Зяленскі ўпершыню прапанаваў гарантыі бяспекі для Расіі пры заключэнні міру
Але найперш гэта мусіць быць зроблена для Украіны, падкрэсліў ён.
Фота: president.gov.ua
Прэзідэнт Украіны ўпершыню прызнаў магчымасць прадаставіць гарантыі бяспекі не толькі ёй, але і Расіі ў межах будучага мірнага ўрэгулявання. Заходнія краіны ў канчатковым выніку могуць абмеркаваць патрабаванні Масквы аб прадастаўленні такіх гарантый, сказаў Уладзімір Зяленскі журналістам у Кіеве. Але ў першую чаргу гэта павінна быць зроблена для Украіны, падкрэсліў ён, піша Moscow Times.
Заява Зяленскага прагучала на фоне падрыхтоўкі да аднаўлення перамоваў у Абу-Дабі паміж дэлегацыямі Расіі і Украіны. Financial Times называе яго значным зрухам у пазіцыі Кіева: да гэтага часу ён і яго заходнія саюзнікі адхілялі патрабаванні Расіі абараніць яе ад НАТА. Выкананне такіх патрабаванняў прывяло б да радыкальнай перабудовы архітэктуры бяспекі ў Еўропе, якая лічыць іх спробай аднавіць сферу ўплыву Масквы і падарваць суверэнітэт суседніх краін.
«Спачатку нам трэба вырашыць пытанне аб гэтай вайне і толькі потым шукаць адказы на пытанні, якія Расія падымае, зыходзячы са сваіх поглядаў і чаканняў адносна бяспекі», — заявіў Зяленскі. Ён падкрэсліў, што Еўропа абавязкова павінна ўдзельнічаць у дыскусіях аб пасляваенным урэгуляванні: «Мы можам абмяркоўваць канцэптуальныя пытанні з расіянамі пры пасярэдніцтве ЗША. Але калі мы пяройдзем да фармату гарантый бяспекі і будзе вырашана, што для іх спатрэбіцца ўдзел Еўропы, то Еўропа павінна быць часткай гэтых абмеркаванняў».
Пра гэта ж Уладзіміру Пуціну сказаў прэм'ер-міністр Нарвегіі Ёнас Гар Сцёрэ, які напярэдадні разам з прэзідэнтам Фінляндыі Аляксандрам Стубам размаўляў з крамлёўскім лідарам. Як патлумачыў Сцёрэ, галоўнай мэтай гутаркі было данесці да Пуціна еўрапейскую пазіцыю:
Мы засяродзіліся на будучыні — на тым, што павінна адбыцца, каб гэтая вайна не працягвалася бясконца месяцамі, несучы з сабой чалавечыя ахвяры… Я не думаю, што [Пуцін] зменіць сваё меркаванне [аб прынцыпах заканчэння вайны], але наша пазіцыя была прадстаўлена яму вельмі выразна. Мяне турбуе, што некаторыя з гэтых паведамленняў не даходзяць да яго, калі з ім размаўляюць амерыканцы.
Масква заяўляе аб гатоўнасці падключыць еўрапейцаў да перамоваў па Украіне — пра гэта, у прыватнасці, казаў памочнік Пуціна па пытаннях знешняй палітыкі Юрый Ушакоў. Але ў рэальнасці за гэтым хаваецца стары намер Крамля дабіцца адкату НАТА да межаў 1997 года або, як мінімум, вываду войскаў і ўзбраенняў з краін альянсу, якія мяжуюць з Расіяй, — Латвіі, Літвы, Польшчы, Фінляндыі і Эстоніі, паведамляла нядаўна The Telegraph са спасылкай на крыніцы ў дыпламатычных ведамствах заходніх краін. Па іх словах, Пуцін бачыць у перамовах аб заканчэнні вайны ва Украіне магчымасць прымусіць НАТА адмовіцца ад пашырэння на ўсход і нават павярнуць гэты працэс назад.
Такія ж патрабаванні ён вылучаў і перад уварваннем. Заходнія краіны адназначна не гатовыя на саступкі расійскаму боку ў гэтым пытанні.
Што тычыцца сустрэчы ў Абу-Дабі ў пачатку лістапада, гэта будуць тэхнічныя перамовы аб магчымых мерах дээскалацыі, уключаючы энергетычнае і марское перамір'е, а таксама абмеркаванне гарантый бяспекі для Украіны, сказаў Зяленскі. Па словах прэзідэнта, які размаўляў са Сцёрэ і Стубам да і пасля іх размовы з Пуціным, у лідараў Нарвегіі і Фінляндыі склалася ўражанне, быццам Масква «сур'ёзна» ставіцца да запланаваных перамоваў.
Міністр замежных спраў РФ Сяргей Лаўроў, аднак, назваў гутарку Сцёрэ і Стуба з Пуціным простым «жаданнем еўрапейцаў уціснуцца ў перамоўны працэс». Па яго словах, Расія не бачыць «змены падыходу Еўропы, якая прымае дакумент за дакументам, робіць выступленне за выступленнем, заяву за заявай, асуджаючыя Расію і патрабуючыя спыніць агрэсію, цалкам ігнаруючы тое, з чаго ўсё гэта пачалося».