Украіна прапанавала Расіі ўсталяваць перамір'е ў Чорным моры

Украіна праз пасярэдніка прапанавала Расіі ўзаемна спыніць удары па цывільных аб'ектах у Чорным моры. Паводле інфармацыі, якую атрымала агенцтва Reuters, Кіеў пакуль не атрымаў адказу ад расійскага боку.

Танкер у Чорным моры пасля атакі на яго. Фота: Michael Shtekel / AP

Прапанова прагучала на фоне рэзкага пагаршэння сітуацыі з бяспекай суднаходства ў Чорным моры. Міжнароднае спецыялізаванае выданне Lloyd’s List нядаўна назвала гэты рэгіён самым небяспечным для гандлёвага суднаходства.

У апошнія месяцы Украіна з дапамогай беспілотнікаў рэгулярна атакуе расійскія судны ў Чорным і Азоўскім морах. У прыватнасці, цэллю становяцца танкеры так званага ценявога флоту, якія выкарыстоўваюцца для перавозкі расійскай нафты, а таксама аб'екты, звязаныя з забеспячэннем Крыма.

У апошнія дні ўдары закранулі і збожжавыя тэрміналы ў Новарасійску. Пад атакі таксама траплялі кантэйнеравозы, тэрмінал Каспійскага трубаправоднага кансорцыума і судны, якія перавозяць казахстанскую нафту.

Расія, у сваю чаргу, наносіць удары не толькі па ўкраінскіх партах Адэскай вобласці, але і па цывільных суднах, якія заходзяць у гэтыя парты, у тым ліку замежных. Для атак выкарыстоўваюцца, сярод іншага, балістычныя ракеты.

Праз небяспеку суднаходства грузавы рух ва ўкраінскіх партах рэзка скараціўся. У ліпені ў адэскія парты штодня заходзіла каля 15 суднаў, але да канца месяца іх колькасць зменшылася да аднаго-двух у суткі. У жніўні, паводле прыведзеных у матэрыяле даных, суднаходства фактычна спынілася.

Паводле ўкраінскіх уладаў, у чэрвені і ліпені расійскія войскі атакавалі не менш за 50 грузавых суднаў. У выніку гэтых удараў загінулі больш за 30 чалавек.

Адным з самых цяжкіх выпадкаў стала атака на сухагруз Golden Leo. 19 ліпеня судна выйшла з порта Чарнаморск з грузам збожжа. Калі яно адышло прыкладна на 6,4 кіламетра ад порта, у корпус трапіла расійская ракета. Загінулі 10 членаў экіпажа і ўкраінскі лоцман, а само судна затанула.

Украінскія беспілотнікі таксама атакавалі танкеры расійскага ценявога флоту і некаторыя замежныя судны. Пад Новарасійскам быў патоплены кантэйнеравоз «Яніна» кампаніі Fesco, які ішоў з Індыі. Пасля гэтага адзін з найбуйнейшых расійскіх кантэйнерных перавозчыкаў адмовіўся ад рэйсаў праз Чорнае мора.

Сур'ёзныя праблемы ўзніклі і ў расійскім экспарце збожжа. 13 жніўня спыніў працу тэрмінал КСК у Новарасійску, а напярэдадні былі прыпыненыя два іншыя буйныя тэрміналы.

У выніку цяпер не працуе ніводзін з трох асноўных збожжавых тэрміналаў Новарасійска. Іх сумарная магутнасць перавалкі складае больш за 26 мільёнаў тон збожжа ў год. 

Яшчэ да апошніх атак экспарт расійскага збожжа праз парты Чорнага і Азоўскага мораў у ліпені скараціўся на 22,8% — да 1,8 мільёна тон.

Пацярпеў і ўкраінскі збожжавы экспарт. Паводле прыведзеных у матэрыяле даных, за першыя няпоўныя два тыдні жніўня ён скараціўся на 75% у параўнанні з аналагічным перыядам 2025 года. Эканамісты ацэньваюць, што поўная блакада чарнаморскіх партоў можа каштаваць Украіне ад 1% да 1,5% ВУП.

Сітуацыя таксама прывяла да росту небяспекі для маракоў. Паводле інфармацыі Lloyd’s List, ліпень стаў самым смертаносным месяцам для маракоў гандлёвага флоту з пачатку поўнамаштабнага расійскага ўварвання ва Украіну. Паводле ацэнак турэцкага прафсаюза маракоў, толькі ў ліпені магло загінуць 23 чалавекі. Пры гэтым дакладную колькасць ахвяр складана праверыць праз непразрыстасць інфармацыі вакол баявых дзеянняў.

Каментары да артыкула