Publičnyja lekcyi «Urbi et orbi»: Kurt Vułchajzier
27 žniŭnia Latučy ŭniviersitet zaprašaje na publičnuju lekcyju viadomaha słavista, prafiesara Brandajskaha ŭniviersiteta (ZŠA) Kurta Vułchajziera.
Na materyjale šmathadovych daśledavańniaŭ, vynikaŭ sacyjałahičnych apytańniaŭ lektar prapanuje razhledzieć šerah sacyjalinhvistyčnych paralelaŭ pamiž biełaruskaj i šatłandskaj movami, pačynajučy ad ich histaryčnaha raźvićcia da ahulnych tendencyj u sučasnaści. Lekcyja uklučaje try asnoŭnyja častki:
— Ahlad histaryčnaha raźvićcia piśmovych administracyjnych i litaraturnych movaŭ u dasučasnych šmatmoŭnych dziaržavach — Vialikim Kniastvie Litoŭskim i Karaleŭstvie Šatłandyi, ź ich nastupnaj funkcyjanalnaj dyjalektyzacyjaj u dačynieńni da daminoŭnych blizkarodnasnych movaŭ, polskaj i rasijskaj u vypadku biełarusaŭ i anhielskaj u vypadku šatłandcaŭ (jak i spadarožnymi ideałahična zaradžanymi debatami nakont ich statusu jak niezaležnych movaŭ). Vyznačeńnie peŭnych ahulnych rysaŭ u dačynieńni da funkcyjaŭ i sacyjalnych acenak stylistyčnaha mnostva razmoŭnych varyjantaŭ, jakija paŭstali ŭ vyniku linhvistyčnaha zbližeńnia.
— Analiz peŭnych ahulnych tendencyjaŭ u raźvićci sučasnaj piśmovaj biełaruskaj i šatłandskaj movy. U pryvatnaści, ich značnaj roli ŭ litaraturnym dy kulturnym žyćci razam ź pieravažna simvaličnym albo farmalnym vykarystańniem u hramadskaj śfiery. Vyznačeńnie prablemaŭ u raźvićci adzinych piśmovych standartaŭ, a taksama peŭnych padabienstvaŭ adnosna nieadnaznačnaj, ambivalentnaj roli biełaruskaj i šatłandskaj movaŭ jak markieraŭ nacyjanalnaj tojesnaści.
— Paznačeńnie peŭnych paralelaŭ u vynikach niadaŭnich nacyjanalnych daśledavańniaŭ pa vykarystańni movaŭ, staŭleńni da movy i pieravahach moŭnaj palityki, uklučna z daśledavańniem, praviedzienym u 2010 hodzie ŭradam Šatłandyi «Hramadskaje staŭleńnie da šatłandskaj movy», i vynikami pierapisu nasielnictva Šatłandyi z 2011 hoda, hetaksama jak daśledavańniami, praviedzienymi na Biełarusi ŭ 2009, 2010 i 2012 hadach daśledčymi ahienctvami NOVAK dy NISEPD.
Na dumku amierykanskaha słavista, taki analiz padabienstva i roźnicy ŭ sučasnym stanoviščy biełaruskaj i šatłandskaj movaŭ pryvodzić da cikavych vysnovaŭ, jakija mahli b być karysnymi dla prychilnikaŭ biełaruskaj movy i ich šatłandskich partnioraŭ pry raspracoŭcy na budučyniu efiektyŭnych stratehijaŭ moŭnaha menedžmientu.
Lekcyja «Ambivalentnyja nacyjanalnyja movy: čym biełaruskaja padobnaja da šatłandskaj» adbudziecca 27 žniŭnia ŭ halerei «Ŭ». Pačatak u 18.30. Uvachod volny.