БЕЛ Ł РУС

Мышэй у гарадах усё цяжэй труціць праз адаптацыю да атрут на ўзроўні ДНК

21.06.2026 / 11:46

Nashaniva.com

Мышы ў гарадах становяцца ўсё больш устойлівымі да атрут, якія дзесяцігоддзямі выкарыстоўваліся для іх знішчэння. Да такой высновы прыйшлі навукоўцы з Універсітэта Ратгерса пасля даследавання на паўночным усходзе ЗША.

Здымак ілюстрацыйны. Фота: magnific.com

Даследчыкі прааналізавалі ДНК 147 дамавых мышэй і 143 пацукоў, злоўленых у гарадах штатаў Нью-Ёрк, Нью-Джэрсі, Пенсільванія і Вашынгтон. Асаблівую ўвагу яны надалі гену Vkorc1, мутацыі якога звязаныя з устойлівасцю да антыкаагулянтных радэнтыцыдаў — найбольш распаўсюджаных сродкаў для барацьбы з грызунамі.

Высветлілася, што 84% даследаваных мышэй маюць хаця б адну мутацыю гэтага гену, а амаль 70% — мутацыі, якія ўжо вядомыя сваёй здольнасцю павышаць выжывальнасць пасля атручвання. Сярод пацукоў такія генетычныя змены выявілі ў 35% асобін.

Навукоўцы адзначаюць, што спецыялісты па барацьбе са шкоднікамі ўжо даўно паведамлялі пра праблему: у некаторых раёнах грызуноў становіцца ўсё цяжэй знішчыць звычайнымі метадамі.

Паводле даследчыкаў, мышы адаптуюцца хутчэй за пацукоў. Адна з прычын — іх паводзіны. Мышы больш цікаўныя і ахвотней спрабуюць незнаёмую ежу, у тым ліку атручаныя прынады. У выніку натуральны адбор хутчэй замацоўвае ў іх карысныя мутацыі. Пацукі ж больш асцярожныя і доўга правяраюць новую ежу перад тым, як яе паспрабаваць.

Акрамя ўжо вядомых мутацый, навукоўцы выявілі некалькі новых генетычных варыянтаў, якія раней не сустракаліся ні ў мышэй, ні ў пацукоў. Іх уплыў на ўстойлівасць да атрут яшчэ трэба вывучыць.

Аўтары даследавання падкрэсліваюць, што рост устойлівасці грызуноў да атрут можа стаць сур'ёзнай праблемай для грамадскага здароўя, бо мышы і пацукі пераносяць хваробы, паразітаў і наносяць шкоду будынкам і інфраструктуры. Таму для барацьбы з імі неабходна выкарыстоўваць больш навукова абгрунтаваныя і комплексныя метады кантролю.

Чытайце таксама:

На аўстралійскім востраве здолелі вынішчыць усіх мышэй і пацукоў. Прырода пачала аднаўляцца

Навукоўцы навучыліся змушаць тканкі мышы запускаць працэс рэгенерацыі, як у яшчарак

Ці жывуць у мінскім метро велізарныя пацукі?

«Піск такі, нібыта іх там тысячы». Адзін з дамоў Віцебска апанавалі пацукі

У Заслаўі чалавек сотнямі разводзіць у кватэры пацукоў. Суседзі стогнуць і скардзяцца

Каментары да артыкула