Novy «Frankienštejn» kultavaha Hiljerma del Tora — badaj, samy pryhožy film hoda

I takoj kancoŭki vy dakładna nie čakali.

Fota: kadr z tyziera

Siaredzina XIX stahodździa, chałodnyja paŭnočnyja mory i karabiel, zacisnuty siarod ildzinaŭ. Na bort sudna ŭzychodzić paranieny mužčyna — heta baron Viktar Frankienštejn, niekali vydatny chirurh, jaki šukaje ŭ marakoŭ paratunku. I tyja nie admaŭlajuć. 

Ale spačuvańnie moža im kaštavać doraha, bo karabiel i ŭsie na jaho borcie ryzykujuć paciarpieć ad ruk nieviadomaha stvareńnia. Jano patrabuje addać jamu Viktara. Frankienštejn pryznajecca kapitanu, što jon i stvaryŭ nieviadomuju pačvaru, i raskazvaje historyju jaho naradžeńnia.

Akazvajecca, što baron stvaryŭ tuju istotu z častak ciełaŭ niabožčykaŭ, kab spraŭdzić svaju maru pieramahčy śmierć. Kali vy choć trochi znajomyja z kłasičnaj litaraturaj, vy, kaniečnie, viedajecie hety siužet. Jon źjaviŭsia ŭ 1816-m, tak zvanym Hodzie bieź leta, kali praz vyviaržeńnia vułkana ŭ Indaniezii ŭ Jeŭropie było ekstremalna chałodnaje nadvorje. Tady na vile la Ženieŭskaha voziera sabralisia zorki litaratury, u tym liku paet Piersi Šeli i jaho budučaja žonka Mery Hodvin (paźniej Mery Šeli). U tyja chałodnyja dni la kamina 18‑hadovaja Mery prydumała historyju pra Frankienštejna i stvoranuju im pačvaru.

Fota: kadr z tyziera

Novy «Frankienštejn» (Frankenstein) — heta kłasičny del Tora, dzie kožny kadr jak karcina, navokał hatyčnaja estetyka, i monstry — jaje arhaničnaja častka. Uvohule, stylistyka — adzin z najvialikšych plusaŭ hetaha filma, i ciažka zhadać u 2025‑m bolš pryhožuju stužku.

Reč nie tolki ŭ źniešniaj pryhažości. U del Tora atrymałasia amal niemahčymaje — pieratvaryć žorstkuju historyju pra monstra ŭ psichałahičnuju kazku, nastolki tonkuju, mudruju i śvietłuju, što jana lohka zamienić sieans u psichaterapieŭta. I voś čamu.

Kali raskazvaješ historyju Frankienštejna, jość spakusa zhulać na elemientach chorara ŭ hetaj historyi i nie iści hłybiej, i ŭ niekatorych raniejšych ekranizacyjach tak i rabili. Źjaŭlalisia, adnak, stužki, dzie kinošniki sprabavali razhledzieć za kroŭju i žacham temu adkaznaści barona za svajo stvareńnie i pahutaryć pra jaho žadańnie pieramahčy Boha.

Ale del Tora idzie dalej. U jaho ekranizacyi monstr, jaki raniej nie mieŭ svajoj vyraznaj asoby, atrymlivaje indyvidualnaść. Hetaje stvareńnie jašče nie maje ŭłasnaha imieni — na takoje del Tora nie advažyŭsia. Ale režysior dazvalaje stvareńniu Viktara Frankienštejna być čałaviečnym, nie saromiejecca pakazvać jaho ŭnutranyja pakuty i navat daje jamu hołas.

Fota: kadr z tyziera

Tak, padobnyja rysy byli ŭ hetaha stvareńnia i ŭ 1994-m, kali jaho syhraŭ Robiert de Nira. Ale, zdajecca, da ciapierašniaj maralnaj vyšyni «syn» Frankienštejna jašče nie ŭzdymaŭsia. I nie ŭ apošniuju čarhu heta zasłuha cudoŭnaj roli aŭstralijca Džejkaba Ełordzi, jaki i syhraŭ stvareńnie, a taksama amierykanca Oskara Ajzieka ŭ roli Viktara Frankienštejna. 

Hety film jašče moh by abyścisia biez epiteta «kazačny», kali b nie kancoŭka — składanaja, nie kožnamu zrazumiełaja, ale niečakanaja dla takoj historyi. Tyja słovy, jakija prahučać u finale, vartyja taho, kab nie prapuścić hetuju stužku.

Fota: kadr z tyziera

«Frankienštejn» ad Hiljerma del Tora ŭžo adchapiŭ nie adnu ŭznaharodu na kinafiestyvalach, a zaadno i zavajavaŭ sercy kinakrytykaŭ — ahrehatar recenzij Rotten Tomatoes naličyŭ dla hetaj historyi 86% stanoŭčych vodhukaŭ. Hety postpankaŭski epas užo dastupny na Netflix, z 13 listapada jaho pakazvajuć i ŭ kinateatrach Biełarusi.

Kamientary da artykuła