«Emocyi — nie złačynstva». Dziesiać miesiacaŭ za kratami ŭtrymlivajecca supracoŭnik EPAM pa «spravie Zielcera»
Pravaabaroncam stała viadoma, što z 29 vieraśnia 2021 hoda za kratami ŭtrymlivajecca 38-hadovy supracoŭnik EPAM Siarhiej Kirejenka. Ajcišnika zatrymali niepasredna kala ciahnika na homielskim vakzale, kali jon viartaŭsia ad svajakoŭ u Minsk. Jon prachodzić pa tak zvanaj «spravie Zielcera» za kamientaryi ŭ sacsietkach i abvinavačvajecca pavodle art. 369 (abraza pradstaŭnika ŭłady) i č. 1 art. 130 (raspalvańnie sacyjalnaj varožaści) Kryminalnaha kodeksa. «Viasna» raskazvaje, što viadoma pra spravu, i toje, u jakich umovach utrymlivajuć Siarhieja.
Pracavaŭ teściroŭščykam u EPAM Systems. Što viadoma pra Siarhieja
Sam Siarhiej naradziŭsia ŭ Homieli, pajechaŭšy vučycca va ŭniviersitet u Minsku, tam i zastaŭsia. U mužčyny dźvie adukacyi: siarednieśpiecyjalnaja i vyšejšaja ekanamičnaja. Apošniuju jon atrymlivaŭ u Biełaruskim dziaržaŭnym technałahičnym univiersitecie. Da zatrymańnia Siarhiej pracavaŭ teściroŭščykam u EPAM Systems. Pa słovach blizkich mužčyny, jon raniej nie cikaviŭsia infarmacyjnymi technałohijami, ale «voś tak skłałasia».
Jak raskazvali blizkija Siarhieja, jon prytrymlivaŭsia zdarovaha ładu žyćcia.
«Amal jeŭrapiejski čałaviek», — uśmichajucca jany.
Siarhiej chacieŭ padarožničać, ale ŭ jaho ŭsio nie było mahčymaściaŭ, u asnoŭnym, finansavych. Jon razyšoŭsia z žonkaj, u ich jość dzicia.
U 2021 hodzie Siarhieja zatrymali ŭpieršyniu ŭ žyćci.
«Palityčny nastroj u jaho absalutna źmianiŭsia ŭ 2010 hodzie paśla Płoščy. Ale jaho ni razu nie pryciahvali da adkaznaści za hety čas. Tak, cicha mirna na kuchni abmiarkoŭvali», — raskazvajuć blizkija Siarhieja.
«Padyšli piać čałaviek u formie biez apaznavalnych znakaŭ, skrucili». Zatrymali razam z baćkam
Siarhieja zatrymali 29 vieraśnia naŭprost na homielskim vakzale kala ciahnika — jon źbiraŭsia jechać u Minsk.
«Jaho zatrymlivali, jak u nas tradycyjna zatrymlivajuć: padyšli piać čałaviek u formie biez apaznavalnych znakaŭ, skrucili, załamali i pavieźli ŭ RAUS. Možna skazać, što jaho vykrali. Navat nie pradstavilisia i tolki ŭ miascovym RAUSie jamu skazali, što jon nibyta prachodzić pa spravie jak śviedka. Ale potym pačali «razhojdvać» situacyju, vybili ŭ jaho ŭsie paroli i łohiny, a tam u sacsietkach uspłyli niejkija pierapiski, kamientaryi. I na padstavie hetych pierapisak jaho i zakryli», — raskazvajuć blizkija ajcišnika.
Viadoma, što Siarhieja paśla zatrymańnia źbivali i pahražali fizičnaj raspravaj.
«Ja pabajaŭsia skarhu pisać, bo hetyja pahrozy hučali pierakanaŭča», — pisaŭ potym u listach Siarhiej.
30 vieraśnia ŭ prapahandysckim telehram-kanale «Žoŭtyja ślivy» źjaviŭsia videazapis supracoŭnika EPAM, jaki pradstaviŭsia Siarhiejem Kirejenkam. Jon vykazaŭ spačuvańni siamji zahinułaha supracoŭnika KDB i dadaŭ, što kaleha Zelcer «ździejśniŭ niepapraŭnuju pamyłku».
Na suviaź sa svajakami dziesiać sutak nie vychodziŭ i baćka Siarhieja — Uładzimir. Jaho zatrymlivali na pracy adzinaccać čałaviek sa zbrojaj. Mužčynu zavieźli dadomu na pieratrus, potym nadzieli kajdanki i pavieźli ŭ Minsk u IČU na Akreścina.
«Tam jaho papinali, pratrymali 10 sutak, ničoha jamu pradjavić nie zmahli i, jak sabaku, vykinuli za varoty. Nie addali ni hrošy, jakija ŭ jaho byli pra sabie, ni telefon».
Uładzimiru nie rastłumačyli navat, čamu jaho zatrymlivali. U svajakoŭ niama nijakich pracesualnych dakumientaŭ ab pieraśledzie Uładzimira i Siarhieja.
«Nu, realnaja Biełaruś», — ździŭlajucca blizkija baćki i syna.
Doma ŭ Kirejenki siłaviki ładzili pieratrus dva razy, ale «ničoha zabaronienaha nie znajšli».
«Nie źbiraŭsia pryznavać nadumanyja abvinavačvańni»: što viadoma pra kryminalnuju spravu
Siarhieju adrazu pradjavili abvinavačvańnie pavodle art. 369 (abraza pradstaŭnika ŭłady) i č. 3 art. 130 (raspalvańnie sacyjalnaj varožaści hrupaj asobaŭ) Kryminalnaha kodeksa. Ale potym častku treciuju art. 130 KK (hrupaj asobaŭ) pierakvalifikavali na častku pieršuju, bo śledstva ŭsio ž taki nie znajšło papiaredniuju zmovu z astatnimi fihurantami «spravy Zielcera». Tamu spravu, jak i mnohich zatrymanych pa joj, vyłučyli ŭ asobnuju vytvorčaść. Viadoma, što Siarhieju miera strymańnia była praciahnutaja da 29 lipienia — u chutkim časie jaho musiać pačać znajomić z materyjałami kryminalnaj spravy.
Ź listoŭ Siarhieja vynikaje, što vinu jon nie pryznaje:
«Dyk a što ja pavinien pryznavać, z čaho i praź jaki cisk? Pryznać toje, čaho nie było? I być nie mahło. Cikavy padychod. Nie źbiraŭsia ja pryznavać nadumanyja abvinavačvańni. Dy i nie hieroj ja nijaki. Nie źbirajusia i nie źbiraŭsia im być. Ja maju prava vykazacca pa niekalkich pryčynach. Pa-pieršaje, heta artykuł 33 Kanstytucyi — choć stary, choć novy. Pa-druhoje, ja žyvu ŭ hetaj krainie, układaju ŭ jaje hrošy. U mianie padachodny bolšy za zarobak u pałovy krainy. Emocyi? Emocyi — nie złačynstva. Dy tolki apraŭdalnych prysudaŭ nie vynosicca».
U advakata i svajakoŭ Siarhieja ŭziali padpiski ab nierazhałošvańni.
«U advakata takaja padpiska, što jon naohuł maŭčyć».
Viadoma, što svajakam Siarhieja amal za dziesiać miesiacaŭ utrymańnia pad vartaj nie dazvolili nivodnaha spatkańnia, bo «moža być pieradzienaja kaštoŭnaja infarmacyja, praź jakuju śledstva pojdzie ŭ tupik».
Prafulik i pierajezd u «stałypinskim vahonie» ŭ kajdankach
Pieršy čas, jak i mnohich fihurantaŭ «spravy Zielcera», Siarhieja Kirejenku ŭtrymlivali ŭ žodzinskaj turmie, dzie jaho pastavili na «ŭlik jak schilnaha da ekstremisckaj i inšaj destruktyŭnaj dziejnaści».
«Mianie suprać majoj voli pastavili na taki ŭlik u Žodzinie. I ciapier hety prafulik sa mnoj usiudy. Skazali, što maje artykuły praduhledžvajuć pastanoŭku na ŭlik. Bolš ničoha nie rastłumačyli. Pa ich mierkavańni, kali ja abvinavačvajusia pa takich artykułach (130, 369), to schilny da ekstremizmu. Nu jak by chaciełasia dalikatna rastłumačyć, ja nie zmahu. Tamu pasprabuju jak zmahu. Naprykład, u ciabie jość kułaki? Dyk voś, ty schilny da źbićcia. U ciabie jość pałavy orhan? Značyć ty schilny da zhvałtavańnia. U ciabie artykuł 130? Značyć ty schilny da ekstremizmu:)
Ja navat nie budu apisvać praceduru pastanoŭki i tuju kamisiju, jakaja staviła. Ale heta žachliva, skažu ja vam», — tłumačyŭ u listach Siarhiej.
Potym ajcišnika etapavali ŭ homielski SIZA.
«Mianie ŭ «stałypinie» [śpiecyjalnym vahonie dla pieravozki padślednych i asudžanych] vieźli ŭ kajdankach (spać, jeści, tualet — usio ŭ ich, nie zdymajučy), a zabojcaŭ i złodziejaŭ — biez. Nahadvaju, što ja ničoha nie skraŭ i nikoha palcam nie čapaŭ. Nie razumieju, što adbyvajecca:)», — raskazvaŭ u listach viazień.
«Jak možna pazbaŭlać prava na miedycynskaje absłuhoŭvańnie?» U jakich umovach dziesiać miesiacaŭ utrymlivajuć ajcišnika
Pra toje, u jakich umovach Siarhiej utrymlivajecca, jon sam raspaviadaŭ u svaich listach na volu:
«Samy hałoŭny tezis — čałaviekam ja siabie tut nie adčuvaju. Standartnaja biełaruskaja turma, dzie asnoŭny stan dušy — pakuty».
Siarhiej piša, što paśla turmy pryjdziecca doŭha adnaŭlacca.
«Zrok sadzicca žorstka. Sprava ŭ aśviatleńni. I ŭ adsutnaści mahčymaści hladzieć udalečyniu. Nu i, kaniečnie, chraničny stres, niedachop vitaminaŭ, čakańnie niezrazumieła čaho. Vastrynia ŭžo nie taja, stamlajucca vočy vielmi chutka. Zdaroŭje tut vielmi moža pachisnucca.
Mnie voś što dziŭna. Nu dobra, svabodu abmiežavali, pazbavili i h. d.. Chacia my prosta pakul padślednyja. Ale jak možna pazbaŭlać prava na miedycynskaje absłuhoŭvańnie, naprykład?»
U homielskim SIZA ajcišnik utrymlivajecca ŭ šaścimiascovaj kamiery. Spać jamu i tym, chto pastaŭleny na ekstremiscki prafulik dazvolena tolki na druhim jarusie łožka.
«Kraty na aknie — bačna tolki nieba».
U turemnym racyjonie adsutničaje sadavina i harodnina, akramia bulby i salonych ahurkoŭ:
«Pradukty samyja tannyja: varanaja kaŭbasa rubli za try-čatyry, chleb, śpiečany na Antoškina [u žonačnaj kałonii], ad jakoha razduvaje žyvot», — piša viazień SIZA.
Što piša Siarhiej u listach?
Blizkija mužčyny zhadvajuć jaho listy i ŭzdychajuć:
«Siarhiej u listach piša, što doma dobra. Da ŭmovaŭ utrymańnia i ježy možna pryvyknuć, ale, nasamreč, heta navat nie ŭmovy dla isnavańnia. Siadzić cichieńka».
Pa ich słovach, palitviazień skardzicca na zdaroŭje: praz toje, što doŭha siadzić u adnoj kamiery, u jaho pačaŭ psavacca zrok.
«Miedycynskaja dapamoha — taksama takaja sabie: kali zub zabaleŭ, to jaho ž nie lečać, jaho vyryvajuć. Kali patrebnyja leki, to ich pieradajuć svajaki».
Svajakam nielha pieradavać knihi, «a biblijateka ŭ homielskim SIZA ŭbohieńkaja». Dyk Siarhiej zamoviŭ sabie knihu na anhlijskaj movie na «Biełknizie», dyk jana išła try miesiacy.
«Heta ŭsio padkopy SIZA — heta zrazumieła, jany nie lubiać u nas adukavanych ludziej», — kažuć blizkija Siarhieja.