«Heta dobry znak»: były biełaruski dypłamat pra vystup namieśnika Makieja ŭ Vašynhtonie
Dniami ŭ Vašynhtonie adbyłasia admietnaja dla biełaruska-amierykanskich adnosin padzieja: namieśnik ministra zamiežnych spraŭ Biełarusi Aleh Kraŭčanka ŭziaŭ udzieł u dyskusii «Miž Uschodam i Zachadam: Biełaruś na skryžavańni». Jaje arhanizavaŭ u Vašynhtonie analityčny centr The Atlantic Council.
Kraŭčanka, aproč inšaha, adznačyŭsia tam frazaj «Nie dumaju, što rasijskija vojski zastanucca ŭ Biełarusi [paśla vučeńniaŭ «Zachad-2017]».
Na hetaj dyskusii taksama prysutničaŭ eks-supracoŭnik biełaruskaha MZS Valeryj Kavaleŭski. Jon syšoŭ sa słužby ŭ 2006, a paśla vybaraŭ 2010 pabyvaŭ u SIZA KDB.
Kavaleŭski z žonkaj i synam u ZŠA.
Kavaleŭski padzialiŭsia z «Našaj Nivaj» svaimi ŭražańniami ad sustrečy z Kraŭčankam.
«Jon [Kraŭčanka] vielmi aściarožna trymaŭsia, siensacyjnych zajavaŭ nie rabiŭ. Dva momanty źviarnuli ŭvahu, najpierš pytańnie z rasijskimi vojskami. Kali jon adkazvaŭ, jon skazaŭ: «Nie, my tak nie dumajem». I možna pa-roznamu interpretavać: albo jon nie ŭpeŭnieny, albo heta prosta pytańnie stylu. Jon ža moh skazać «Nie, hetaha nie budzie» zamiest «Nie, my tak nie dumajem». Kraŭčanka pakinuŭ miesca dla interpretacyj, što ciapier i adbyvajecca. Nu i, kaniečnie, nichto — i jon taksama — nie viedaje dakładna, zastanucca jany ci nie. A moža, heta pryviadzie da inšych formaŭ prysutnaści Rasii ŭ Biełarusi? Moža, jany damohucca toj ža samaj avijabazy ci inšych vajskovych abjektaŭ? I taksama Kraŭčanka adznačyŭ prablematyku pravoŭ čałavieka, skazaŭšy, što padziei na minskich vulicach zastajucca faktaram, jaki ŭpłyvaje na adnosiny, ale, maŭlaŭ, u jaho niama pryčyn nie daviarać pravaachoŭnym orhanam», — skazaŭ nam Kavaleŭski.
«Namieśnik ministra taksama adznačyŭ, što pakul nie abmiarkoŭvajecca pytańnie viartańnia pasłoŭ. Ja jamu zadavaŭ hetaje pytańnie, bo Minsk niekali inicyjavaŭ hety razvod, tak by mović. Pamiž našymi krainami niama vajny, ale naleta budzie 10 hadoŭ, jak u stalicach niama ambasadaraŭ. Heta vielmi kiepska adbivajecca na dynamicy dvuchbakovych adnosinaŭ. Ci jość dyjałoh? Vyhladaje, što dyjałohu niama. Biełaruski bok nie hatovy, chacia amierykancy zaprašali abmierkavać hetaje pytańnie i pryjści da razumieńnia. Čamu heta adbyvajecca? Kraŭčanka ŭzhadaŭ, što hetaje rašeńnie prymałasia ŭ 2008 hodzie jak adkaz na sankcyi z boku ZŠA. I sapraŭdy, tak i raźvivalisia hetyja padziei. U vyniku, z 35 amierykanskich dypłamataŭ u Minsku zastałosia tolki piaciora. Kab adlustroŭvać kolkaść dypłamataŭ u Vašynhtonie — taki parytet. U vyniku amierykanskaja ambasada była prosta abiazzbrojenaja. Navat 35 dypłamataŭ — heta nievialikaja kolkaść. U Kijevie siadziać 400 dypłamataŭ, kab vy razumieli. Ukraina bolš vialikaja, kaniečnie, ale 35 dypłamataŭ — heta niedastatkovaja kolkaść, kab ZŠA mahli vyvučać situacyju ŭ Biełarusi. U vyniku što adbyvajecca na siońnia? Vielmi mała ludziej u ZŠA ciapier razumiejuć situacyju ŭ Biełarusi, viedajuć detali i majuć znajomstvy. U Vašynhtonie faktyčna niama ekśpiertaŭ pa Biełarusi z «dziaržaŭnikaŭ», z tych ludziej, jakija pracujuć u orhanach kiravańnia. I my bačym pa situacyi va Ukrainie — kali pačaŭsia kanflikt, to vielmi šmat ludziej, jakija tam niekali pracavali i zachoŭvali niejkija kantakty, pieraŭtvarylisia ŭ hrupu padtrymki i dahetul adyhryvajuć značnuju kanstruktyŭnuju rolu, kab padymać uvahu da situacyi ŭ krainie.
U Biełarusi takoj hrupy padtrymki niama, tamu što niama ratacyi, niama ŭ nas hrupy padtrymki, niama dypłamataŭ. Heta kiepska adbivajecca na intaresach Biełarusi ŭ samich Złučanych Štatach.
Stratehična heta vielmi škodzić intaresam Biełarusi. A kamu ad hetaha dobra? Kramlu dobra. Tady rasiejcy byli vielmi zadavolenyja takim pavarotam, što Biełaruś abmiežavała siabie ŭ kantaktach z ZŠA, zrabiła šyroki krok da samaizalacyi, i siońnia, kali stavić pytańnie pra viartańnie ambasadaraŭ, heta vyklikaje niezadavolenuju reakcyju ŭ Maskvie, maŭlaŭ, a što heta adbyvajecca, vy robiciesia siabrami sa Złučanymi Štatami? Chacia nasamreč heta absalutna narmalny ŭzrovień dypłamatyčnych kantaktaŭ. Biełaruskija ŭłady sami siabie zahnali ŭ takoje stanovišča, ź jakoha ciažka vyjści», — Kavaleŭski daŭ acenku palityčnaj situacyi i słovam Kraŭčanki.
Aleh Kraŭčanka. Fota mfa.gov.by.
Taksama były dypłamat kanstatavaŭ, što nijakich novych padychodaŭ i pazicyj u adnosinach z amierykancami Biełaruś nie vypracavała.
«My vystaŭlajem siabie takim donaram rehijanalnaj biaśpieki, padkreślivajem, što Biełaruś zaŭsiody vielmi kanstruktyŭna supracoŭničaje z ZŠA ŭ pytańniach biaśpieki. Na sustrečy hučali zakliki, što treba z razumieńniem stavicca da situacyi ŭ Biełarusi, što treba pačakać, što nie varta spadziavacca na chutkija zachady pa źmianieńni situacyi ŭ Biełarusi. Nu i, kaniečnie, zakliki da palapšeńnia handlova-ekanamičnych suviaziaŭ. Bo biełaruskamu boku bačycca tolki ekanamičnaje, a nie palityčnaje supracoŭnictva z ZŠA. I pazicyja amierykancaŭ — što jany apošnija hady mocna nie krytykujuć Biełaruś pa pytańniach demakratyi i pravoŭ čałavieka, vielmi nas zadavalniaje», — skazaŭ Kavaleŭski.
Jon taksama padkreśliŭ, što prysutnaść Kraŭčanki ŭ Vašynhtonie aznačaje vielmi šmat u raźvićci dvuchbakovych znosin.
«Ja nie pamiataju takich mierapryjemstvaŭ u Vašynhtonie z udziełam kiraŭnictva MZS za ŭvieś čas, pakul ja zajmajusia biełaruska-amierykanskimi adnosinami, a heta z 1998 hoda. I nie pamiataju, kab namieśnik ministra pryjazdžaŭ i vystupaŭ tut publična. Havorka pra toje, što heta choć i nie aficyjnaje mierapryjemstva, ale publičnaje, dzie prysutničaje presa, hości. I toje, što pryjechaŭ pradstaŭnik MZS i publična vystupiŭ pierad ekśpiertami i miedyja… — možna skazać, što heta praryŭ. Toje, što skazaŭ Kraŭčanka, heta ŭžo niabłaha, i vielmi važna, što kiraŭnictva MZS pryjechała ŭ Vašynhton i publična vystupiła.
Bo dla biełaruskich dypłamataŭ heta vielmi składana, jany paźbiahajuć hetych mahčymaściaŭ — moža, bajacca adkaznaści, moža, prosta niedastatkovy ŭzrovień padrychtoŭki dla publičnych vystupaŭ. Karaciej, heta dobry znak», — miarkuje były dypłamat.
Naprykancy hutarki Valer adznačyŭ cikavy momant: u padvodcy da sustrečy kazałasia, što Biełaruś znachodzicca ŭ vialikaj zaležnaści ad Rasii pa mnohich pytańniach i tolki pavialičvaje hety śpis zaležnaściaŭ, ryzykujučy całkam patrapić pad rasijski dyktat u ekanamičnaj i vajskovaj śfiery.
Kali ŭ Kraŭčanki spytalisia, ci zhodny jon z takoj traktoŭkaj, i što treba zrabić Zachadu, kab vypravić hetuju situacyju, namieśnik ministra adkazaŭ, što stavić pytańnie «Zachad ci Uschod» nielha.