У Індыйскім акіяне знайшлі гіганцкія «могілкі кітоў», якія фармаваліся мільёны гадоў

Навукоўцы зрабілі надзвычайнае адкрыццё ў паўднёва-ўсходняй частцы Індыйскага акіяна — у раёне разлому Дыяманціна яны знайшлі самае вялікае і самае глыбокае з усіх вядомых на сённяшні дзень «могілак кітоў». Вынікі гэтага даследавання былі апублікаваныя ў навуковым часопісе Nature.

Фота: Nature

Даследчыкі знайшлі вялікую колькасць парэшткаў і скамянеласцяў кітоў на неверагоднай глыбіні — да 7002 метраў пад паверхняй акіяна. Знаходкі былі раскіданыя ўздоўж марскога дна на адлегласці каля 1200 кіламетраў. Усяго навукоўцы зафіксавалі 485 асобных знаходак, што зрабіла гэты раён самым маштабным вядомым месцам назапашвання парэшткаў кітоў у глыбокім акіяне.

Некаторыя з выяўленых парэшткаў маюць узрост больш за пяць мільёнаў гадоў. Сярод найбольш значных адкрыццяў — чэрап старажытнага дзюбатага кіта Pterocetus benguelae, якому прыкладна 5,3 мільёна гадоў. Акрамя таго, даследчыкі выявілі рэшткі раней невядомага віду кіта, які атрымаў назву Pterocetus diamantinae. Гэта сведчыць пра тое, што старажытная разнастайнасць кітоў была большай, чым лічылася раней.

Акрамя старажытных скамянеласцяў, навукоўцы знайшлі і адносна сучасныя месцы раскладання кітоў, дзе туша жывёлы пасля апускання на дно робіцца крыніцай ежы для многіх іншых арганізмаў. Вакол такіх «кітовых падзенняў» былі знойдзеныя розныя глыбакаводныя істоты: ракападобныя, малюскі, чарвякі і іншыя жывёлы. Частка гэтых арганізмаў можа аказацца невядомай навуцы.

Фота: Nature

Навукоўцы падкрэсліваюць, што мёртвыя кіты на дне акіяна ствараюць цэлыя маленькія экасістэмы. Цела вялікага кіта змяшчае велізарную колькасць арганічных рэчываў і можа падтрымліваць жыццё дзясяткаў розных відаў на працягу многіх гадоў і нават дзесяцігоддзяў. Таму такія месцы называюць «кітовымі падзеннямі» — яны служаць своеасаблівымі аазісамі жыцця ў бедных на ежу глыбінных водах.

Адкрытая зона, паводле меркавання даследчыкаў, можа быць асаблівым «суперкалідорам» — вялікай тэрыторыяй, дзе на працягу мільёнаў гадоў адбывалася назапашванне кітоў і фарміраванне ўнікальных супольнасцяў арганізмаў. Вывучэнне гэтага раёна дазваляе лепш зразумець, наколькі багатым і разнастайным можа быць жыццё ў самых глыбокіх частках акіяна і як жывёлы прыстасоўваюцца да экстрэмальных умоў.

Аўтары даследавання адзначаюць, што чалавецтва толькі пачынае вывучаць глыбакаводныя экасістэмы. Таму многія арганізмы, якія жывуць на месцах распаду кітоў, могуць аказацца не толькі новымі для навукі, але і ўяўляць сабой унікальныя прыклады эвалюцыйных прыстасаванняў і ўзнікнення новых відаў.

Раней навукоўцы паведамілі пра знаходку каля пяці тысяч невядомых відаў жывых істот у зоне Кларыён — Кліпертан у Ціхім акіяне паміж Гаваямі і Мексікай. Гэта велізарная глыбакаводная тэрыторыя плошчай каля шасці мільёнаў квадратных кіламетраў і з глыбінёй ад чатырох да шасці кіламетраў.

Там былі знойдзеныя незвычайныя арганізмы, у тым ліку так званая «мармеладная вавёрка», шкляныя губкі, розныя віды чарвякоў, членістаногіх і іншых бесхрыбетных жывёл.

Аднак навукоўцы папярэджваюць, што гэтыя малавывучаныя экасістэмы могуць апынуцца пад пагрозай з-за планаў па здабычы карысных выкапняў на вялікіх глыбінях. Прамысловая дзейнасць на дне акіяна здольная пашкодзіць асяроддзе існавання шматлікіх рэдкіх арганізмаў яшчэ да таго, як людзі паспеюць іх вывучыць. Таму даследчыкі заклікаюць увесці мараторый на такія работы, каб захаваць унікальнае жыццё глыбін акіяна.

Каментары да артыкула