŭ ź lubych kamandzirovak. My rychtavalisia da śviata, čakali haściej, časam źjazdžali tolki siamjoj na lecišča, a kali zastavalisia ŭ horadzie — vychodzili na haradskuju jołku. Hetaja tradycyja ŭpieršyniu pierapyniłasia 1 studzienia 2020 hoda: Siarhiej byŭ na sutkach za ŭdzieł u mitynhach suprać intehracyi z Rasijaj u abaronu suvierenitetu Biełarusi, jakija ŭ śniežni 2019‑ha pravodziŭ Mikałaj Statkievič. A nastupnyja piać hadoŭ vy i sami viedajecie, jak było.
I voś zaraz my znoŭ razam. Čas adradžać siamiejnyja tradycyi, a to i zakładvać novyja. Pahladzim, jak pojdzie.
— Ciapier vy nie prosta muž i žonka, baćki, a palityčnyja lidary. Jak vyhladaje vaš navahodni stoł i biez čaho nie abychodzicca? Budziecie hatavać sami abo zamovicie dastaŭku?
— My ž u pieršy raz budziem sustrakać razam u takoj jakaści! Budziem hatavać, viadoma. Raniej zaŭsiody źbiralisia vialikaj kampanijaj, ź siabrami, blizkimi, tamu na navahodnim stale zaŭsiody byŭ vielizarny vybar straŭ. U hetym hodzie budziem tolki svajoj siamjoj, učatyroch. Tamu ježy nam treba niašmat, kab nie sapsavałasia, ale i tak, kab było što dajadać 1 studzienia!
Dumaju, navahodni stoł jak va ŭsich: «harošak» (aliŭje), «kukuruza» (z krabavymi pałačkami) i sieladziec pad futram. Nu i, viadoma, kudy ž biez katlet pa-cichanoŭsku!
— Chto ŭ siamji narazaje sałaty i chto budzie adkazvać za ich sioleta: Siarhiej ci Śviatłana?
— Chto volny, toj i narazaje. Spadziajusia, hetym razam u aboich budzie čas. Tak što papracujem razam. Nu i dzieci padklučacca: jany ŭžo darosłyja, buduć dapamahać. A voś manhał i miasnoje — zaŭsiody na Siarhieju.
«U cudy ja bolš nie vieru»
— Kali zvyčajna siadajcie za stoł? I ci jość hetaje znajomaje šmat kamu «da 12 jašče daloka, a my ŭžo padjeli»?
— Zvyčki z časam mianiajucca. Zaležyć ad taho, u jakim kole śviatkuješ, zvyčajna sadzilisia za hadzinu-dźvie.
Viedajecie, zvyčajna mamy kažuć: «Nie čapaj, heta na Novy hod!» Ale ja nie baču ničoha drennaha ŭ tym, kab sioleta spakojna paviačerać, a ŭ Novy hod prosta vypić šampanskaha, zahadać žadańnie i nie siadzieć za stałom da «pieramohi». Dumaju, siadziem za stoł razam ź biełarusami pavodle biełaruskaha času, kab razam pravodzić hod, jaki sychodzić, i sustreć Novy!
— Ci hladzicie vaš navahodni zvarot ź dziećmi? Sioleta Siarhiej zmoža ŭpieršyniu jaho pahladzieć. Ci hladzieli ŭ vašaj siamji zvarot Łukašenki raniej i ci źviartajecie na jaho ŭvahu ciapier?
— Hladzieli toje, što pakazvali, vybaru asabliva ž i nie było. Ale ŭ pieršuju čarhu — na hadzińnik, kab Novy hod nie prapuścić. Ciapier vybar jość, i, viadoma, hladzim naš zvarot. Pa-pieršaje, ja ž jaho ŭ hatovym varyjancie taksama ŭ pieršy raz baču. Nu, i ja ž nie adna — tam šmat biełarusaŭ. Darečy, hladzim abaviazkova i Zialenskaha. A paśla paŭnočy-navahodnija šou, jakija robiać biełarusy: na «Biełsacie», «Małancy» i ŭ inšych miedyjach.
— A 00:00 zahadvajecie žadańnie?
— Abaviazkova zahadvajem! I hetym razam jano častkova spoŭniłasia! Siarhiej vyjšaŭ na volu, vyjšli jašče amal 200 palitviaźniaŭ. Heta vielmi kruta. Ale ŭ cudy ja bolš nie vieru, kali ščyra. Usio dasiahajecca pracaj i namahańniami. Tamu žadańni — heta jak meta, da jakoj my pavinny imknucca.
— Ci dorycie adno adnamu padarunki? Adkryvajecie adrazu paśla pačatku novaha hoda?
— Biezumoŭna. Dzieciam starajemsia pakłaści pad jalinku. Sabie — pa-roznamu. U nas niama abaviazkovaj tradycyi, što ranicaj 1 studzienia idziem adkryvać padarunki. To sami nie vytrymajem i raniej padorym, to zamoŭlenaje paźniej pryjdzie, to dzieciam nieciarplivicca, i jany biahuć adkryvać adrazu paśla nastupleńnia Novaha hoda. Tak što byvaje pa-roznamu.
«Vielmi baluča, što nie mahu ŭsim patelefanavać, jak raniej»
— U śviaty na vas jak na siamju palityčnych lidaraŭ jak-niebudź upłyvajuć praviły biaśpieki?
— Pabačym. Pieršy raz my budziem śviatkavać «siamjoj palityčnych lidaraŭ». Ale ŭ lubym vypadku — heta siamiejnaje śviata, chatniaje. Tak što ni na što asabliva praviły biaśpieki paŭpłyvać nie mohuć. Moj dom — maja krepaść.
— Biełarusy lubiać u pieršyja hadziny 1 studzienia «iści na jołku», sustrakacca sa znajomymi i dalej adznačać razam. Vy rabili tak u Biełarusi i ci vychodzicie na vulicu ciapier?
— Abaviazkova paśla sustrečy Novaha hoda treba było kudyści vyjści. Kali pobač była jołka, chadzili na jołku. Kali na leciščy śviatkavali — išli na vulicu, zapuskali fiejervierki, chłapuški. Ciapier, viadoma, hetaha nie robim: treba bierahčy pryrodu. Kali maładziejšyja byli, i pa haściach chadzili. Ale vychad z domu abaviazkova byŭ!
— Taksama ŭ mnohich pačynajecca kruhazvarot zvankoŭ blizkim, siabram ź vinšavańniami. Da taho, jak palityka źmianiła vaša žyćcio, u vas takaja ž zvyčka była? Telefanujecie kamuści ciapier i ci staŭ śpis numaroŭ mienšy?
— Vielmi baluča, što nie mahu ŭsim patelefanavać, jak raniej, kab nie naškodzić. I ja viedaju, što takaja situacyja znajomaja mnohim biełarusam. Žudasna, što ludziej pieraśledujuć za zvanki «nie tym» abo «łajki nie tudy». Žudasna, što heta stała zvykłym. I naša zadača — nahadvać adzin adnamu, što heta nie narmalna. Tak nie pavinna być!
Ale źjaviłasia i šmat novych numaroŭ u śpisie — pa ŭsim śviecie. I našy biełarusy ciapier usiudy, i sajuźniki-partniory-siabry ź inšych krain. Kamuści pišu sama, kamuści adkazvaju. Ja zaraz voś i śpiecyjalnaje vinšavańnie dla zamiežnych lidaraŭ pa-anhielsku zapisvaju. Praŭda, nie na Novy hod, a na Kalady: tut bolš ich adznačajuć.
— Ujavicie vaš pieršy Novy hod u Biełarusi. Dzie, z kim i jak by vy jaho chacieli pravieści?
— O! My z zadavalnieńniem vypjem šampanskaha! A biełarusy kolki vypjuć! Dumaju, hulać budziem razam — jak u 2020-m. Vielmi chaciełasia b prajści pa vulicach Miensku — i kab ź bieł-čyrvona-biełym ściaham! Ujaŭlaju hety momant — što znoŭ možna źbiracca ŭsim razam, nie bajacca, telefanavać rodnym i viesialicca… Ažno muraški pa skury.