Schod sta pad Radaškavičami: Kołasa ŭ prezydenty
Sto hadoŭ tamu Jakub Kołas trapiŭ u turmu za ŭdzieł u nielehalnym schodzie nastaŭnikaŭ, a ciapier dla Ŭładzimiera Kołasa «majoŭka» stała krokam na šlachu da prezydenckich vybaraŭ-2006. U apošniuju subotu traŭnia jahonuju kandydaturu prapanavaŭ III Usiebiełaruski schod intelihiencyi.
Krytyka Frankienštajnaŭ
Uličyŭšy dośvied źjezdu sacyjał-demakrataŭ i viciebskaj abłasnoj kanferencyi pa vyłučeńni adzinaha kandydata, arhanizatary mierapryjemstva vyvieźli ŭdzielnikaŭ za Radaškavičy, na pamiežža Maładečanskaha i Vialejskaha rajonaŭ. Za paŭtary hadziny pastavili łavy, pamiž drevaŭ naciahnuli vializnyja biełyja j čyrvonyja raściažki-pałotniščy — ideja Artura Klinava. Na zadnim planie tachkaŭ dyzel, dajučy siłkavańnie mikrafonu.
Ahułam sabrałosia sto delehataŭ z usich rehijonaŭ. Proci abiacańniaŭ siamidziesiaci delehataŭ ad kožnaj vobłaści — niašmat.
Prysutničali na lasnym schodzie pradstaŭniki zamiežža — delehaty Klubu katalickaj intelihiencyi z Polščy Marak Kielanoŭski dy Pavał Braškoŭski i dyrektar hruzinskaha analityčnaha centru «Suśvietnaja labaratoryja» Saso Cyskaryšvili. Palitykaŭ było troje — Ludmiła Hraznova, Valer Frałoŭ, Alaksiej Karol. Zatoje prysutničała šmat litarataraŭ — Siarhiej Zakońnikaŭ, Anatol Viarcinski, Uładzimier Sodal, Franc Siŭko, Maksim Klimkovič, Lera Som — dy mastakoŭ — Ryhor Sitnica, Hieorhi Lichtarovič, Aleś Cyrkunoŭ. Nie było rokieraŭ, byli ličanyja intelektuały maładziejšaha pakaleńnia.
U svajoj pramovie Ŭładzimier Kołas zhadaŭ lehiendu pra stvoranuju Frankienštajnam pačvaru. Z talenavitym, ale biessaromnym navukoŭcam, jaki sparadziŭ na śviet žudasnuju istotu, jon paraŭnaŭ tych, «chto pryvioŭ dyktatara da ŭłady». Zrabiŭ dyrektar Liceju i niekalki vypadaŭ na adras palitykaŭ-kalehaŭ — maŭlaŭ, za pretendentam na prezydenckuju pasadu nie pavinien ciahnucca šlejf paraz u papiarednich kampanijach. Jon taksama zaklikaŭ nie spakušacca na charyzmatyčnaha lidera: maŭlaŭ, Danka, pryjšoŭšy da ŭłady, pieratvarajecca ŭ chitraha Urfina Džusa, jaki chavajecca za śpinami draŭlanych sałdataŭ. Asobnuju ŭvahu staršynia Rady intelihiencyi źviarnuŭ na raspaŭsiudžanyja abłudy. Mitami nazvaŭ śćvierdžańni pra ścipłaść i bajaźlivaść biełarusaŭ («Ci nia sami my raspaŭsiudžvajem pokazki pra ćvik i viaroŭku?»). Abłudaj — pierakanańnie ŭ zaviedamaj niesumlennaści palityki.
Daišniki-ekolahi
Pryblizna praz hadzinu paśla pačatku schodu na palanie źjavilisia supracoŭniki DPS, čamuści z aperataram. Daišniki paličyli transpart udzielnikaŭ schodu… niapravilna pryparkavanym dy paprasili adahnać mašyny z maładoj travy na darohu. Ad aperatara ž adraklisia: žurnalist, my jaho nia viedajem. Cikaŭnym udałosia padsłuchać, jak staršy ŭ hrupie paprasiŭ pa telefonie vysłać na dapamohu mašynu z AMANam…
Schod praciahvaŭsia. Namieśnica hałoŭnaha redaktara «Narodnaj voli» Śviatłana Kalinkina adznačyła, što nieabchodna raspracoŭvać stratehiju chutkaj pieramohi: «Iduć havorki pra radyjostancyi j hetak dalej. Kali my raźličvajem zmahacca jašče dziesiać hadoŭ, to možna tak kazać». U adkaz dastałosia samoj «Narodnaj voli». Jaje raskrytykavali za nadrukavany jakraz u subotnim numary artykuł piśmieńnika Vasila Jakavienki z abvinavačańniami staršyni Rady intelihiencyi ŭ nieciarplivaści da inšadumstva ŭ arhanizacyi.
Kolki ludziej u Kołasa
Adčuvałasia krytyčnaje staŭleńnie da staršyni Rady intelihiencyi i ŭ asobnych vystupach delehataŭ i haściej schodu.
Sacyjał-demakrat A.Karol skarystaŭ trybunu dla ahučvańnia «tezisaŭ Kazulina, jakija źjaŭlajucca i pazycyjaj partyi», dy «najechaŭ» na Labiedźku, jaki nazvaŭ eks-rektara BDU biełaruskim Janukovičam. Sp.Karol prapanavaŭ nie paźniej čym u listapadzie pravieści šyrokaje sacyjalahičnaje apytańnie, kab vyznačyć najbolš papularnaha lidera, pa vynikach apytańnia arhanizavać kruhły stoł dla vypracoŭki vybarčaj stratehii i tolki paśla hetaha pry kancy 2005 hodu pravieści Kanhres.
Słuckaja nastaŭnica Zinaida Cimošyk zaklikała Kołasa j prysutnych być realistami. Jana adznačyła, što dla pieramohi kandydat u prezydenty pavinien mieć u kožnym rajonie nia mienš za 40—50 aktyvistaŭ, hatovych iść za im da kanca: «Ci jość stolki ludziej u Kołasa? Takoj siły siońnia ni ŭ koha niama! Delehaty schodu sami źjaŭlajucca siabrami roznych partyj i, značyć, buduć uklučany ŭ inšyja kampanii».
Jaje padtrymaŭ hienerał Frałoŭ, jaki prapanavaŭ uklučacca ŭ adziny praces pa vyłučeńni kandydata: «Treba ŭžo vybrać adnaho (chaj, moža, i nia samaha lepšaha) i pracavać na jaho». Sam ža Frałoŭ z kamandaj adnadumcaŭ (A.Vajtovič, A.Jarašuk, U.Parfianovič) rychtujecca arhanizavać referendum pa źmienach u Vybarčym kodeksie.
Na jašče adzin momant padrychtoŭki da prezydenckich vybaraŭ źviarnuŭ uvahu repatryjant Aleś Abramovič z Barysava: «Ułady hłuchija da našych patrabavańniaŭ, tamu treba vykarystoŭvać vuličny cisk. Treba być hatovymi vyvieści 10, 20, 50 tysiač ludziej na Kastryčnickuju płošču padčas prezydenckich vybaraŭ».
Zrešty, pakul što takaja vajaŭničaść zastajecca tolki na słovach. Za rezalucyju schodu delehaty vyrašyli nie hałasavać, kab nia dać padstavy dla represij. Hienadź Buraŭkin, jaki vioŭ schod, paprasiŭ zhodnych z rezalucyjaj pastavić pad joj podpis. U rezalucyju ŭłučyli zabaviazańnie dla Kołasa pravieści abaviazkovyja pieramovy ź inšymi kandydatami ŭ prezydenty.